Aleksandra Derra

Aleksandra Maria Derra (ur. 13 maja 1974^[1]) – polska filozofka, filolożka, tłumaczka, wykładowczyni Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Ukończyła wiejską szkołę podstawową w Głodowie na Kaszubach oraz profil matematyczno-fizyczny w Liceum Ogólnokształcącym w Kościerzynie. Na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika uzyskała magisterium z filologii polskiej (1998: Problemy recepcji „Dziennika” Witolda Gombrowicza. Próba monografii) oraz z filozofii (1999: Teoria znaczenia w kontekście sporu między realizmem a antyrealizmem semantycznym. Analiza poglądów Michaela Dummetta). W 2005 doktoryzowała się tamże na podstawie pracy Wittgensetinowska kategoria użycia we współczesnych teoriach znaczenia (promotorka: Urszula Żegleń). W 2014 uzyskała także na UMK habilitację w dziedzinie nauk humanistycznych na podstawie opracowania Kobiety (w) nauce. Problem płci we współczesnej filozofii nauki i w praktyce badawczej^[2].

Od 1999 zawodowo związana z Instytutem Filozofii UMK w Toruniu. Współtwórczyni podyplomowych studiów z zakresu gender na Wydziale Humanistycznym UMK (obecnym Wydziale Filozofii i Nauk Społecznych UMK). Zajmuje się współczesną filozofią nauki, problem płci w naukowych i w instytucjach naukowych, studiami nad nauką i technologią, krytyczną analizą neuronauk, ucieleśnieniem w naukach kognitywnych, współczesnymi teoriami feministycznymi^[3]. Odbyła staże w Kings College w Londynie (2003) oraz w Uniwersytecie Oksfordzkim (2000). Jako profesor wizytująca prowadziła badania w Centre for Gender and Women’s Studies w Trinity College w Dublinie (2013–2017); wcześniej także na Katholieke Universiteit Leuven (2005–2006) oraz Universiteit Utrecht (2011)^[4].

1 listopada 2020 została powołana na stanowisko pełnomocniczki ds. równego traktowania przez Rektora UMK.^[5]

Od 8 marca 2023 jest członkinią Toruńskiej Rady Kobiet powołanej przez Prezydenta Miasta Torunia^[6].

• Z czułością i wspólnie. Feminizm na XXI wiek. Warszawa: PWN 2025, ISBN 978-83-01-24753-9.
• Filozofia, nauka, feminizm. Wybór tekstów. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2022.
• Polish Science and Technology Studies in the New Millennium, redakcja naukowa Krzysztof Abriszewski, Aleksandra Derra, Andrzej W. Nowak, Seria: Studies on Culture, Technology and Education, tom 8, 2022, Berlin, Peter Lang Publishing Group.
• Niewidzia(l)ne. Kobiety i historia Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, red. Aleksandra Derra, Anna M. Kola, Wojciech Piasek, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2020, seria: Scientia-Universitas-Memoria III.
• Horyzonty konstruktywizmu. Inspiracje, perspektywy, przyszłość, red. naukowa Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra, Janusz Grygieńć. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2015, ISBN 978-83-231-3537-1.
• Studia nad nauką oraz technologią. Wybór tekstów, red. naukowa Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2014, ISBN 978-83-231-3348-3.
• Kobiety (w) nauce. Problem płci we współczesnej filozofii nauki i w praktyce badawczej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2013, ISBN 978-83-7383-669-3.
• Odsłonić tajemnicę znaczenia. Eseje z filozofii języka, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011, ISBN 978-83-231-2651-5.

Tłumaczenia książkowe

• Jestem listotą: Donna J. Haraway w rozmowie z Thyrzą Nichols Goodeve, seria Humanistyka Środowiskowa, Poznań: WWBPiAK, 2023, ISBN 978-83-67433-10-5.
• Cordelia Fine, Urojenia płciowe. Jak dzięki naszym umysłom społeczeństwu i neuroseksizmowi powstają różnice między kobietami a mężczyznami, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2018, ISBN 978-83-231-4129-7.
• Bruno Latour, Splatając na nowo to, co społeczne: wprowadzenie do teorii aktora-sieci, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2010, ISBN 978-83-242-0986-6.
• Rosi Braidotti, Podmioty nomadyczne: ucieleśnienie i różnica seksualna w feminizmie współczesnym, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2009, ISBN 978-83-60807-39-2.

• Dr Aleksandra Derra – Strona główna [online] [dostęp 2020-11-04] . strona główna serwisu