Alexandr Hackenschmied

Alexandr Hackenschmied
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

17 grudnia 1907
Linz

Data i miejsce śmierci

26 lipca 2004
Nowy Jork

Zawód

fotograf, reżyser filmowy

Współmałżonek

Maya Deren (1943–1947)
Hella Heyman

Alexandr Hackenschmied[1], urodzony jako Alexander Siegfried George Hackenschmied, znany później jako Alexander Hammid (ur. 17 grudnia 1907 w Linzu, zm. 26 lipca 2004 w Nowym Jorku) – czesko-amerykański fotograf, reżyser filmowy, operator i montażysta. Wyemigrował do USA w 1938 roku i zaangażował się w amerykańskie kino awangardowe. Jest najbardziej znany z trzech filmów: Kryzysu (1939), Sieci popołudnia (1943) i Żyć! (1964). Najbardziej znany jest ze swojej pracy w filmie dokumentalnym, zarówno jako reżyser, operator, jak i montażysta.

Film Sidła popołudnia stworzył z Mayą Deren, z którą był żonaty od 1942 do 1947 roku. Jego drugą małżonką była fotografka Hella Heyman, która również współpracowała z Hammidem i Deren przy kilku filmach[1]. Był laureatem Oscara za najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny za film Żyć!.

Biografia

Kariera w Czechosłowacji

Urodzony w Linzu w Austro-Węgrzech jako syn nauczyciela[2]. W 1930 roku Hackenschmied stworzył swój pierwszy film Bezúčelná procházka (Bezczelny spacer), który zapoczątkował awangardę filmową w Czechosłowacji[3]. W tym samym roku zorganizował również Wystawę Nowej Fotografii Czeskiej w Aventinskiej Mansardzie – witrynie dla artystów wydawnictwa Aventinum w Pradze[4] – oraz pierwszy pokaz europejskich filmów awangardowych w kinie Kotva, również w Pradze. Współpracował z ilustrowanym tygodnikiem „Pestrý týden”, a także opublikował szereg artykułów na temat fotografii i filmu, w których sformułował nową estetykę obu dziedzin[4].

Przed emigracją z Czechosłowacji Hackenschmied pracował dla Baťa Film Studio w Zlínie, założonego w latach 30. XX wieku przez Jana Antonína Baťę, który zatrudniał młodych filmowców i artystów do tworzenia nowoczesnych filmów, głównie reklamowych. Podczas pracy tam Hackenschmied zrealizował liczne filmy reklamowe i dokumentalne. Jednym z najbardziej znanych był czterominutowy spot reklamowy opon Baťa zatytułowany The Highway Sings. Stworzony wspólnie z reżyserem Elmarem Klosem i operatorem Janem Lukášem w 1937 roku, przedstawiał awangardowy montaż ruchu opon samochodowych[4][5].

Kariera w Stanach Zjednoczonych

Pod koniec lat 30. współpracował z amerykańskim filmowcem Herbertem Kline’em przy pełnometrażowym filmie dokumentalnym Kryzys (Crisis, 1939) i w obliczu aneksji Czechosłowacji przez hitlerowskie Niemcy wyemigrował do USA[1], gdzie poznał i poślubił Mayę Deren. Razem stworzyli Sieci popołudnia (Meshes of the Afternoon, 1943), eksperymentalny film, w którym reżyserzy zagrali dwie główne postacie[6]. Wyreżyserował także filmy dokumentalne The Forgotten Village (1941), The Valley of the Tennessee (1944) i A Better Tomorrow (1945). Hammid stworzył również 22-minutowy film krótkometrażowy The Private Life of a Cat (1947) o kotach i ich codziennym życiu. Film zaczyna się od widoku dwojga kotów, samca i samicy. Samica zostaje zapłodniona przez samca i zaczyna szukać schronienia na czas porodu kociąt. Film pokazuje poród pięciorga kociąt w szczegółach[7].

W 1944 roku wyreżyserował film dokumentalny z udziałem dyrygenta Arturo Toscaniniego, Hymn of the Nations, wyprodukowany przez Biuro Informacji Wojennej. Wystąpił także w filmie Mai Deren At Land (1944), 15-minutowym niemym filmie eksperymentalnym. Jego film dokumentalny Library of Congress (1945) był nominowany do Oscara w kategorii Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny. Przez lata 50. i 60. Hammid tworzył filmy dokumentalne. W 1951 roku Hackenschmied i Gian Carlo Menotti wspólnie wyreżyserowali filmową wersję opery Menottiego The Medium[1].

Hackenschmied wyreżyserował także film współtworzony z filmowcem Francisem Thompsonem, Żyć! (To Be Alive!, 1964), przygotowany na potrzeby Wystawy Światowej w Nowym Jorku w 1964 roku. Film zdobył Oscara w kategorii Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny w 1965 roku[1]. Hammid współpracował z Thompsonem przez ponad 25 lat, tworząc liczne filmy dokumentalne, a także kilka produkcji przeznaczonych dla szerokiej publiczności. Jednym z najbardziej znanych jest pierwszy film w formacie IMAX, To Fly! (1976), który miał premierę w Smithsonian Institution’s National Air and Space Museum podczas uroczystego otwarcia muzeum 1 lipca 1976 roku. Hackenschmied brał udział w tworzeniu kilku innych wczesnych filmów IMAX[2].

Hackenschmied zmarł w lipcu 2004 roku w swoim apartamencie na Manhattanie. Miał 96 lat[1].

Nagrody

Rok Film Festiwal/instytucja Nagroda Wynik
1964 Zyć! New York Film Critics Circle Wyróżnienie Specjalne Wygrana[8]
1965 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy FIlmowej Oscar za najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny Wygrana[9][a]

Uwagi

  1. ↑ Nagrodę odebrał Francis Thompson jako producent filmu[10].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Kathryn L. Shattuck, Alexander Hammid, 96, Filmmaker Known for Many Styles, „The New York Times”, 8 sierpnia 2004.
  2. 1 2 MoMA | Alexander Hammid: A Memorial Salute [online], www.moma.org [dostęp 2025-08-18] [zarchiwizowane z adresu 2015-08-07] (ang.).
  3. ↑ Harvard Art Museums [online], harvardartmuseums.org [dostęp 2025-08-18].
  4. 1 2 3 Naďa Klevisová, Alexandr Hackenschmied byl nestorem avantgardy [online], Hospodářské noviny (HN.cz), 1 sierpnia 2014 [dostęp 2025-08-19] (cz.).
  5. ↑ Artwork of the Month, February 2020: The Highway Sings (1937), „CRAACE”, 28 lutego 2020 [dostęp 2025-08-18] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-11] (ang.).
  6. ↑ Maya Deren, Alexander Hammid. Meshes of the Afternoon. 1943 | MoMA [online], The Museum of Modern Art [dostęp 2025-08-18] (ang.).
  7. ↑ Jesse Olszynko-Gryn, Patrick Ellis, ‘A machine for recreating life’: an introduction to reproduction on film, „The British Journal for the History of Science”, 50 (3), 2017, s. 400, DOI: 10.1017/S0007087417000632, ISSN 0007-0874 [dostęp 2025-08-18] (ang.).
  8. ↑ TIME, Awards: Oscar Day East, TIME, 8 stycznia 1965 [dostęp 2025-08-19] (ang.).
  9. ↑ National Film Preservation Foundation: To Be Alive! (1964) [online], www.filmpreservation.org [dostęp 2025-08-19].
  10. ↑ The 38th Academy Awards [online], www.oscars.org, 4 października 2014 [dostęp 2025-08-19] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.