Alicja Boniuszko
| Data i miejsce urodzenia |
16 października 1937 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
23 grudnia 2019 |
| Narodowość |
polska |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |
Alicja Boniuszko, też Alicja Boniuszko-Wróbel (ur. 16 października 1937 w Miadziole, zm. 23 grudnia 2019 w Gdańsku[1]) – polska tancerka baletowa.
Życiorys
Urodziła się w Madziole k. Wilna, w rodzinie Stanisława (1910–1992) i Jadwigi (1910–2001) Boniuszko[2]. Po 1945 repatriowała się z rodzicami do Polski, osiadając w Gdańsku. Tam też ukończyła w 1956 r. Państwową Średnią Szkołę Baletową[3], gdzie uczyła ją Janina Jarzynówna-Sobczak. Także tam rozpoczęła swoją karierę sceniczną, od 1956 r. była solistką, później primabaleriną Opery Bałtyckiej. Wielokrotnie występowała na krajowych i międzynarodowych konkursach tanecznych. W 1977 r. porzuciła taniec, po czym zajmowała się dorywczo pracą pedagogiczną i choreograficzną. Prowadziła m.in. zajęcia w gdańskiej szkole baletowej[1].
Jest bohaterką nakręconego w 1981 filmu Piotra Szalszy Emerytura czyli o sztuce baletowej[4].
Zmarła w Gdańsku, pochowana obok matki na cmentarzu Łostowickim (kwatera 69-52-2)[5].

Role
- Odetta (Jezioro łabędzie, muz. Piotr Czajkowski)
- Julia (Romeo i Julia, muz. Siergiej Prokofjew)
- Dziewczyna (Cudowny mandaryn, muz. Béla Bartók)
- Niobe (Niobe, muz. Juliusz Łucik)
- Zobeida (Szecherezada, muz. Nikołaj Rimski-Korsakow)
Ponadto Alicja Boniuszko wystąpiła gościnnie w czterech filmach, grając role baletnic:
- Pamiętnik pani Hanki (1963)
- Popioły (1965)
- Tandem (1966)
- Duet miłosny z baletu „Tytania i osioł” (1971)
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1985)[6]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1973)[7]
- Złoty Krzyż Zasługi (1965)[8]
- Medal 40-lecia Polski Ludowej (1985)[9]
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2009)[10]
- Medal Księcia Mściwoja II (2000)[11]
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1970)[12]
- Medal 200-lecia Polskiego Baletu (1985)[9]
Nagrody i wyróżnienia
- II nagroda na I Ogólnopolskim Konkursie Tańca Klasycznego w Warszawie (1959)[14]
- II nagroda (I nie przyznano) w Międzynarodowym Konkursie Muzycznym w Vercelli (1960)[14][15]
- III nagroda w Międzynarodowym Konkursie Tańca Klasycznego w Rio de Janeiro (1961)[14][15]
- „Bursztynowa Maska” - nagroda w plebiscycie na najpopularniejszego aktora Wybrzeża (1962)
- Nagroda przewodniczącego Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa oraz Złoty Smok Wawelski dla najlepszego filmu o sztuce na III OFFK w Krakowie, za taniec w filmie Eseje w reż. Franciszka Fuchsa (1963)
- „Order Stańczyka” - nagroda miesięcznika „Litery” za całokształt pracy artystycznej (1966)[16]
- Nagroda Wojewody Gdańskiego w dziedzinie kultury (1975)[17]
- Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za osiągnięcia w sztuce baletowej (1977)[18]
- statuetka „Terpsychory” - nagroda Sekcji Tańca i Baletu ZASP za wybitne osiągnięcia w dziedzinie tańca i baletu (2000)[19]
Przypisy
- 1 2 Nie żyje Alicja Boniuszko - wybitna baletmistrzyni, była primabalerina Państwowej Opery Bałtyckiej [online], Gdańsk - oficjalny portal miasta, 25 grudnia 2019 [dostęp 2019-12-25].
- 1 2 3 BONIUSZKO ALICJA, baletmistrzyni – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2024-10-16].
- ↑ Absolwenci 1956. osbg.szkolabaletowa.pl. [dostęp 2025-06-28].
- ↑ Emerytura czyli o sztuce baletowej w bazie filmpolski.pl
- ↑ Alicja Boniuszko. cmentarze-gdanskie.pl. [dostęp 2021-08-07].
- ↑ Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Ruch muzyczny. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 268, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-15].
- ↑ Irena Chruścińska, Kazimierz Chruściński. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1973–1974. Teatr i życie teatralne. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 7, s. 74, 1975. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-04].
- ↑ Foto Zdarzenia. Teatr. „Litery”. Nr 8 (44), s. 30, sierpień 1965. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-09-08].
- 1 2 Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Różne wydarzenia i imprezy. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 370, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-12-01].
- ↑ Obchody Międzynarodowego Dnia Tańca. mkidn.gov.pl, 27 kwietnia 2009. [dostęp 2012-12-29].
- ↑ Laureaci medalu księcia Mściwoja II [online], bip.gdansk.pl [dostęp 2024-10-16].
- ↑ Nagrody i odznaczenia za działalność w dziedzinie kultury (1970–1972). „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 6, s. 184, 1973. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-26].
- 1 2 Ludzie tańca - Alicja Boniuszko taniecpolska.pl [dostęp 2024-10-16].
- 1 2 3 Romuald Gojżewski. Państwowa Opera i Filharmonia Bałtycka w latach 1945–1961 - 4. Indywidualne sukcesy i nagrody. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 1, s. 86, 1964. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-09-30].
- 1 2 Piętnaście lat. „Litery”. Nr 6 (42), s. 18, czerwiec 1965. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-09-08].
- ↑ „Ordery Stańczyka”. „Litery”. Rok V, Nr 3 (51), s. 1, marzec 1966. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-09-15].
- ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Różne wydarzenia i imprezy. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 336, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-22].
- ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Ruch muzyczny. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 218, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-13].
- ↑ Terpsychora – Związek Artystów Scen Polskich ZASP [online] [dostęp 2024-10-16] (pol.).
Bibliografia
- Pudełek Janina: Boniuszko Alicja [w:] Encyklopedia muzyczna PWM, t. I, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1979, ISBN 83-224-0113-2.