Alicja Kędzia

Alicja Kędzia (ur. 23 marca 1941, zm. 22 stycznia 2026 we Wrocławiu) – polska neurolog i anatom, profesor medycyny.

Studiowała na Akademii Medycznej we Wrocławiu (dyplom 1963). Specjalizację z neurologii uzyskała w 1970 (I stopień) oraz w 1984 (II stopień). W 1972 obroniła doktorat, a w 1992 habilitację pt. Ocena morfologii układu żylnego mózgu człowieka w okresie płodowym, dojrzałym i starczym z uwzględnieniem aspektów klinicznych. Tytuł profesora otrzymała w 2000 roku^[1].

Była zawodowo związana z Uniwersytetem Medycznym im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, gdzie pełniła funkcję wieloletniej kierowniczki Katedry i Zakładu Anatomii Prawidłowej. Od 1962 r. zatrudniona na macierzystej uczelni, pracowała tam do 2011 r. W latach 2012–2013 i 2014–2021 pracowała w Niepublicznej Wyższej Szkole Medycznej we Wrocławiu. Promotor 10 doktoratów, recenzent 29 prac doktorskich i habilitacyjnych^[2].

Była autorką i współautorką około 446 publikacji. W pracy badawczej koncentrowała się na neuroanatomii i anatomii klinicznej, w szczególności na:

• makro- i mikroangioarchitekturze układu żylnego mózgowia człowieka w okresie prenatalnym oraz w kolejnych etapach życia,

• anatomii i znaczeniu klinicznym struktur opony twardej, w tym zatok żylnych,

• zastosowaniach metod ilościowych i komputerowych (analiza obrazów, modele matematyczne) w badaniach rozwoju struktur anatomicznych.

W swoich pracach podejmowała również tematykę rzadkich i rozwojowych wariantów układu żylnego (m.in. zatoki sierpowej), opisywanych w kontekście diagnostyki i neurochirurgii^[1].

Była autorką atlasu układu żylnego mózgu człowieka, opracowanego na podstawie własnych badań anatomicznych^[3]. Prowadziła unikalne badania nad zatoką sierpową mózgu (falcine sinus), która przebiega w obrębie sierpa mózgu (falx cerebri) i łączy żyłę Galena z zatoką strzałkową górną; struktura ta występuje fizjologicznie w okresie rozwoju płodowego i zanika po urodzeniu, a jej utrzymywanie się po urodzeniu jest związane z malformacją żyły Galena i innymi anomaliami naczyniowymi^[4]. Zainteresowania badawcze prof. Alicji Kędzi obejmowały: makro- i mikroangioarchitekturę układu żylnego mózgowia człowieka w okresie prenatalnym, dojrzałym i starczym. Wdrażała do badań neuroanatomicznych nowe techniki badawcze: podczerwień, ultrafiolet i systemy przetwarzania obrazu^[5], była inicjatorką i współautorką tworzenia modeli matematycznych w ocenie procesów wzrostu w okresie prenatalnym^[6]. Jako jedna z pierwszych zastosowała w badaniach neuroanatomicznych geometrię fraktalną: analizę przebiegu procesów wzrostu i inwolucji, oznaczenie wymiarów fraktalnych naczyń mózgu, fraktalną analizę krwiaków podtwardówkowych^[7].

• członkini honorowa Polskiego Towarzystwa Anatomicznego^[8]

• Wrocławskie Towarzystwo Naukowe – sekretarz Komisji Rewizyjnej^[9]

• Kędzia A., Derkowski W. Modern methods of neuroanatomical and neurophysiological research. MethodsX (2024).
• Derkowski W., Kędzia A., Dudek K., Glonek M. Morphometric evaluation of the anterior cranial fossa during the prenatal stage in humans and its clinical implications. PLoS ONE (2024).
• Kędzia A., Dudek K., Ziajkiewicz M., Wolańczyk M., Seredyn A., Derkowski W., Domagała Z.A. The morphometrical and topographical evaluation of the superior gluteal nerve in the prenatal period. PLoS ONE (2022).
• Dudek K., Nowakowska-Kotas M., Kędzia A. Mathematical models of human cerebellar development in the fetal period. Journal of Anatomy (2018).
• Dudek K., Kędzia W., Kędzia E., Kędzia A., Derkowski W. Mathematical modelling of the growth of human fetus anatomical structures. Anatomical Science International (2017).
• Kędzia W., Kędzia E., Kędzia A., Derkowski W. Anatomy of the falcine sinus during the prenatal period. Surgical and Radiologic Anatomy (2017).
• Kędzia A., Derkowski W., Glonek M. Characterisation of the construction of the human anterior cranial fossa during the foetal period from the clinical point of view. Folia Morphologica (2006).
• Glonek M., Kędzia A., Derkowski W. Prenatal assessment of ventriculomegaly: an anatomical study. Medical Science Monitor (2003).
• Kędzia A., Rybaczuk M., Andrzejak R. Fractal dimensions of human brain cortex vessels during the fetal period. Medical Science Monitor (2002).
• Kędzia A., Rybaczuk M., Dymecki J. The fractal analysis of subdural haematoma. Folia Neuropathologica (2001).
• Andrzejak R., Kędzia A., Kędzia W. Comparable analysis of applicability of three image analysis systems in anatomical research: Imtron 2000, Scion Image for Windows, Elf v.4.62. Folia Morphologica (1999).
• Kędzia A. The usage of infrared, ultraviolet and image computer transformation system in human cerebral angiologic examinations. Folia Morphologica (1995).
• Kędzia A. Układ żylny mózgu człowieka i jego znaczenie kliniczne. Urban & Partner (2004).
• Kędzia A., Rybaczuk M., Andrzejak R., Kędzia W. Architecture of cerebellomedullary cistern structures during foetal period. Folia Neuropathologica (2010).
• Kędzia A., Rybaczuk M., Andrzejak R., Kędzia W. Apollonian circles in fossa cranii posterior and flow of liquor cerebrospinalis. Folia Morphologica (2007).