Alicja Ratuszna
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
6 stycznia 1947 |
| Profesor nauk fizycznych | |
| Specjalność: fizyka ciała stałego | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Habilitacja |
1994 – nauki fizyczne |
| Profesura |
1 stycznia 2001 |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
1971–2018 |
| Kierownik | |
| Zakład |
Zakład Fizyki Ciała Stałego w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach |
| Okres spraw. |
2000–2016 |
| Prodziekan | |
| Wydział |
Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach |
| Okres spraw. |
1999–2005 |
| Dziekan | |
| Wydział |
Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach |
| Okres spraw. |
2012–2016 |
| Odznaczenia | |
 | |
Alicja Ratuszna (ur. 6 stycznia 1947 w Cieszynie[1]) – polska fizyczka, profesor nauk fizycznych, w latach 2012–2016 dziekan Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, działaczka „Solidarności”.
Życiorys
W 1970 roku ukończyła studia fizyczne na Wydziale Matematyki, Fizyki, Chemii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach[1], rok później związała się zawodowo z uczelnią, a w 1976 roku uzyskała tam tytuł doktora nauk fizycznych[2]. W latach 1970–1979 była asystentem i starszym asystentem w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Śląskiego, a w latach 1979–1998 roku adiunktem[1].
W październiku 1980 roku wstąpiła do NSZZ „Solidarność”. Była jedną z założycielek „Solidarności” na Uniwersytecie Śląskim. W styczniu 1982 roku wezwano ją na rozmowę ostrzegawczą w ramach akcji „Klon”. W styczniu 1983 roku kolportowała napisany przez prof. Waleriana Pańkę list otwarty katowickiego środowiska naukowego do Sejmu PRL-u w sprawie zwolnienia siedmiu internowanych działaczy związkowych. W latach 1983–1988 udostępniała mieszkania w Katowicach na potrzeby spotkań Regionalnej Komisji Koordynacyjnej „Solidarności”. W 1989 roku działała na rzecz przywrócenia działalności „Solidarności” na uczelni i w instytucie[1].
W 1994 roku uzyskała habilitację z nauk fizycznych w Instytucie Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych im. Włodzimierza Trzebiatowskiego Polskiej Akademii Nauk na podstawie pracy pn. Struktura krystaliczna perowskitów AMnF3 w funkcji temperatury i ciśnienia[3], a w 2001 roku nadano jej tytuł profesora nauk fizycznych[2][4].
W latach 2000–2016 pełniła funkcję kierownika Zakładu Fizyki Ciała Stałego w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Śląskiego, w latach 1999–2005 była prodziekanem Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Śląskiego a w latach 2012–2016 jego dziekanem[1].
W 2011 roku została prezesem towarzystwa na rzecz budowy Centrum Nauki Skłodowska-Curie w Katowicach[5]. W 2016 roku była jednym z kandydatów do objęcia funkcji rektora Uniwersytetu Śląskiego[6]. Na Uniwersytecie Śląskim pracowała do 30 września 2018 roku[2]. W 2019 roku przeszła na emeryturę[1].
Działalność naukowo-badawcza
Specjalizuje się w fizyce ciała stałego[3]. Jest autorką około 100 prac naukowych i była uczestniczką 60 międzynarodowych konferencji naukowych. Została współautorką 10 zgłoszeń patentowych i 6 patentów dotyczących otrzymywania i sposobu podania substancji terapeutycznych z grupy związków antynowotworowych[1]. Współpracowała z Uniwersytetami we Francji czy Portugalii[6].
Odznaczenia i nagrody
- Srebrny Medal Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność” (2000)[1]
- Złota Odznaka za Zasługi dla Uniwersytetu Śląskiego (2002)[1]
- Odznaka Université du Mans (2009)[1]
- Medal Komisji Edukacji Narodowej (2012)[1]
- Tytuł profesora honorowego Uniwersytetu Śląskiego (2018)[7]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Adam Dziuba, Biogramy. Ratuszna Alicja, [w:] Encyklopedia Solidarności [online], encysol.pl [dostęp 2026-02-16] [zarchiwizowane z adresu 2024-06-05] (pol.).
- 1 2 3 Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prof. dr hab. Alicja Maria Ratuszna, [w:] Ludzie Nauki [online], ludzie.nauka.gov.pl [dostęp 2026-02-16] (pol.).
- 1 2 Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy, prof. dr hab. Alicja Maria Ratuszna [online], archiwum.nauka-polska.pl [dostęp 2026-02-16] (pol.).
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 stycznia 2001 r. o nadaniu tytułu naukowego profesora (M.P. z 2001 r. Nr 2, poz. 25 (ISAP)).
- ↑ Jolanta Kubik, Nauka na „wyspie kultury”, „Gazeta Uniwersytecka UŚ”, gazeta.us.edu.pl, kwiecień 2011 [dostęp 2026-02-16] (pol.).
- 1 2 Katarzyna Domagała, Uniwersytet Śląski wybiera rektora. Wybory trwają. Znamy kandydatów na fotel rektora, „Dziennik Zachodni”, dziennikzachodni.pl, 3 marca 2016 [dostęp 2026-02-16] (pol.).
- ↑ Anna Gumułka, Uniwersytet Śląski zainaugurował 51. rok akademicki, „"Nauka w Polsce"”, naukawpolsce.pl, 1 października 2018 [dostęp 2026-02-16] (pol.).