Alojzy Karwacki

Alojzy Karwacki

Leopold Karwacki

Data i miejsce urodzenia	11 listopada 1866 Dobromil
Data i miejsce śmierci	3 lub 4 kwietnia 1924 Lwów
prowincjał prowincji lwowskiej
Okres sprawowania	1918–1924
Wyznanie	katolicyzm
Kościół	rzymskokatolicki
Inkardynacja	franciszkanie
Prezbiterat	1889

Alojzy Karwacki OFMConv.^[a], właśc. Leopold Jan Karwacki (ur. 11 listopada 1866 w Dobromilu, zm. 3 lub 4 kwietnia 1924 we Lwowie) – polski zakonnik rzymskokatolicki, franciszkanin konwentualny, prezbiter, prowincjał, autor publikacji historycznych.

Urodził się jako Leopold Karwacki 11 listopada 1866 w Dobromilu^[1][2][3][4]. Po ukończeniu szkoły w rodzinnej miejscowości kształcił się w C.K. Gimnazjum w Przemyślu, gdzie w 1882 ukończył IV klasę^[5][4].

W 1884 we Lwowie wstąpił do zakonu franciszkanów (Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych)^[1][2][3][4]. W 1889 otrzymał sakrament święceń kapłańskich^[1][2][3][4]. Od sierpnia 1895^[6][b] do maja 1899 po raz pierwszy pełnił urząd gwardiana klasztoru franciszkanów w Sanoku^[7][1][c]. W czerwcu 1899 został wybrany magistrem kleryków i definitorem czasowym we Lwowie^[8] oraz otrzymał jurysdykcję w archidiecezji lwowskiej^[9]. Od 1 października 1899 wraz z o. Samuelem Rajssem był jednym z dwóch pierwszych franciszkanów przybyłych do nowo założonego konwentu w Jaśle^[10], początkowo był drugim kapłanem tamże (przełożonym konwentu był o. Rajss)^[11], po czym na przełomie 1901/1902 sam został gwardianem rezydencji^[12]; ponadto od 1900 do 1902 był także nauczycielem języka łacińskiego i śpiewu w C. K. Gimnazjum w Jaśle^[13][4]. Po raz drugi był gwardianem w Sanoku od 1902 do stycznia 1904^[14][1], gdy został przeniesiony na stanowisko gwardiana w klasztorze w Krośnie^[15], którym pozostawał do 1905 przez okres 18 miesięcy^[16][17][1], a później ponownie w Jaśle, w klasztorze w Krakowie^[18], gdzie angażował się przy pracach renowacyjnych miejscowej placówki^[4]. Za jego czasu koronowana została tam Matka Boża Bolesna, zwana Smutną Dobrodziejką Krakowa (1908) oraz rozwinięto kult błogosławionej Salomei^[3][4]. W 1910 objął funkcję członka wydziału Towarzystwa Opieki nad Polskimi Zabytkami Sztuki i Kultury w Krakowie^[19][4]. Od około 1911 w drugiej dekadzie XX wieku był gwardianem i administratorem parafii w Kalwarii Pacławskiej, w tym podczas I wojny światowej^[20][1][3]. W miejscach swojej posługi podejmował działalność ukierunkowaną na odnowienie dziedzictwa zakonnego, a także na zabezpieczenie dorobku zakonnego, w tym bibliotek i archiwów^[1][2]. Z drugiej strony poczynił starania skutkujące odzyskaniem polskich konwentów franciszkańskich, które uprzednio zostały zlikwidowane przez władze zaborcze^[2]. Zajmował się utrwalaniem historii franciszkańskiej polskich klasztorów^[21], studiował archiwa konwentów zakonnych na ziemiach polskich, stworzył monografie, które udokumentował w 23 manuskryptach, ponadto spisywał życiorysy zakonników^[17][4]. Porządkował archiwa klasztorne, dokonywał streszczeń aktów, zbierał materiały historyczne^[17]. Był także autorem dwóch tomów pamiętników^[4]. W połowie lat 20. XX wieku był wymieniany jako jeden z dwóch polskich zakonników (drugim był o. Czesław Bogdalski), który w archiwach i bibliotekach zgromadził najwięcej materiałów o zakonie św. Franciszka w Polsce^[22]. Od września 1918 sprawował urząd naczelnego przełożonego, czyli prowincjała całej zakonnej prowincji polskiej^[1][3]. Stanowisko piastował przez dwie kadencje, do końca życia^[23][4]. Za jego zgodą jako prowincjała działalność wydawniczą i swoich dzieł podjął o. Maksymilian Maria Kolbe, w tym wydawanie czasopisma „Rycerz Niepokalanej”^[2][3][4].

Zmarł 3^[2][4] lub 4 kwietnia 1924 we Lwowie^[1][3].

• Materiały rękopiśmienne do dziejów OO. Franciszkanów w Polsce^[24]
• Materiały do historii Prowincji i Konwentów OO. Franciszkanów w Polsce, Litwie i Rusi^[4]
• Materiały do historii polskiej i ruskiej prowincji OO. Franciszkanów^[25]
• Sławniejsi franciszkanie w Polsce, ich życiorysy i dzieła^[4]
• Pamiętniki X. Alojzego Karwackiego franciszkanina od czasu wstąpienia do zakonu w 1883, a spisywane od r. 1902^[4]
• Błogosławiona Salomea. Krótki żywot i nabożeństwo do niej (1907)
• Koronacya cudownego obrazu Matki Bożej Bolesnej w kościele OO. Franciszkanów w Krakowie dnia 20 września 1908 r. (1908)^[26]
• Błog. Salomea za życia i po śmierci. W siedemsetną rocznicę jej urodzin (1911)

• Publikacje Alojzego Karwackiego w bibliotece Polona