Ambrose Bierce

Ambrose Bierce
Ilustracja
Ambrose Bierce (1892)
Imię i nazwisko

Ambrose Gwinett Bierce

Data urodzenia

24 czerwca 1842

Data śmierci

grudzień 1913 lub początek 1914

Narodowość

amerykańska

Język

angielski

Dziedzina sztuki

literatura

Epoka

czarny romantyzm
powieść grozy

podpis

Ambrose Gwinett Bierce (ur. 24 czerwca 1842, zm. w grudniu 1913 lub na początku 1914 roku prawdopodobnie w Meksyku) – dziennikarz, satyryk i nowelista amerykański, uczestnik wojny secesyjnej; także aforysta i filozof sceptyk.

Często określany jako prekursor „czarnej literatury XX wieku”[1], jeden z najwybitniejszych twórców wczesnej literatury grozy.

Życiorys

Bierce urodził się w chatce z bali w Horse Cave Creek w hrabstwie Meigs. Jego rodzice zaszczepili w nim miłość do książek i pisania. Bierce dorastał w hrabstwie Kosciusko w stanie Indiana i uczęszczał do szkoły średniej w Warsaw. W wieku 15 lat opuścił dom w celu zostania praktykantem drukarskim w małej abolicjonistycznej gazecie - Northern Indianan[2]. Został ochotnikiem w dziewiątym pułku piechoty Indiany podczas wojny secesyjnej. Został awansowany na stopnia porucznika, a później do Brevet majora za udział w kilku krwawych bitwach[3]. Od 1 stycznia 1881 roku, aż do 11 września 1885 roku, był redaktorem magazynu The Wasp. Stał się również jednym z pierwszych regularnych publicystów i redaktorów w gazecie San Francisco Examiner[3].

Twórczość

Jest autorem m.in. opowiadań: Droga w świetle księżyca, Olej z psa, Moje ulubione morderstwo, Przypadek na moście przy Owl Creek. Bierce tworzy w nich świat okrutny, pełen patologii i perwersji, niepodlegający żadnym zasadom moralnym. Groza Bierce'a jest niejako zaprzeczeniem transcendetnego, wypływającego z duszy, surrealistycznego strachu Edgara Allana Poego – autor Jeźdźca na niebie zwraca uwagę na grozę przynależącą do świata materialnego, "podskórną" i brutalną w swojej przyziemności. Opisy Bierce'a cechuje całkowita beznamiętność w przedstawianiu sadyzmu i okrucieństwa. Częste epatowanie krwią, nagromadzenie makabrycznych wątków dały zaczątek do traktowania horroru w kategoriach gore. Często nawiązywał do własnych doświadczeń wojennych oraz do pionierskiego życia w Ameryce Północnej, ukazując powszechną wówczas biedę, zacofanie i pijaństwo, które sprawnie zaprzęgał do potrzeb literatury grozy. Charakterystyczny dla grozy Ambrose'a Bierca jest model świata – to universum pozbawione wszelkiej przypadkowości, gdzie zbrodnie sprzed lat powracają, aby nakręcać spiralę wszechogarniającego koszmaru. Na kanwie dwóch opowiadań Bierce'a Droga w świetle księżyca oraz Śmierć Halpina Fraysera Witold Orzechowski nakręcił w roku 1972 film telewizyjny pod tytułem Droga w świetle księżyca[4].

The Devil's Dictionary

Autor słynnego The Devil's Dictionary, zawierającego przepełnione czarnym humorem definicje wielu pojęć.

Odniesienia w kulturze

Przypisy

  1. ↑ Ambrose Bierce – „Czy to się mogło zdarzyć?” [online], wydawnictwoliterackie.pl [zarchiwizowane z adresu 2007-02-10].
  2. ↑ E. Randall Floyd: The Good, The Bad, and the Mad: Some Weird People in American History. Nowy Jork: Barnes & Noble, 1999, s. 18. ISBN 978-0-7607-6600-2.
  3. 1 2 David S. Reynolds: The Devil's Lexicographer. New York Times, 1996-02-18. [dostęp 2026-08-02]. (ang.).
  4. ↑ Film Polski [online].
  5. ↑ Gary Fishgall: Gregory Peck: A Biography. Simon & Schuster, 2002, s. 316–318. ISBN 0-684-85290-X. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.