Amos Bronson Alcott

Amos Bronson Alcott

Data i miejsce urodzenia	29 listopada 1799 Wolcott (Connecticut)
Data i miejsce śmierci	4 marca 1888 Boston
Zawód, zajęcie	pisarz nauczyciel

Amos Bronson Alcott właściwe nazwisko: Alcox (ur. 29 listopada 1799 w Wolcott, zm. 4 marca 1888 w Bostonie) – amerykański pisarz, nauczyciel^{[1][2][3][4][5]}, reformator pedagogiki i filozof^[6].

Urodził się jako Amos Bronson Alcox w Wolcott w Connecticut, jako syn Josepha Chatfielda Alcoxa i Anny Bronson, rolników. Rolnictwo na skalistej glebie Connecticut nie było dochodowe, a sam Alcott ciężko pracował z rodzicami, aby pomóc siedmiorgu młodszemu rodzeństwu, ograniczając w ten sposób swoje możliwości formalnej edukacji. Uczęszczał do lokalnej szkoły okręgowej do 10. roku życia, następnie szkolne uzupełniał samokształceniem, podejmując równocześnie pracę fizyczną – m.in. w rolnictwie, fabryce zegarów oraz jako wędrowny sprzedawca na południu Stanów Zjednoczonych^[6]. Jego rozwój intelektualny w dużej mierze zależał od własnej lektury i rozmów z przyjaciółmi o podobnych skłonnościach naukowych, z których pierwszym był jego kuzyn William Andrus Alcott (uczęszczał później do Yale College i rozpoczął karierę jako lekarz i popularny autor podręczników dotyczących zdrowia, ale ciągłe ubóstwo uniemożliwiło mu uzyskanie wykształcenia uniwersyteckiego). W wieku 15 lat, podobnie jak wielu jego młodych rówieśników z Connecticut, zaczął sprzedawać drobne towary przemysłowe, najpierw w Massachusetts i Nowym Jorku, potem w Wirginii i Karolinie^[7].

Z czasem związał się z zawodem nauczyciela i w 1834 założył w Bostonie szkołę znaną jako Temple School, w której próbował realizować własne koncepcje wychowania, zakładające harmonijny rozwój intelektualny, fizyczny i duchowy dziecka^[6]. Jego poglądy pedagogiczne wykazywały pewne podobieństwo do idei Friedricha Fröbla, jednak brakowało im systematyczności i praktycznego zaplecza charakterystycznego dla niemieckiego pedagoga^[6].

Po niepowodzeniach w Bostonie Alcott wyjechał na krótko do Anglii, gdzie jego zwolennicy utworzyli eksperymentalną szkołę Alcott House^[6]. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych uczestniczył w działalności środowiska transcendentalistów skupionych wokół R. W. Emersona, współtworząc i redagując kwartalnik The Dial (1840–1844), na którego łamach ogłaszał m.in. Orphic Sayings (1840) – zbiór aforyzmów o charakterze idealistyczno-mistycznym^[6].

W 1843 założył wegetariańską wspólnotę rolniczą Fruitlands w pobliżu Harvardu w stanie Massachusetts^[6]. Eksperyment ten zakończył się niepowodzeniem wskutek sporów ideowych między uczestnikami, dotyczących zasad funkcjonowania spółdzielni^[6].

Po 1859 pełnił funkcję superintendenta szkół w Concord, wprowadzając do programów nauczania m.in. śpiew, taniec, głośne czytanie oraz elementy fizjologii^[6]. Sukces literacki córki poprawił jego sytuację materialną, umożliwiając mu skupienie się na działalności publicystycznej i propagowaniu własnych idei^[6]. Do jego ważniejszych prac należą Observations on the Principles and Methods of Infant Instruction (1830) oraz wspomnieniowe książki Concord Days (1872) i Ralph Waldo Emerson (1882), oparte na dziennikach i wydane pośmiertnie w 1938^[6].

Jedną z pierwszych jego biografii napisał Franklin Benjamin Sanborn^[3].

Był zapalonym wegetarianinem^[1]. Należał do Klubu Transcendentalistów. Ożenił się w 1830 r. Doczekał się licznego potomstwa^[8]. Jego córką była Louisa May Alcott^[1][8][6].

• STRICKLAND, Charles: A Transcendentalist Father: The Child-Rearing Practices of Bronson Alcott. Perspectives in American Hisotry, 1969, Vol. 3, s. 5-73.
• Kazimierz Hanulak, Henryk Olszewski: Mały słownik pisarzy świata. Wiedza Powszechna, 1972.