Andotukan niebieski

Andotukan niebieski

Andigena hypoglauca[1]
(Gould, 1833)
A. h. hypoglauca w Kolumbii
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	dzięciołowe
Podrząd	dzięciołowce
Rodzina	tukanowate
Podrodzina	tukany
Rodzaj	Andigena
Gatunek	andotukan niebieski
Synonimy
Pteroglossus hypoglaucus Gould, 1833[2]
Podgatunki
A. h. hypoglauca (Gould, 1833) A. h. lateralis Chapman, 1923
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
najmniejszej troski
Zasięg występowania

Andotukan niebieski^[4] (Andigena hypoglauca) – gatunek średniego ptaka z rodziny tukanowatych (Ramphastidae). Zasiedla północno-zachodnią Amerykę Południową. Gatunek nie jest zagrożony wyginięciem.

Wyróżnia się 2 podgatunki, które zasiedlają następujące tereny^[2][5][6]:

• A. h. hypoglauca (Gould, 1833) – andotukan niebieski^[4] – od gór centralnej i południowej Kolumbii do wschodniego Ekwadoru
• A. h. lateralis Chapman, 1923 – andotukan jasnooki^[4] – Andy we wschodnim Ekwadorze i Peru.

Środowiskiem życia andotukanów niebieskich są wilgotne górskie lasy o umiarkowanej temperaturze, także niskie zadrzewienia na obrzeżach oraz zadrzewione wąwozy. Prowadzą nadrzewny tryb życia. Zazwyczaj są spotykane na wysokości 2200–3650 m n.p.m. Pomimo że na podobnej wysokości występuje andotukan czarnodzioby (Andigena nigrirostris), gatunki te nie spotykają się^[7].

• długość ciała: 41–48 cm^[2]
• masa ciała: 244–370 g^[2]

Podane niżej wymiary dotyczą samców:

• długość skrzydła: 17–17,8 cm
• długość dzioba: 8,5–10,2 cm
• długość ogona: 15,7–17,5 cm

Nie występuje dymorfizm płciowy, ale samice mają krótsze dzioby. Gatunek ten posiada czarną czapeczkę i kark. Grzbiet jest brązowy, ale ma lekko zielonkawe zabarwienie; natomiast skrzydła mają barwę ciemnozieloną. Dużych rozmiarów dziób, żółty do zielonkawożółtego, na górze jest zabarwiony na czerwono. Pióra na górnej części nóg kasztanowe, a ogon zielony z czerwoną końcówką. Pokrywy nadogonowe są żółte^[7].

Pożywienie A. hypoglauca stanowią głównie owoce, w tym jeżyny oraz rośliny z rodzaju Cecropia. Możliwe, że młode nie jedzą tylko pokarmu roślinnego. Szukają pożywienia przy ziemi, parami, pojedynczo albo grupami do 6 osobników; robią to cicho. Mogą zwisać do góry nogami. Czasami włączają się w stada tanagier (Thraupidae), ptaków z rodziny drozdowatych oraz kacykowatych^[7].

Pieśń godową andotukan niebieski wykonuje najdłużej ze wszystkich dzięciołowych – trwa ona 1,75 do 2 sekund. Jest to głośny, powolny, wznoszący się dźwięk, przypominający miauczenie. Powtarza się 24–36 razy w ciągu minuty. Odgłos ostrzegający lub w zachowaniach agresywnych to ostre 'wek'. Czasem ostrzega także przez kłapanie dziobem^[7].

Lęgi trwają w Kolumbii od grudnia do lutego, a w Ekwadorze i Peru od czerwca do listopada. Liczba jaj, czas wysiadywania i inne szczegółowe informacje nie są znane. Pisklętami opiekują się oboje rodzice^[7].

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2023 roku uznaje andotukana niebieskiego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Wcześniej był uznawany za gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened). Liczebność populacji została oszacowana na 25–77 tysięcy dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na utratę i fragmentację siedlisk^[3].

• Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).