André Calmettes

André Calmettes
Ilustracja
André Calmettes (aut. Nadar)
Data i miejsce urodzenia

18 sierpnia 1861
Paryż

Data i miejsce śmierci

14 marca 1942
Paryż

Zawód

aktor, reżyser filmowy, scenarzysta

Lata aktywności

1885–1925

Odznaczenia
Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Faksymile
Podpis

André Calmettes (wym. [ɑ̃dʁˈe kalmˈɛt], ur. 18 sierpnia 1861 w Paryżu, zm. 14 marca 1942 tamże) – francuski aktor filmowy i teatralny, reżyser i scenarzysta. Kawaler Orderu Legii Honorowej.

Życiorys

Debiutował jako aktor teatralny w 1885 w sztuce Don Juan pióra Molière’a w Théâtre de l’Odéon. Występował we wspomnianym teatrze przez sześć lat, po czym w 1891 dołączył do Grand Théatre. Następnie grał w Théâtre du Gymnase, Théâtre du Vaudeville, Théâtre Sarah-Bernhardt (w którym w 1900 portretował księcia Klemensa von Metternicha w dramacie Orlątko Edmonda Rostanda), Théâtre de la Renaissance, Théâtre de l’Ambigu-Comique i Théâtre de la Porte Saint-Martin[1][2].

Założyciele firmy produkcyjnej Le Film d’art, bracia Laffitte, byli zainteresowani jego klasycznym wykształceniem i zatrudnili go do reżyserii adaptacji klasycznych dzieł literackich oraz opowieści mitologicznych i historycznych[1]. W ciągu trzech lat, od 1909 do 1912, w teatralnym stylu przeniósł na ekrany aktorów, którzy już wcześniej zasłynęli na scenie – Sarah Bernhardt, Gabrielle Réjane, Jeana Mounet-Sully’ego – w adaptacjach klasyki literackiej, zwłaszcza Williama Shakespeare’a (Hamlet, Makbet), Charlesa Dickensa (Oliver Twist) i Honoré de Balzaca (Ferragus, Księżna de Langeais, Pułkownik Chabert we współpracy z Henri Pouctalem)[3].

Występował też jako aktor filmowy, m.in. w Le Petit Chose (1923, reż. André Hugon) i La Closerie des genêts (1925, reż. André Liabel)[1].

Lista występów

Calmettes (aut. Nadar)
Kadr z filmu Le Légataire universel (1909)
Kadr z filmu Dama kameliowa (1912, na zdjęciu Sarah Bernhardt w roli Marguerite Gautier)
Plakat filmu Ryszard III (1912)

teatr (role wybrane)

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[2]:

  • 1885: Don Juan (Théâtre de l’Odéon)[1]
  • 1886: Renée Mauperin – jako Boisjorand de Villacourt (Théâtre de l’Odéon)
  • 1888: La Marchande de sourires – jako Simabara (Théâtre de l’Odéon)
  • 1889: Révoltée – jako Jacques de Brétigny (Théâtre de l’Odéon)
  • 1890: La Vie à deux – jako Clairfont (Théâtre de l’Odéon)
  • 1891: Amoureuse – Pascal Delannoy (Théâtre de l’Odéon)
  • 1895: Les Demi-vierges – jako Luc Lestrange (Théâtre du Gymnase)
  • 1895: Marcelle – Albert Villeras (Théâtre du Gymnase)
  • 1896: Amoureuse – jako Pascal Delannoy (Théâtre du Vaudeville)
  • 1896: Lizystrata – Lycon (Théâtre du Vaudeville)
  • 1897: La Douloureuse – jako Philippe Lauberthie (Théâtre du Vaudeville)
  • 1900: Hamlet – jako król (Théâtre Sarah-Bernhardt)
  • 1900: L’Assommoir – jako Gueule-d’or (Théâtre Sarah-Bernhardt)
  • 1900: Orlątko – jako Klemens von Metternich (Théâtre Sarah-Bernhardt)
  • 1902: Le Détour – jako Cyril (Théâtre du Gymnase)
  • 1902: Lucette – jako Raymond Delangre (Théâtre du Gymnase)
  • 1902: Joujou – jako Maurice Royère (Théâtre du Gymnase)
  • 1903: L’Épave – generał Faverney (Théâtre du Gymnase)
  • 1903: Le Retour de Jérusalem – jako Lazare Hoendelssohn (Théâtre du Gymnase)
  • 1904: Les Malefilâtre – jako Gratien (Théâtre de la Renaissance)
  • 1904: Amoureuse – jako Pascal Delannoy (Théâtre de la Renaissance)
  • 1904: Le Friquet – jako Baugé (Théâtre du Gymnase)
  • 1905: L’Âge d’aimer – jako Tavernay (Théâtre du Gymnase)
  • 1905: Ces messieurs – ksiądz Gaufre (Théâtre du Gymnase)
  • 1905: Le Masque d’amour – markiz Volvo (odpowiedzialny też za mise en scène, Théâtre Sarah-Bernhardt)
  • 1906: La Môme aux beaux yeux – jako doktor Darbelles (Théâtre de l’Ambigu-Comique)
  • 1907: Les Plumes du paon – jako Henri Claudel (Théâtre de l’Odéon)
  • 1907: Son père – jako Jacques Thouzery (Théâtre de l’Odéon)
  • 1908: L’Alibi – jako pułkownik Mas Loubier (Théâtre de l’Odéon)
  • 1909: La Rampe – jako Pradel (Théâtre du Gymnase)
  • 1910: La Vierge folle – jako diuk A. de Charance (Théâtre du Gymnase)
  • 1912: La Femme seule – jako Nérisse (Théâtre du Gymnase)
  • 1913: La Folle Enchère – jako kardynał (Théâtre de la Renaissance)
  • 1913: La Chienne du roi – jako O’Gorman (Théâtre Sarah-Bernhardt)
  • 1913: Amoureuse – jako Pascal Delannoy (Théâtre de l’Odéon)
  • 1914: Monsieur Brotonneau – jako William Herrer (Théâtre de la Porte Saint-Martin)
  • 1914: Le destin est maître – jako Messenis (Théâtre de la Porte Saint-Martin)
  • 1920: Madame Sans-Gêne – Fouché (Théâtre de la Porte Saint-Martin)
  • 1920: Les Petites Curieuses – jako Brégance (Théâtre des Boulevards)
  • 1923: La Gardienne – jako Brémont (Théâtre de la Porte Saint-Martin)

film (role wybrane)

  • 1909: La Grande Bretèche[1]
  • 1910: La Mésaventure du capitaine Clavaroche – jako kapitan Clavaroche[1]
  • 1911: Le Forgeron
  • 1911: Pour l’empereur[1]
  • 1912: La Duchesse de Lengeais[1]
  • 1912: Le Petit Chose – jako pan Viot, główny przełożony
  • 1925: La Closerie des genêts – jako generał d’Estèves

reżyser (filmy wybrane)

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[1]:

  • 1908: Zabójstwo księcia Gwizjusza (krótkometrażowy, współreżyser: Charles Le Bargy)
  • 1908: Britannicus (krótkometrażowy)
  • 1908: Œdipe roi (krótkometrażowy)
  • 1908: La Tosca (krótkometrażowy, także scenarzysta i adaptacja)
  • 1909: L’Arrestation de la duchesse de Berry (krótkometrażowy)
  • 1909: Arrest of Duchess of Berry (krótkometrażowy)
  • 1909: L’avare (krótkometrażowy)
  • 1909: Le Baiser de Judas (krótkometrażowy, współreżyser: Armand Bour)
  • 1909: Les Enfants d’Edouard (krótkometrażowy)
  • 1909: L’Epi (krótkometrażowy)
  • 1909: La Grande Bretèche (krótkometrażowy)
  • 1909: Héliogabale (krótkometrażowy)
  • 1909: Le Légataire universel (krótkometrażowy)
  • 1909: La Légende de la Sainte-Chapelle (krótkometrażowy)
  • 1909: Louis XI (krótkometrażowy)
  • 1909: Makbet (krótkometrażowy)
  • 1909: Rigoletto (krótkometrażowy)
  • 1909: Rival de son père (krótkometrażowy)
  • 1909: Le Roi de Rome (krótkometrażowy)
  • 1910: L’Aigle et l’Aiglon (krótkometrażowy)
  • 1910: Au temps des premiers chrétiens (krótkometrażowy)
  • 1910: Carmen (krótkometrażowy)
  • 1910: Don Carlos (krótkometrażowy)
  • 1910: L’Écharpe (krótkometrażowy)
  • 1910: Ferragus (krótkometrażowy)
  • 1910: La Mésaventure du capitaine Clavaroche (krótkometrażowy)
  • 1910: Oliver Twist (krótkometrażowy)
  • 1910: Résurrection (krótkometrażowy, współreżyser: Henri Desfontaines)
  • 1910: Roi d’un jour (krótkometrażowy)
  • 1910: La Vengeance de Louis XIII (krótkometrażowy)
  • 1911: Camille Desmoulins (krótkometrażowy, współreżyser: Henri Pouctal)
  • 1911: Le Chevalier d’Essex (krótkometrażowy, współreżyser: Henri Pouctal)
  • 1911: Pułkownik Chabert (krótkometrażowy, współreżyser: Henri Pouctal)
  • 1911: Décadence (krótkometrażowy)
  • 1911: La Fin d’un joueur (krótkometrażowy)
  • 1911: Jésus de Nazareth (krótkometrażowy, współreżyser: Henri Desfontaines)
  • 1911: Madame Sans-Gêne (krótkometrażowy, współreżyser: Henri Desfontaines)
  • 1911: Pour l’empereur (krótkometrażowy, także współscenarzysta, współreżyser: Albert Capellani)
  • 1911: L’Usurpateur (krótkometrażowy, współreżyser: Henri Pouctal)
  • 1912: Księżna de Langeais (krótkometrażowy)
  • 1912: Mignon (krótkometrażowy)
  • 1912: Ryszard III (współreżyser: James Keane)
  • 1912: Dama kameliowa (krótkometrażowy, współreżyser: Henri Pouctal)
  • 1913: Le Moujik jaloux (krótkometrażowy)
  • 1913: Les Trois Mousquetaires (epizody „La Haine de Richelieu” i „Le Triomphe de d’Artagan”)

Odznaczenia

W 1929 został odznaczony Legią Honorową w klasie Kawalera[4].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Philippe Rège: Encyclopedia of French Film Directors. Scarecrow Press, 2010, s. 165–166. ISBN 978-0-8108-6939-4. (ang.).
  2. 1 2 André Calmettes. Les Archives du Spectacle. [dostęp 2025-12-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-15)]. (fr.).
  3. ↑ Honoré de Balzac: Komedia ludzka. Pierre-Jean Dufief, Anne-Simone Dufief (red.). T. 4. Omnibus, 1999, s. 1069–1073. ISBN 978-2258051171. (fr.).
  4. ↑ André Calmettes: biographie, filmographie. [dostęp 2025-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-15)]. (fr.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.