Andrzej Brygidyn

Andrzej Brygidyn
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

30 września 1947
Sanok

Data i miejsce śmierci

28 grudnia 2021
Ustrzyki Dolne

Miejsce spoczynku

Cmentarz Centralny w Sanoku

Zawód, zajęcie

nauczyciel

Edukacja

Liceum Ogólnokształcące Męskie w Sanoku

Alma Mater

Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Krakowie

Odznaczenia
Odznaka „Za Zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych”
Odznaka „Zasłużony dla Sanoka”

Andrzej Brygidyn (ur. 30 września 1947 w Sanoku, zm. 28 grudnia 2021 w Ustrzykach Dolnych) – polski nauczyciel historyk.

Grób Andrzeja Brygidyna

Życiorys

Urodził się w Sanoku[1][2][3][4]. Absolwent Liceum Ogólnokształcącego Męskiego w Sanoku z 1965[3][5][4][6]. Od 1967 do 1971 studiował na Wydziale Humanistycznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie, uzyskując dyplom magistra historii[1][7][3][4][5].

Po studiach powrócił do rodzinnego Sanoka i podjął pracę nauczyciela w kilku szkołach, a jednocześnie podjął się gromadzenia materiałow o losach żołnierzy związanych z Sanokiem[8.1]. Pracował na stanowisku nauczyciela historii w sanockich szkołach podstawowych: kolejno w SP nr 5, SP nr 4 oraz SP nr 7. Od 1977 był dyrektorem Szkoły Podstawowej nr 7 im. 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej w Sanoku[9][10][11][5], od 26 kwietnia 1999 dyrektorem powstałego w wyniku przekształcenia SP nr 7 Gimnazjum nr 4 im. 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty[3][12][13] do 2003[5]. W 1991 uzyskał III stopień specjalizacji zawodowej w zakresie nauczania historii (jako jeden z pierwszych nauczycieli w Sanoku)[1][2][14]. W 2001 obchodził jubileusz 35-lecia pracy w zawodzie nauczyciela[15]. Był inicjatorem powstania i twórcą otwartego w 1999 Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych w Sanoku[16][13], którego został dyrektorem[3][5][17] (na uczelni kształcenie otrzymywali nauczyciele języków angielskiego i niemieckiego, mający następnie możliwość uzyskania licencjata na Uniwersytecie Śląskim[3]). Ponadto został dyrektorem Podkarpackiego Centrum Doskonalenia i Doradztwa (od 2008)[3][5], Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego i Niepublicznego Uzupełniającego dla Dorosłych (od 2008)[5], Sanockiej Szkoły Policealnej (2011)[5], Wyższej Szkoły Sanockiej (od 2012)[3].

Od początku lat 80. publicysta i autor publikacji z zakresu historii II wojny światowej, historii współczesnej, także w ujęciu lokalnym miasta Sanoka i ziemi sanockiej[2][3]. W tym zakresie został współpracownikiem czasopism regionalnych[3] (m.in. „Podkarpacie”[18], „Gazeta Sanocka – Autosan”[19], „Tygodnik Sanocki”[20]). Jego prace naukowe publikowano też w opracowaniach zbiorowych[1][3][4]. W 1991 Komisja Historyczna Rady Miasta Sanoka przyznała dotację w wysokości 25 mln zł na wydanie książki A. Brygidyna pt. Kryptonim „San”[21].

W okresie PRL był lektorem sanockiego oddziału Towarzystwa Wiedzy Powszechnej[22]. W 1980 został wiceprezesem ds. wychowawczych powołanego wówczas klubu łyżwiarstwa szybkiego SKŁ Górnik Sanok[23]. W SP 7 oprócz nauczania historii trenował też piłkarzy, a w czerwcu 1985 kierowana przez niego reprezentacja szkoły wygrała zawodnicy ligi szkolnej w Sanoku[24]. Sprawował mandat radnego Miejskiej Rady Narodowej (MRN) w Sanoku; wybrany w wyborach w 1988 z ramienia PZPR[25]. 10 lipca 1991 został wybrany członkiem zarządu Towarzystwa Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka[26] i pełnił tę funkcję do 1998[1]. Następnie został członkiem Komisji Historycznej w TRiUMS[2]. Został członkiem Stowarzyszenia Korporacji Literackiej w Sanoku[1]. Według informacji upublicznionych w 1992 przez Komitet Obywatelski w Sanoku Andrzej Brygidyn miał po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce uczestniczyć w dniu 13 lutego 1982 w posiedzeniu zespołu ds. oceny kadry pedagogicznej szkól i placówek oświatowo-wychowawczych w Sanoku, powołanego celem weryfikacji nauczycieli w tym mieście[a][10], czemu wówczas zaprzeczył[11].

Zmarł 28 grudnia 2021 w Ustrzykach Dolnych w wieku 74 lat[27]. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Sanoku 31 grudnia 2021[28].

Jego córka Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz także ukończyła studia historyczne i została pedagogiem[3][8.2][7].

Publikacje

  • Kryptonim „San”. Żołnierze sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: Społeczny Komitet Wydawniczy „San”, 1992.[29][3]
  • Żołnierskimi rzuceni losami. Sanok: 1994. ISBN 83-87282-47-2. (wydanie 2: 1997)[3][30][13]
  • Sanok. Między wojną a stanem wojennym. Sanok: PUW Roksana, 1999. ISBN 83-87282-86-3.[31][3][13]
  • Sanocka Lista Katyńska. Jeńcy Kozielska, Ostaszkowa, Starobielska oraz innych obozów i więzień Polski kresowej pomordowani w Rosji Sowieckiej. Sanok: 2000.[32][3][13]
  • Śladami synów Ziemi Sanockiej – żołnierzy 6 Dywizji Piechoty. Sanok: 2000.
  • Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: 2012. ISBN 978-83-903080-5-0. (współautorka: Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz)[33][4]
  • Sanockie reminiscencje. Sanok: 2013. ISBN 978-83-903080-2-9. (współautorka: Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz)
Inne
  • artykuł Śladami synów Ziemi Sanockiej – żołnierzy 6 Dywizji Piechoty w: „Rocznik Sanocki”, Tom VI, 1988[34]
  • podrozdział Życie polityczne w rozdziale W latach powojennych w: Sanok. Dzieje miasta. Kraków: Secesja, 1995. ISBN 83-86077-57-3.[1][3]

Nagrody i odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ „Zespół w składzie: Ryszard Grzebień – naczelnik miasta, Ryszard Borowiec – dyrektor Zespołu Szkół Ekonomicznych, Stanisław Prokop – dyrektor Zespołu Szkół Mechanicznych, Stanisław Obara – dyrektor II LO, Andrzej Brygidyn – dyrektor SP-7 Zygmunt Skałkowski – inspektor oświaty i wychowania na posiedzeniu w dniu 13 lutego 1982 r. po szczegółowej analizie stanu pracy i nastrojów w zespołach nauczycielskich oraz po zapoznaniu się z opiniami o nauczycielach sporządzonymi przez dyrektorów szkół postanowił skierować do Kuratorium Oświaty i Wychowania wnioski wobec 24 nauczycieli (wśród nich byli m.in. Wiesława Kotulska i Jerzy Pawliszewski z II LO oraz Jerzy Tarnawski z ZSM). Stanisław Siwak. Trędowaty. „Nowiny”. Nr 21, s. 3, 24 stycznia 1990. Stanisław Siwak. Trędowaty?. „Nowiny”. Nr 177, s. 3, 9 września 1992. Marian Struś. Polowanie z nagonką. „Podkarpacie”. Nr 46, s. 8, 11 listopada 1992. Kalendarium działań „Solidarności” w sanockiej oświacie na tle przemian ustrojowych w Polsce. sokolsanok.pl. [dostęp 2016-11-24].
    •Zmiany w Sanoku. Kalendarium działań „Solidarności” w sanockiej oświacie na tle przemian ustrojowych w Polsce. sokolsanok.pl. [dostęp 2016-09-30].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Biogram Andrzeja Brygidyna. W: Andrzej Brygidyn: Żołnierskimi rzuceni losami. Sanok: 1997, s. Okładka. ISBN 83-87282-47-2.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Biogram Andrzeja Brygidyna. W: Sanok. Między wojną a stanem wojennym. Sanok: PUW Roksana, 1999, s. Okładka. ISBN 83-87282-86-3.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Biogram Andrzeja Brygidyna. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: 2012, s. Okładka. ISBN 978-83-903080-5-0.
  4. 1 2 3 4 5 Biogram Andrzeja Brygidyna. W: Andrzej Brygidyn: Sanockie reminiscencje. Sanok: 2013, s. Okładka. ISBN 978-83-903080-2-9.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Franciszek Oberc. Samorząd miejski Sanoka a wybitni sanoczanie. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 11: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1990–2010, s. 534–535, 2014. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X.
  6. ↑ Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2014-12-13].
  7. 1 2 Czesław A. Skrobała. Tropami katyńskiej tragedii. „Tygodnik Sanocki”. Nr 50 (527), s. 7, 14 grudnia 2001.
  8. Wstęp. W: Andrzej Brygidyn: Sanockie reminiscencje. Sanok: 2013. ISBN 978-83-903080-2-9.
    1. ↑ S. 7.
    2. ↑ S. 7-8.
    3. ↑ S. 8.
  9. ↑ Krystyna Chowaniec: Oświata i szkolnictwo. Szkoły podstawowe. W: Sanok. Dzieje miasta. Kraków: Secesja, 1995, s. 865. ISBN 83-86077-57-3.
    •Marek Pomykała. Wojna w osiedlu. „Nowiny”. Nr 97, s. 5, 27–29 kwietnia 1990.
  10. 1 2 Stanisław Siwak. Trędowaty?. „Nowiny”. Nr 177, s. 3, 9 września 1992.
  11. 1 2 Andrzej Brygidyn. Trędowaty. Kto weryfikował?. „Nowiny”. Nr 197, s. 3, 7 października 1992.
  12. ↑ Gimnazjalne nominacje. „Tygodnik Sanocki”. Nr 19 (391), s. 1, 7 maja 1999.
    •Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 1995-2000. „Rocznik Sanocki”. Tom VIII, s. 357, 2001.
    •Mieczysław Kozimor: Spółdzielnia Mieszkaniowa w Sanoku w latach 1959–1991. Sanok: 2014, s. 104. ISBN 978-83-60380-33-8.
  13. 1 2 3 4 5 Andrzej Brygidyn. web.archive.org. [dostęp 2022-01-01].
  14. ↑ Zawodowa nobilitacja. „Tygodnik Sanocki”. Nr 15 (440), s. 1, 14 kwietnia 2000.
  15. ↑ Pożegnania, nominacje i nagrody. „Tygodnik Sanocki”. Nr 36 (513), s. 3, 7 września 2001.
  16. ↑ Janusz Szuber. Vivat academia, vivant professores!. „Tygodnik Sanocki”. Nr 41 (413), s. 1, 8 października 1999.
    •Bogdan Roczniak. Studiują języki. „Tygodnik Sanocki”. Nr 9 (486), s. 3, 2 marca 2001.
  17. ↑ Kadra pedagogiczna rok akademicki 2011/2012. nkjo.sanok.pl. [dostęp 2016-04-10].
    •M.P. z 2014 r. poz. 936 (ISAP).
    •M.P. z 2015 r. poz. 1077 (ISAP).
  18. ↑ Korespodenci Podkarpacia piszą. Nieznane życiorysy. „Podkarpacie”. Nr 20, s. 16, 14 maja 1981.
  19. ↑ Z frontów II wojny światowej. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 25 (225), s. 1–2, 5, 10–20 września 1981.
    •Franciszek Oberc. Nr 5: Prasa ziemi sanockiej – informator. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 103–104, 2005. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X.
  20. ↑ Nagroda Miasta Sanoka. W: Franciszek Oberc: Sanok. Instytucje kultury. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1999, s. 125. ISBN 83-909787-3-3.
  21. ↑ Władysław Stachowicz. Samorząd terytorialny miasta Sanoka w latach 1990–2002 w relacjach lokalnej prasy. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 11: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1990–2010, s. 109, 2014. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X.
  22. 1 2 Marian Struś. Wyróżnienia dla lektorów sanockiego oddziału Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 1 (94), s. 6, 1–10 stycznia 1978.
  23. ↑ Powstał Sanocki Klub Łyżwiarski „Górnik”. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 7 (172), s. 1, 2, 1–10 marca 1980.
  24. ↑ Marian Struś. Piłkarze „siódemki” zwycięzcami ligi szkolnej. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 20 (347), s. 7, 10–20 lipca 1985.
  25. ↑ Miejska Rada Narodowa w nowym składzie. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 20 (455), s. 2, 10–20 lipca 1988.
    •Władysław Stachowicz. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990, s. 305, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X.
  26. ↑ Zbigniew Koziarz. Towarzystwo Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka (1904–1994). „Rocznik Sanocki”. Tom VII, s. 14, 1995. ISSN 0557-2096.
  27. ↑ Kondolencje dla bliskich zmarłych. sanok.pl, 2021-12-29. [dostęp 2021-12-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-12-30)].
  28. ↑ Ostatnie pożegnanie. sp9sanok.biz, 2021-12-29. [dostęp 2021-12-31].
  29. ↑ Jan Grygiel. Kryptonim „San” znaczy walka. „Nowiny”. Nr 201, s. 4, 13 października 1992.
  30. ↑ Żołnierskimi rzuceni losami. „Tygodnik Sanocki”. Nr 22 (342), s. 12, 29 maja 1998.
    •Żołnierskimi rzuceni losami. roksana.gt.pl. [dostęp 2016-04-10].
  31. ↑ Do sanockiej biblioteczki. „Tygodnik Sanocki”. Nr 12 (384), s. 2, 19 marca 1999.
    •Sanok między wojną a stanem wojennym. roksana.gt.pl. [dostęp 2016-04-10].
    •Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 1995-2000. „Rocznik Sanocki”. Tom VIII, s. 355, 2001. ISSN 0557-2096.
  32. ↑ Jolanta Ziobro. Sanocka lista katyńska. „Tygodnik Sanocki”. Nr 21 (446), s. 4, 26 maja 2000.
  33. ↑ Wspomnienia AK-owców. „Tygodnik Sanocki”. Nr 46 (1095), s. 7, 23 listopada 2012.
  34. ↑ Andrzej Brygidyn. Śladami synów Ziemi Sanockiej – żołnierzy 6 Dywizji Piechoty. „Rocznik Sanocki”. Tom VI, s. 141–184, 1988.
  35. ↑ Dzień Nauczyciela. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 20 (39), s. 4, 1–15 listopada 1975.
  36. ↑ Odznaczenia i nagrody dla zasłużonych pedagogów. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 17 (251), s. 1–2, 1–10 listopada 1982.
  37. ↑ Bogumiła Koszela. Mistrzostwa Polski Juniorów w Modelarstwie Rakietowym 1983. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 28, s. 3, 10–20 października 1983.
  38. ↑ Odznaczenia i wyróżnienia dla pedagogów. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 31 (466), s. 2, 1–10 listopada 1988.
  39. ↑ Jolanta Pomykała. Nagrody Miasta A.D. 1995. „Tygodnik Sanocki”. Nr 11 (227), s. 1, 15 marca 1996.
    •Jolanta Pomykała. Miasto łaskawe dla twórców. „Tygodnik Sanocki”. Nr 17-18 (233-234), s. 2, 30 kwietnia 1996.
    •Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 1995-2000. „Rocznik Sanocki”. Tom VIII, s. 328, 2001. ISSN 0557-2096.
    •Nagroda Miasta Sanoka. W: Franciszek Oberc: Sanok. Instytucje kultury. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1999, s. 124. ISBN 83-909787-3-3.
  40. ↑ Konkurs „Ziemia rodzinna Grzegorza z Sanoka w literaturze” – rozstrzygnięty. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 15 (378), s. 6, 20–31 maja 1986.
  41. ↑ Franciszek Oberc: Kalendarium sanockie 1974-1994. W: Sanok. Dzieje miasta. Kraków: Secesja, 1995, s. 962. ISBN 83-86077-57-3.
  42. ↑ Kombatanci w „siódemce”. „Tygodnik Sanocki”. Nr 13 (385), s. 1, 26 marca 1999.
  43. ↑ Bartosz Błażewicz. Kombatanckie obchody. Awanse, wspomnienia, życzenia. „Tygodnik Sanocki”. Nr 36 (461), s. 2, 8 września 2000.
  44. ↑ Bogdan Roczniak. Powiatowe nagrody. „Tygodnik Sanocki”. Nr 48 (525), s. 3, 30 listopada 2001.
    •Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 2001–2004. „Rocznik Sanocki”. Tom IX, s. 422, 2006. ISSN 0557-2096.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.