Andrzej Hamada

Andrzej Hamada
Ilustracja
Andrzej Hamada w 2008
Data i miejsce urodzenia

12 maja 1925
Gdańsk

Alma Mater

Politechnika Gdańska

Praca
Budynki

Filharmonia Opolska

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Złota Odznaka „Za opiekę nad zabytkami”

Andrzej Hamada (ur. 12 maja 1925 w Gdańsku) – polski architekt, publicysta, znawca historii Opola[1].

Życiorys

Urodził się w rodzinie Grzegorza (1889–1987)[2], wysokiego urzędnika państwowego, działacza amatorskiego ruchu śpiewaczego, i Janiny z domu Czuszkiewicz. Wczesne dzieciństwo spędził w Gdańsku i Gdyni, gdzie jego ojciec z polecenia Rządu Polskiego uruchomił towarowy transport kolejowy dla obsługi portów[3].

W przeddzień wybuchu II wojny światowej mieszkał z rodzicami w Krakowie i tam, po ich wspólnym powrocie z ucieczki na wschód, spędził czas okupacji niemieckiej[3]. Uczęszczał na tajne komplety nauczania organizowane przez przedwojenną kadrę nauczycielską[4]. Jako uczeń polskiego technikum budowlanego (Państwowa Szkoła Przemysłowa), współpracował z Armią Krajową (Grupa „Żelbet”), która, wykorzystując jego umiejętności rysunku technicznego, powierzyła mu zadanie nanoszenia na mapę Krakowa obiektów wroga[5].

Po wojnie podjął studia na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej[5], które ukończył w 1951 roku. Dostał nakaz pracy do Żyrardowa, a w kolejnym roku Łodzi[6]. W 1952 roku został skierowany do pracy w biurze architektonicznym w Opolu[5]. Współtworzył opolski oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich, dziś jest jego prezesem honorowym. Wiele lat pełnił funkcję Głównego Architekta Wojewódzkiego[5]. Oddany był pracy zawodowej, początkowo odbudowie zrujnowanego Opola, następnie tworzeniu jego nowego oblicza.

Zafascynowany tysiącletnią przeszłością piastowskiego miasta odkrywał jego historyczne uroki. Wsłuchany w opowieści Szymona Koszyka, a później Fryderyka Kremsera o ziemi ojczystej, znajdował czas, poza absorbującą pracą zawodową, na studiowanie dostępnych archiwaliów. Główne pasje jego zainteresowań to geneza kształtu przestrzennego miasta i jego architektura, od wczesnośredniowiecznego grodu słowiańskiego na Ostrówku poprzez wielki gotyk i barok do współczesnych form modernizmu[5].

Obecnie przebywa na emeryturze. Obserwując i studiując historię Opola, oddaje się całkowicie swojej pasji: ze szkicownikiem w ręku wędruje szlakiem zabytków, rysuje i opowiada[1].

Ma na koncie ponad 200 rysunków, w których ukazuje swą ogromną wiedzę historyczną i architektoniczną. Wykorzystuje tusz i akwarele. Jest autorem kilku książek, wzbogaconych swoimi szkicami[5]. Od ponad 20 lat publikuje teksty i ilustracje na łamach pisma Uniwersytetu Opolskiego „Indeks”[5].

Kariera

Wybrane prace

Odznaczenia i wyróżnienia

Publikacje

  • 2005 Opole niegdyś i dzisiaj, Wydawnictwo Unitex przy współpracy Wydziału Gospodarki i Promocji Miasta Opola
  • 2008 Architektura Opola wpisana w dzieje miasta, Oficyna Piastowska, Opole
  • 2017 Architektoniczne ABC Opola, Wydawnictwo i Drukarnia św. Krzyża, Opole

Życie prywatne

Był żonaty z Hanną z domu Czarnecką. Ich córka, Katarzyna, również architekt, żyje i pracuje we Francji, gdzie pełni funkcję zastępcy mera w obrębie Metropolii Wielkiego Paryża[5].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Znany architekt świętuje 100. urodziny. "Chodząca encyklopedia" i znawca win [online], architektura.muratorplus.pl [dostęp 2025-05-16].
  2. ↑ Tadeusz Rogowicz. Grzegorz Hamada (1889–1987). „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 14, s. 163–168, 1992. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. ISSN 0860-2492. [dostęp 2026-01-08].
  3. 1 2 Andrzej Hamada o Opolu. W 1952 roku witały mnie gruzy, ale nie przeraziły [online], plus.nto.pl, 17 lipca 2021 [dostęp 2025-05-16].
  4. ↑ Barbara Stankiewicz, "Życiorys z szuflady", "Indeks" - czasopismo Uniwersytetu Opolskego, grudzień 2014 [dostęp 2025-05-16] (pol.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Barbara Stankiewicz, "Życiorys z szuflady", "Indeks" - czasopismo Uniwersytetu Opolskiego, grudzień 2014 [dostęp 2025-05-16] (pol.).
  6. ↑ Mirosław Dragon, 100-letni opolski architekt Andrzej Hamada: "Jak Opole wyglądało po wojnie? To było morze ruin" [online], Nowa Trybuna Opolska, 16 września 2025 [dostęp 2026-01-08].
  7. ↑ Radio Opole, Opolski Mały Rynek wpisany w życiorys Andrzeja Hamady [ZDJĘCIA] [online], Opolski Mały Rynek wpisany w życiorys Andrzeja Hamady [ZDJĘCIA], 6 kwietnia 2019 [dostęp 2025-05-14].
  8. ↑ Radio Opole, Andrzej Hamada - nie tylko o historii miasta [ZDJĘCIA] [online], Andrzej Hamada - nie tylko o historii miasta [ZDJĘCIA], 31 maja 2025 [dostęp 2025-08-18].
  9. ↑ Andrzej Hamada [online], Czas na Opole, 3 lipca 2025 [dostęp 2025-08-16].
  10. ↑ Andrzej Hamada wyróżniony Złotą Odznaką za opiekę nad zabytkami [online], opole.tvp.pl [dostęp 2026-01-08].
  11. ↑ Zasłużeni Obywatele Miasta Opola | Miasto Opole [online], www.opole.pl [dostęp 2025-05-23].
  12. ↑ Opole: Rozdano Nagrody Prezydenta [online], samorzad.pap.pl [dostęp 2026-01-08].
  13. ↑ Krzysztof Strauchmann, Diamentowe i Złote Spinki 2016 wręczone. Zobaczcie zdjęcia z gali w Nysie [online], Nowa Trybuna Opolska, 20 maja 2016 [dostęp 2026-01-08].

Linki zewnętrzne