Andrzej Twerdochlib

Andrzej Twerdochlib

Data i miejsce urodzenia	21 kwietnia 1936 Ostrów Mazowiecka, Polska
Data i miejsce śmierci	13 grudnia 1991 Gdańsk, Polska
Narodowość	polska
Język	polski
Epoka	mały realizm
Odznaczenia

Andrzej Twerdochlib (ur. 21 kwietnia 1936 w Ostrowi Mazowieckiej, zm. 13 grudnia 1991 w Gdańsku^[1]) – polski pisarz i scenarzysta.

Urodził się w rodzinie Jarosława, lekarza weterynarii, i Janiny z domu Ostrowskiej, farmaceutki^[2].

W czasie okupacji niemieckiej mieszkał od 1940 razem z rodzicami we wsi Wąsewo.

Po zakończeniu II wojny światowej od 1945 przebywał w miejscowości Bystra, a potem w Jaworze. Uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego w Bielsku-Białej, gdzie w 1953 zdał maturę. Po maturze podjął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej. Należał do Związku Młodzieży Polskiej (1952–1956). Równocześnie pracował w charakterze instruktora kulturalno-oświatowego w Funduszu Wczasów Pracowniczych w Wiśle, a potem Szczyrku i Ełku. W 1957 przerwał studia i po ukończeniu kursu zawodowego dla kierowców pracował jako kierowca. Od 1959 mieszkał w Krakowie, gdzie pracował w firmach transportowych, początkowo jako kontroler techniczny w Przedsiębiorstwie Zmechanizowanych Robót Ziemnych w Nowej Hucie, potem w Przedsiębiorstwie Transportowym Budownictwa w Krakowie, a następnie do 1967 jako kierownik bazy w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego w Krakowie^[2].

Zadebiutował jako pisarz w 1957 opowiadaniem Moulin Rouge, ogłoszonym w tygodniku „Panorama” nr 36, dodatek „Powieść. Nowela. Rozrywki”. W latach 1965–1989 opowiadania zamieszczał m.in. w „Życiu Literackim”. Około 1965 zaczął pisać scenariusze filmowe, a potem także telewizyjne. W 1967 został członkiem Związku Literatów Polskich. Od 1968 należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i zajmował się wyłącznie pracą literacką. W 1970 przeprowadził się do Gdańska. W latach 1970–1975 i 1981–1988 swoje felietony, artykuły i opowiadania ogłaszał na łamach „Głosu Wybrzeża”. Prozę publikował m.in. w „Kamenie” (1982–1986) i w „Argumentach” (1985, 1988–1989). Współpracował z radiem, jako autor słuchowisk. Od 1972 był kierownikiem literackim Teatru Lalek „Miniatura” w Gdańsku, a od roku 1977 kierownikiem literackim produkcji gdańskiego oddziału Wytwórni Filmów Fabularnych „Poltel”. Należał do zarządu Oddziału Gdańskiego ZLP, a w 1977 został jego wiceprezesem. W latach 1983–1987 pełnił funkcję prezesa Oddziału Gdańskiego ZLP i wchodził w skład Zarządu Głównego Związku. Pełnił też inne funkcje społeczno-polityczne: był członkiem Ogólnopolskiego Zespołu Pisarzy Partyjnych przy Komitecie Centralnym PZPR, wchodził w skład Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku (1975–1977), przewodniczył Komisji Kultury Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, należał do Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w Gdańsku^[2].

Jego twórczość klasyfikuje się jako element nurtu małego realizmu. Najbardziej znanym scenariuszem, jaki napisał, jest scenariusz do filmu Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy, ukazującego zmagania Wielkopolan z germanizacją w Prusach. Później na podstawie scenariusza napisał powieść Najdłuższa wojna.

Od 1958 był mężem Ireny z domu Klaja, księgową.

Zmarł w Gdańsku, pochowany na cmentarzu Łostowickim^[2].

• „Małe punkty”
• „Gwiazda sezonu”
• „Z braku dowodów”
• „Godzina za godziną”
• „Trzecia runda”
• „Znaki szczególne”
• „Jazda okrężna”
• „Sploty”
• „Najdłuższa wojna”
• „Pod parasolem”, Wydawnictwo Morskie 1983
• „Pan na Żuławach”
• „Jak się pozbyć czarnego kota”

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1984)^[3]
• Medal 40-lecia Polski Ludowej (1985)^[3]
• Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (1983)
• Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1977)^[4]
• Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1983)^[4]
• Medal 50-lecia Miasta Gdyni (1976)^[5]
• Odznaka „Za Zasługi dla Gdańska”

• Nagroda Stowarzyszenia Księgarzy Polskich za debiut - powieść Małe punkty (1966)
• Nagroda Złoty Lampart na XXIV Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Locarno za scenariusz filmowy Znaki na drodze (1971)
• II nagroda w konkursie „Życie i praca człowieka we współczesnej Polsce”, zorganizowanym przez Naczelny Zarząd Kinematografii na nowelę filmową - scenariusz filmu Zimne ognie (1974)
• II nagroda w konkursie na nowelę filmową ogłoszonym przez Ministra Kultury i Sztuki i Centralną Radę Związków Zawodowych za scenariusz filmu Zimne ognie (1975)
• II nagroda w konkursie na opowiadanie współczesne ogłoszonym przez Naczelną Redakcję Programów Literackich PR i „Życie Literackie” za tekst Stary aktor (1976)
• Nagroda w konkursie na scenariusz widowiska o życiu działaczy polskiego ruchu robotniczego zorganizowanym przez Klub Twórców i Działaczy „Kuźnica” oraz CRZZ za tekst Ostatnia noc (1977)
• Nagroda literacka CRZZ za powieść Trzecia runda (1977)
• Nagroda Wojewody Gdańskiego (1977)
• Nagroda im. A. Kowalskiego – „Olka” przyznana przez redakcję „Walki Młodych” za powieść Trzecia runda (1977)
• III nagroda w konkursie Naczelnej Redakcji Programów Literackich PR za tekst Zabawa (1978)
• Nagroda I stopnia Prezesa Komitetu do spraw Radia i Telewizji za całokształt współpracy z Radiem i TV (1978)
• Nagroda Wojewody Gdańskiego w dziedzinie kultury (1978)^[6]
• I nagroda w konkursie literackim krakowskiego Klubu Twórców i Działaczy Kultury „Kuźnica”, poświęconym polskim działaczom rewolucyjnym (Ostatnia noc) (1979)
• Nagroda Wojewody Gdańskiego w dziedzinie kultury (1982)^[6]
• I nagroda za pojedyncze słuchowisko i III nagroda za telewizyjny scenariusz w Konkursie Komitetu do spraw Radia i Telewizji (1985)^[7]
• Nagroda I stopnia „Trybuny Ludu” za osiągnięcia w kształtowaniu i upowszechnianiu socjalistycznych wartości kultury i sztuki - za zaangażowaną twórczość literacką i aktywną działalność społeczną^[7][8]
• Wyróżnienie za scenariusz Kołowrót w konkursie na scenariusz pełnometrażowego filmu o tematyce związanej z 40-leciem PRL (1985)^[7]
• Nagroda I stopnia Przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji (1986)
• III nagroda w konkursie na scenariusz filmu telewizyjnego i widowiska Teatru Telewizji za scenariusz telewizyjny Uciekinier (1986)

Źródło:^[2][5].

• Andrzej Twerdochlib w bazie filmpolski.pl

• Pisarz i scenarzysta Andrzej Twerdochlib