Anna Zelenay

Anna Zelenay (ur. 3 marca 1925 w Łucku, zm. 18 września 1970 w Warszawie) – polska poetka.

Urodziła się w rodzinie Władysława Martynowicza (1892–1959), pracownika sądu (woźnego), i Marii z Antonowiczów (1897–1985). W pierwszym roku życia przeniosła się do Równego, gdzie później uczęszczała do Państwowego Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki^[1].

Podczas II wojny światowej przebywała w Równem, gdzie uczyła się w dziesięcioletniej radzieckiej szkole średniej z polskim językiem nauczania (ukończyła 7 klas). Podczas okupacji niemieckiej uczęszczała przez rok do ukraińskiej szkoły handlowej w Równem. Od 1942 pracowała w Banku Gospodarczym jako urzędniczka. Jednocześnie prywatnie uczyła się języków niemieckiego i francuskiego. W końcu 1943 z powodu ciężkiej choroby płuc przerwała pracę, co uchroniło ją przed wywiezieniem na roboty do Niemiec^[1].

W maju 1945 przyjechała wraz z rodzicami w ramach tzw. repatriacji do Radomia, gdzie zdała „małą maturę” i kontynuowała naukę w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych Zrzeszenia Nauczycieli „Przyszłość”. W październiku 1946 przeniosła się z rodzicami do Kłodzka, gdzie w 1947 ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego. Debiutowała w 1948 wierszem pt. W styczniową rocznicę opublikowanym w „Zwierciadle” nr 3, dodatku literackim „Słowa Polskiego”. Podjęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Wrocławskim, które przerywała ze względu na konieczność leczenia gruźlicy. W Zakopanem poznała poetę Tadeusza Zelenaya, za którego w 1950 wyszła za mąż. Dzięki niemu poznała wrocławskie środowisko kulturalne. Wtedy też dokonała adaptacji kilku powieści dla dzieci pisząc scenariusze sztuk teatralnych. W 1952 uzyskała magisterium. W latach 1953–1956 leczyła się w Klinice Gruźlicy we Wrocławiu i w sanatoriach. Od 1956 ponownie zamieszkała w Kłodzku. Działała w Towarzystwie Miłośników Ziemi Kłodzkiej i redagowała „Roczniki Ziemi Kłodzkiej”. Była instruktorem Powiatowego Domu Kultury^[2], przy którym do 1958 prowadziła z przerwami zespół teatralny i recytatorski. W latach 1957–1958 współpracowała z Teatrem Lalek „Guliwer” w Warszawie. Razem z Janem Kulką w 1961 zainicjowała cykl imprez kulturalnych promujących poezję pod nazwą Kłodzkie Wiosny Poetyckie. W 1965 została członkinią Związku Literatów Polskich^[1].

Wiersze i przekłady z poezji rosyjskiej publikowała m.in. w „Nadodrzu” (1958), „Życiu i Myśli” (1959–1960), „Odrze” (1959–1960), „Roczniku Kłodzkim” (1959/60, 1964), „Współczesności” (1961, 1963, 1965–1966, 1969), „Tygodniku Kulturalnym” (1962, 1964–1966, 1968–1970), „Poglądach” (1963–1969), „Poezji” (1966–1970) i „Kulturze” (1967–1970). Była współredaktorem czasopism i wydawnictw lokalnych (katalogów, jednodniówek)^[1].

Leczyła się w Instytucie Gruźlicy w Warszawie. Zmarła po operacji w warszawskim szpitalu 18 września 1970, pochowana w grobie rodzinnym na cmentarzu komunalnym w Kłodzku (sektor B7-10-3)^[3].

• Zielona hemoglobina, wyd. Ossolineum, Wrocław 1962.
• Próba powrotu, wyd. Czytelnik, Warszawa 1964.
• Dni darowane, wyd. Ossolineum, Wrocław 1966.
• Biała Krynica, wyd. Czytelnik, Warszawa 1967.
• Barometry na złą pogodę, wyd. Ossolineum, Wrocław 1970.
• Wiersze zebrane, wyd. Ossolineum, Wrocław 1975.

Źródło:^[2].

• Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1960)
• Nagrody w turniejach Kłodzkiej Wiosny Poetyckiej (1962, 1964, 1965)
• Nagroda poetycka Pióra przyznana przez Klub Studentów Wybrzeża „Żak” w Gdańsku dla najciekawszego poety Ziem Zachodnich i Północnych (1964)^[4]
• Nagroda artystyczna miasta Kłodzka (1965)
• Nagroda Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Kłodzku (1966)

Źródło:^[1].

• Słownik geografii turystycznej Sudetów. Kotlina Kłodzka, t. 15, wyd. I-BIS, Wrocław 1994, s. 242.
• Dorota Węgrzyn: Jak najdyskretniej oswoić śmierć. Życie i poezja Anny Zelenay. Kłodzko: Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe, 2013. ISBN 978-83-62337-81-1.