Anna de Foix-Candale

Anna de Foix

Królowa Węgier
Okres	od 1502 do 1506
Jako żona	Władysława II Jagiellończyka
Koronacja	29 września 1502
Poprzedniczka	Beatrycze Aragońska
Następczyni	Maria Habsburg
Królowa Czech
Okres	od 1502 do 1506
Jako żona	Władysława II Jagiellończyka
Poprzedniczka	Beatrycze Aragońska
Następczyni	Maria Habsburg
Dane biograficzne
Dynastia	Foix
Data i miejsce urodzenia	ok. 1484 Foix
Data i miejsce śmierci	26 lipca 1506 Buda
Miejsce spoczynku	Katedra Panny Marii w Székesfehérvárze
Ojciec	Gaston II de Foix-Candale
Matka	Katarzyna de Foix
Mąż	Władysław II Jagiellończyk od 1502
Dzieci	Anna, Ludwik

Anna de Foix (ur. około 1484 w Foix, zm. 26 lipca 1506 w Budzie) – hrabianka de Candale, królowa Węgier, Czech i Chorwacji od 1502 r. jako trzecia żona Władysława II Jagiellończyka.

Była córką Gastona II de Foix, hrabiego de Candale i Katarzyny de Foix (córki Gastona IV de Foix). Była spokrewniona z panującą we Francji dynastią Walezjuszów (siostrzenica jej matki, Anna Bretońska była żoną Ludwika XII). Jej ślub z ponad dwadzieścia lat starszym królem czeskim i węgierskim miał przypieczętować sojusz polityczny Jagiellonów z francuskim królem Ludwikiem XII. Sojusz zawiązano przeciw Habsburgom, rozprzestrzeniającym się w środkowej Europie, i ekspansji tureckiej na zachód. Władysław nie szukał córki króla jakiegoś potężnego kraju - wystarczyła mu młoda księżniczka spokrewniona z jakąś wielką dynastią panującą, która byłaby zdolna urodzić potomka.

Ślub per procura został zawarty 23 marca 1502 roku na zamku w Blois. Pół roku później Anna wyruszyła w podróż do nowej ojczyzny. Droga wiodła przez m.in. Wenecję, gdzie pobyt przyszłej królowej został uświetniony regatami gondoli na Canale Grande – młoda księżniczka była w centrum polityki europejskiej. Osiemnastoletnia Anna przybyła na Węgry najprawdopodobniej 26 września tego samego roku. 29 września 1502 roku została koronowana na królową Węgier w katedrze miasta Székesfehérvár, tradycyjnego miejsca koronacji i pochówku władców Węgier. Nigdy nie została koronowana na królową Czech i nigdy nie przekroczyła granic Czech, ponieważ jako katoliczce czescy husyci zakazali jej wstępu do czeskich zamków. 6 października 1502 roku w Budzie poślubiła Władysława II Jagiellończyka (była jego trzecią i ostatnią żoną).

23 lipca 1503 urodziło się pierwsze dziecko pary – córka Anna Jagiellonka. Pomogło to rozluźnić napięte stosunki z cesarzem rzymskim Maksymilianem I, który zaoferował Władysławowi małżeństwo jego małej córeczki z którymś ze swoich wnuków (potem ustalono, że będzie nim Ferdynand I Habsburg).

1 lipca 1506 roku Anna urodziła syna – Ludwika II. Poród był przedwczesny, ale dziecko udało się uratować. Królowa zmarła niedługo potem – 26 lipca – w wyniku gorączki połogowej.

Wśród przodków królowej byli m.in.:

• w 14. pokoleniu wstecz: Ryksa śląska, księżniczka polska i cesarzowa hiszpańska z dynastii Piastów
• w 11. pokoleniu: Andrzej II, król Węgier;
• w 11. pokoleniu: Baldwin V z Hainaut, hrabia Hainaut i Flandrii;
• w 10. pokoleniu: Edward I Plantagenet, król Anglii;
• w 9. pokoleniu: Floris IV, hrabia Holandii;
• w 7. pokoleniu: Filip III Śmiały, król Francji;
• w 7. pokoleniu: Ludwik de Bourbon, książę Burbonii, hrabia Clermont i La Marche;
• prapraprapradziadkowie (6. pokolenie wstecz) Michael de la Pole, 2. hrabia Suffolk, i Katherine de Stafford (ok. 1376–1419)
• prapradziadek (4. pokolenie wstecz) Karol III Szlachetny, król Nawarry;
• prapradziadek (4. pokolenie wstecz) Ferdynand I Sprawiedliwy, król Aragonii, Sycylii i Sardynii i Korsyki^[1][2][3].

• Duczmal M., Jagiellonowie. Leksykon biograficzny, Poznań-Kraków 1996, ISBN 83-08-02577-3, s. 69-78.