Annaty

Annaty (łac. annata, -ae f) – opłaty wnoszone przez duchownych na rzecz papiestwa, stanowiące równowartość rocznych dochodów z nadanego przez kurię rzymską beneficjum konsystorialnego, płacone od XIII do XVII w.[1].

Początkowo (XI–XII w.) annaty płacono metropolitom i biskupom, a dopiero od XIII w. przekazywane były do Rzymu. Od XVI w. podejmowano próby zatrzymania annat w Polsce z przeznaczeniem na obronę kraju[2]. Annaty jako poważne obciążenie finansowe powodowały też opór kleru oraz były krytykowane przez pisarzy Odrodzenia m.in. Jana Ostroroga. W swoim dziele Memoriał o urządzeniu Rzeczypospolitej (1477) dowodził on, że pełniona przez Polskę rola przedmurza chrześcijaństwa – osłanianie zarówno Rzeczypospolitej, jak i Śląska, Moraw, Czech a nawet ziem niemieckich przeciw Tatarom (Mongołom), Wołochom i Moskwie – pozwala jej na zatrzymywanie annat do dyspozycji królewskiej i przeznaczanie ich na cele obronne[3]. Podobnie walką z Imperium Osmańskim i Krymem motywował odmowę płacenia annat i świętopietrza Zygmunt I Jagiellończyk; ostatecznie (jak podaje Janusz Tazbir) przestano je składać w 1565, co poważnie uszczuplało dochody Kurii Ryzymskiej[3]. Począwszy od roku 1543 w Koronie, od 1607 roku w Wielkim Księstwie, arcybiskupi i biskupi byli zobowiązywani przez sejmy do wpłacania annat do skarbu, koronnego i litewskiego, w przeciągu roku od objęcia godności, kwoty równej tej, jaką wysyłali do Rzymu. Miała być ona przeznaczona na obronę. Realizacja tych uchwał uzależniona była jednak od zgody papieża, a postulaty sejmików dowodzą, że tej nie było[4]. Ostatecznie zanikły w XVII w.[5].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Praca zbiorowa 2001 ↓, s. 13,.
  2. ↑ Łepkowski 1973 ↓, s. 7,.
  3. 1 2 Janusz Tazbir, Od antemurale do przedmurza, dzieje terminu, [w:] Janusz Tazbir (red.), Odrodzenie i reformacja w Polsce, t. XXIX, Wrocław: Ossolineum. Polska Akademia nauk, 1984, s. 170, ISSN 0029-8514.
  4. ↑ Henryk Wisner, Rzeczpospolita Wazów, Sławne Państwo, Wielkie Księstwo Litewskie, Tom III, Warszawa 2008, s. 314.
  5. ↑ Antoni Mączak, Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku. Warszawa 1981, Tom 1, s.16

Bibliografia

  • Encyklopedia Historia, Wyd. GREG, Kraków 2007, s. 16.
  • Praca zbiorowa: Słownik historii Polski i świata. Katowice: Videograf II, 2001.
  • Tadeusz Łepkowski: Słownik historii Polski. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1973.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.