Anthony Bourdain

Anthony Bourdain
Ilustracja
Anthony Bourdain (2014)
Pełne imię i nazwisko

Anthony Michael Bourdain

Data i miejsce urodzenia

25 czerwca 1956
Nowy Jork

Data i miejsce śmierci

8 czerwca 2018
Kaysersberg-Vignoble[1]

Przyczyna śmierci

samobójstwo

Zawód, zajęcie

szef kuchni, osobowość telewizyjna, pisarz

Anthony Michael „Tony” Bourdain[2][3] (ur. 25 czerwca 1956 w Nowym Jorku, zm. 8 czerwca 2018 w Kaysersberg-Vignoble) – amerykański szef kuchni, kucharz, aktor, muzyk, restaurator, piosenkarz, osobowość telewizyjna i pisarz pochodzenia francusko-żydowskiego[4]. Laureat ośmiu nagród Primetime Emmy[5].

Życiorys

Rodzina i edukacja

Urodził się 25 czerwca 1956 w szpitalu Columbia Presbyterian Hospital w Nowym Jorku[6]. Był synem dziennikarki Gladys Bourdain z domu Sacksman (ok. 1935–2020) i Pierre’a Bourdaina (1929–1987), menedżera ds. sprzedaży w wytwórni muzycznej Columbia Records, którzy pobrali się w 1954; ojciec był katolikiem, matka – żydówką[4][7]. Jego dziadkowie ze strony ojca byli Francuzami[8].

Dorastał w Leonii w stanie New Jersey[9]. Od okresu nastoletniego pozostawał w konflikcie z matką (którą obwiniał za oczernianie ojca) oraz młodszym bratem, Christopherem, z którymi utrzymywał sporadyczny kontakt w dorosłym życiu[10]. Jako nastolatek kolekcjonował komiksy i płyty muzyczne oraz interesował się rysowaniem, poza tym był hippisem i brał udział w różnych protestach ulicznych oraz uzależnił się od narkotyków[11]. Od 1973 prowadził pamiętnik, w którym m.in. opisywał swoje przemyślenia z podróży, a także pisał opowiadania i eseje[12].

Przez sześć lat uczęszczał do szkoły im. Anny C. Scott w Leonii, po czym przeniósł się do prywatnej Dwight-Englewood School w Englewood, którą ukończył w 1973[13]. Uczył się w Vassar College, jednak przerwał studia na drugim roku akademickim[14].

Kariera zawodowa

W latach 70. podjął pracę w restauracji „Dreadnaught” w Provincetown[15]. W latach 70. zaczął pracować nad uruchomieniem firmy cateringowej „Kitchen Confidential”, jednak nie wzbudziła ona zainteresowania na rynku i została zamknięta[16]. W 1978 przez dwa lata kształcił się w Amerykańskim Instytucie Kulinarnym (Culinary Institute of America) w Hyde Park w stanie Nowy Jork[17][18]. Pod koniec 1977 rozpoczął pracę w restauracji „Montana Eve”, następnie pracował jako kucharz bądź szef kuchni w nowojorskich restauracjach: „Rainbow Room”, „W.A.P.”, „Formerly Joe’s”, „Supper Club” (w latach 1992–1995), „One Fifth Avenue”, „Le Madri”, „Coco Pazzo Teatro”, „Sullivan’s” i „Brasserie Les Halles”[19]. W latach 90. był poważnie zadłużony w American Express[20]. W 1995 wydał swoją debiutancką powieść kryminalną pt. „Bone in the Throat” (pol. „Kość w gardle”), a dwa lata później — jej kontynuację pt. „Gone Bamboo” (pol. „Ucieczka w tropiki”), jednak obie zebrały mieszane recenzje od krytyków[21].

W kwietniu 1999 redakcja czasopisma „New Yorker” opublikowała jego esej pt. „Don't Eat Before Reading This” (pol. Nie jedz przed przeczytaniem) o tajnikach branży gastronomicznej, który odbił się szerokim echem w mediach[22]. Następnie wyjechał do Japonii, a przesyłanymi stamtąd tekstami wzbudził zainteresowanie wydawcy „New Yorkera”, który zaproponował Bourdainowi wydanie książki[23]. Autobiograficzna powieść pt. „Kitchen Confidential: Adventures in the Culinary Underbelly” (polski tytuł: „Kill Grill: Restauracja od kuchni”), wydana z 2000, zapewniła Bourdanowi rozgłos, stała się bestsellerem w USA i otrzymała przychylne recenzje od krytyków[24]. Na podstawie książki powstał serial komediowy Kill grill (2005)[25], który jednak nie cieszył się popularnością wśród widzów i został zdjęty z anteny[26].

Po sukcesie książki „Kitchen Confidential…” zaczął regularnie występować jako gość w programach telewizyjnych[27]. Był gospodarzem telewizyjnych programów kulinarno-podróżniczych: Podróż kucharza (A Cook’s Tour, 2002–2003), Anthony Bourdain: bez rezerwacji (Anthony Bourdain: No Reservations, 2005–2012), Postój z Anthonym Bourdainem (The Layover, 2011–2013), Miejsca nieznane (Anthony Bourdain: Explore Parts Unknown, 2013–2014) i Jeremiah Tower: The Last Magnificent (2016)[28][29]. Wydał także kilka książek, m.in. „A Cook’s Tour” (2001; polski tytuł: „Świat od kuchni. W poszukiwaniu posiłku doskonałego”), „Typhoid Mary: An Urban Historical” (2001; książka o Mary Mallon), „The Nasty Bits: Collected Varietal Cuts, Usable Trim, Scraps and Bones” (2006, „Głodne kawałki, czyli musztarda przed obiadem”) i „Medium Raw: A Bloody Valentine to the World of Food and the People Who Cook” (2010; „O, kuchnia!”)[30]. Był jurorem w brytyjskiej i amerykańskiej edycji programu kulinarnego The Taste[25][31].

Wystąpił jako naukowiec w dramacie sensacyjnym Uwe Bolla Far Cry (2008), jako dr Tony w programie edukacyjnym Nickelodeon Yo Gabba Gabba! (2010), serialach animowanych – Archer (2013) i Sanjay i Craig (2015) oraz komediodramacie biograficznym Big Short (The Big Short, 2015).

Śmierć i upamiętnienie

8 czerwca 2018 ciało Bourdaina powieszone na pasku od szlafroka odkrył w pokoju hotelu Le Chambard w Kaysersberg-Vignoble (departament Górny Ren) jego przyjaciel, szef kuchni Eric Ripert[1][32]. Prokuratura uznała, że było to samobójstwo[33][34]. Nabożeństwo żałobne odbyło się 27 września 2018 w restauracji Golden Unicorn w Chinatown[35].

W 2021 premierę miał film dokumentalny Morgana Neville’a Roadrunner: A Film About Anthony Bourdain o życiu i karierze Bourdaina[36].

Życie prywatne

10 września 1985 poślubił swoją licealną miłość Nancy Putkoski, z którą rozwiódł się w 2005[37]. Następnie przez około rok spotykał się z dziennikarką Paulą Froelich[38]. 20 kwietnia 2007 ożenił się z Ottavią Busią, z którą miał córkę Ariane (ur. 9 kwietnia 2007) i z którą rozstał się w 2018[39]. Latem 2016 nawiązał burzliwy romans z włoską aktorką i reżyserką Asią Argento[40][41].

Przypisy

  1. 1 2 Celebrity chef, TV host Bourdain dies of suicide at 61. Reuters. [dostęp 2018-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-08)]. (ang.).
  2. ↑ Personalidade: Anthony Bourdain (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2018-06-08]. (port.).
  3. ↑ Anthony Bourdain Pictures. FanPix.Net. [dostęp 2018-06-08]. (ang.).
  4. 1 2 Anthony Bourdain – What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2016-11-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-21)]. (ang.).
  5. ↑ Anthony Bourdain | Emmy Awards and Nominations [online], Television Academy [dostęp 2026-08-21] (ang.).
  6. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 29, 32.
  7. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 14, 33, 46, 48–55.
  8. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 49, 93.
  9. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 33, 39–40.
  10. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 14–15, 64–65.
  11. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 36, 40–43, 47, 84, 91.
  12. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 77–80, 92, 172–173, 176–177.
  13. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 33, 36, 77, 84.
  14. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 68, 82–83, 96–97.
  15. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 93–94, 97–98.
  16. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 159–161.
  17. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 71, 76.
  18. ↑ Anthony Bourdain. Listal. [dostęp 2016-07-17]. (ang.).
  19. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 15, 122, 126–128, 135–136, 140–141, 149, 191, 195, 199–203, 207, 213.
  20. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 121.
  21. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 126, 197.
  22. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 208–211.
  23. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 214–218.
  24. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 214–219.
  25. 1 2 Meet Anthony Bourdain. Travel Channel. [dostęp 2018-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-08)]. (ang.).
  26. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 225.
  27. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 224–225.
  28. ↑ Anthony Bourdain – Actor. CineMagia.ro. [dostęp 2016-07-17]. (rum.).
  29. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 19–23, 228, 235, 249–252, 263–264, 269–270.
  30. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 50–51, 59, 190, 196, 226–227.
  31. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 277.
  32. ↑ Le chef américain Anthony Bourdain retrouvé mort à Kaysersberg-Vignoble, Trump réagit à son décès. L’Alsace. [dostęp 2018-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-08)]. (fr.).
  33. ↑ Brian Stelter (2018-06-08): CNN’s Anthony Bourdain dead at 61. CNN. [dostęp 2018-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-08)]. (ang.).
  34. ↑ Anthony Bourdain popełnił samobójstwo. Miał 61 lat. Wprost. [dostęp 2018-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-08)]. (pol.).
  35. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 305.
  36. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 281.
  37. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 44–45, 107–108, 180, 242–243.
  38. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 244–246.
  39. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 16, 238, 277.
  40. ↑ Anthony Bourdain shows off romance with Italian star Asia Argento. foxnews.com, 2017-05-16. [dostęp 2020-06-26]. (ang.).
  41. ↑ Leerhsen 2023 ↓, s. 30, 255–256, 272–292, 298–302.

Bibliografia

  • Charles Leerhsen: Zagubiony w raju. Prawdziwa historia życia Anthony’ego Bourdaina. Arkadiusz Czerwiński (tłum.). Wydawnictwo Buchmann, 2023. ISBN 978-83-8319-307-6.

Linki zewnętrzne