Anton Alexander von Magnis

Anton Alexander von Magnis
ilustracja
Herb
Herb Magnisów
hrabia
Rodzina

Magnisowie

Data i miejsce urodzenia

26 lipca 1751
Strážnice

Data i miejsce śmierci

5 czerwca 1817
Bożków

Ojciec

Franz Johann von Magnis (1727–1757)[1]

Matka

Franciszka Götzen (1721–1780)[1]

Żona

Antonina Alexandra Louisa von Götzen

Dzieci

Anton (1786–1861), Wilhelm (1787–1851), Charlotta (1791–1867), Gabriela (ur. 1794), Luisa (ur. 1795), Octavia (ur. 1796)

Pałac w Bożkowie – główna siedziba hr. Antona Alexandra Magnisa

Anton Alexander von Magnis[2] (ur. 26 lipca 1751 w Strážnicy, zm. 5 czerwca 1817 w Bożkowie) – niemiecki arystokrata, hrabia, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli rodu von Magnisów z linii morawskiej, posiadacz ziemski, przemysłowiec, prekursor nowoczesnego rolnictwa[3].

Życiorys

Urodził się w 1751 r. w Strážnicy jako syn Franza Johanna von Magnis (1727–1756)[4] pana Straßnitz i Franciszki (1721–1780)[5], córki grafa Franza Antona von Götzena (1693–1738)[6] z Bożkowa (Eckersdorf) i Sarn (Scharfeneck), wywodzącego się z katolickiej linii rodu Götzen. W 1785 r. poślubił w Kłodzku Antoninę Alexandrę Louisę von Götzen (1763–1848)[7], wywodzącej się z ewangelickiej linii Götzenów, która była córką pruskiego generała Friedricha Wilhelma von Götzena Starszego (1734–1794)[8] i Louisy von Holwede, hrabiny von Mellin (1729–1783). Jej bratem był Friedrich Wilhelm von Götzen Młodszy (1767–1820)[9]. Z małżeństwa tego Anton Alexander doczekał się dwóch synów i osiem córek:

  • Antona (1786–1861)[10], małżeństwo: Sophie Ludovica Louise von Stadion
  • Wilhelma (1787–1851)[11]
  • Charlottę hrabinę Magnis (1791–1867), małżeństwo: Friedrich Wilhelm von Falkenhausen
  • Gabrielę von Magnis (ur. 1794), małżeństwo: Otto von Zedlitz-Neukirch
  • Luisę von Magnis (ur. 1795)
  • Octavię von Magnis (ur. 1796)[2]

Posiadłości

Już w wieku ośmiu lat w 1759 r. odziedziczył dobra w Przestawelk od Maksymiliana Mauritza. W 1771 r. udało mu się odziedziczyć dobra w Bożkowie na terenie hrabstwa kłodzkiego, po wymarciu tamtejszej linii katolickiej Götzenów. Następnie zakupił posiadłości ziemskie w: Krajanowie (1783), Święcku, Woliborzu, Ścinawce Dolnej, Ołdrzychowicach Kłodzkich (1793), Idzikowie, dominium Szczerba[12] (1804) i Nową Rudę z okolicami (1810). Poza tym posiadał dwór Astehof w Jaszkowej Górnej[13].

Działalność gospodarcza

W swoich posiadłościach hodował i krzyżował owce merynosy sprowadzane z Hiszpanii, Moraw i Węgier – stado liczące ponad 8000 sztuk, które wówczas uchodziło za jedno z największych na obszarze Rzeszy Niemieckiej. Zajmował się także hodowlą bydła, uszlachetniając miejscowe gatunki zwierzętami sprowadzanymi z Tyrolu, Szwajcarii i Styrii. Unowocześnił wydobycie węgla kamiennego, produkcję owczej wełny. Rozpoczął jako pierwszy uprawę rzepaku na Dolnym Śląsku[14]. Posiadał huty szkła, cegielnie. Zasłynął jako budowniczy pierwszej cukrowni i propagator uprawy buraka cukrowego[15].

W 1787 r. rozpoczął rozbudowę barokowo-klasycystycznego pałacu w Bożkowie, zakładając tam park, oranżerię, sztuczne ruiny[16]. Jego włości wizytowali m.in. król pruski Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern i późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych John Quincy Adams[17].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Franziska von Götzen. [dostęp 2026-07-19].
  2. 1 2 Anton Alexander Johann Ignatius Aloys Vincenz Valentin Felix, count Magnis von Strassnitz. geneall.net. [dostęp 2015-09-27].
  3. ↑ Słownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15, Wrocław 1994, s. 323.
  4. ↑ Franz de Paula Johann Nepomuk Sarkander Felix Valentin, count Magnis von Strassnitz. geneall.net. [dostęp 2015-09-27].
  5. ↑ Maria Franciska Anna Josepha, countess of Götzen. geneall.net. [dostęp 2015-09-27].
  6. ↑ Franz. [dostęp 2026-06-21].
  7. ↑ Luise Sophie Friederike Wilhelmine von Götzen. geneall.net. [dostęp 2015-09-27].
  8. ↑ Friedrich Wilhelm Gustav von Götzen. geneall.net. [dostęp 2015-09-27].
  9. ↑ Friedrich Wilhelm, count of Götzen. geneall.net. [dostęp 2015-09-27].
  10. ↑ Friedrich Wilhelm Anton Karl Fabricius von Magnis. geneall.net. [dostęp 2015-09-27].
  11. ↑ Wilhelm Alexander Maximilian Ferdinand Philipp von Magnis. geneall.net. [dostęp 2015-09-27].
  12. ↑ Zwane po niemiecku Herrschaft Schnallenstein.
  13. ↑ F. Stein, op. cit., s. 32–33.
  14. ↑ Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, pod red. J. Laski i M. Kowalcze, t. 2, Kłodzko 2009.
  15. ↑ A. Herzig, M. Ruchniewicz, Dzieje Ziemi Kłodzkiej, Hamburg-Wrocław 2006, s. 337.
  16. ↑ Magnis, Anton Alexander von. [w:] Neue Deutsche Biographie (NDB), t. 15, Berlin 1987, s. 660 f.
  17. ↑ M. Perzyński, Gminy wiejskiej Kłodzko skarby i osobliwości. Przewodnik dla dociekliwych, Wrocław 2002, s. 32.

Bibliografia

  • Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, pod red. J. Laski i M. Kowalcze, t. 2, Kłodzko 2009.
  • Stein F., Chronik Ullersdorf an der Biele. Grafschaft Glatz, 1983.
  • Haushofer H., Magnis, Anton Alexander von [w:] „Neue Deutsche Biographie” (NDB), t. 15, Berlin 1987, s. 660 f.
  • Handbuch der historischen Stätten Schlesien, pod red. H. Weczerki, Stuttgart 1977.