Antoni Brękiewicz

Urodził się 17 stycznia 1899 roku w Szkaradowie w rodzinie Antoniego i Małgorzaty z domu Filipiak. W czasie I wojny światowej został wcielony do armii niemieckiej, gdzie odbył pierwsze przeszkolenie na radiotelegrafistę. W 1918 roku dostał się do niewoli amerykańskiej na terenie Francji^[1]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Armii Polskiej we Francji gen. Józefa Hallera. Po powrocie tej formacji do kraju służył w Wojsku Polskim i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W trakcie walk dostał się do niewoli bolszewickiej^[2]. Od 1922 r. kontynuował służbę jako specjalista łączności. W okresie międzywojennym rozwijał kwalifikacje radiotelegraficzne, uczestnicząc w działaniach związanych z nasłuchem i łącznością radiową. Był urzędnikiem Ekspozytury nr 4 Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w Katowicach^[3]. Placówka ta zajmowała się zadaniami wywiadowczymi i kontrwywiadowczymi, w szczególności rozpoznaniem niemieckich struktur wojskowych. Wykorzystując bardzo dobrą znajomość języka niemieckiego oraz doświadczenie radiotelegraficzne, zajmował się organizacją i obsługą sieci radiowej oraz przechwytywaniem niemieckiej korespondencji radiowej.

W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany. Podczas wojny obronnej pełnił funkcję dowódcy sieci radiowej Ekspozytury nr 4 Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w Katowicach. Po przekroczeniu granicy polsko-rumuńskiej został internowany w Rumunii. Następnie przedostał się do Francji, gdzie w grudniu 1939 roku dołączył do odtwarzanych struktur Wojska Polskiego. W 1940 roku został skierowany do sztabu gen. Kazimierza Sosnkowskiego. Pełnił funkcję kierownika radiostacji „Angers”^[4], która utrzymywała łączność radiową z placówkami w Rumunii i na Węgrzech a także pomiędzy polskimi strukturami wojskowymi na Zachodzie a okupowanym krajem, w tym z działalnością polskiego podziemia^[5]. Do ostatnich chwil radiostacja przekazywała zaszyfrowane depesze. Po upadku Francji ewakuował się do Wielkiej Brytanii, zabierając część wyposażenia radiowego i dokumentacji związanej z działalnością sieci radiowej. "Komendant tej radiostacji plut. Antoni Brękiewicz został sam i wraz ze sprzętem dojechał do portu. Nie mógł tam znaleźć pomocników do załadowania nadajnika na statek, więc zniszczył go. Odbiornik HRO załadował na plecy, kwarce, elementy ruchu i inne dane wsadził „za pazuchę” i w ten sposób uratował sieć krajową. Za te zasługi mianowano go potem oficerem czasu wojny”^[6]. W trakcie swojej działalności specjalisty od łączności wyszkolił wielu operatorów radiostacji i swoją działalnością wspierał Francuski ruch oporu^[7].

Po przybyciu do Wielkiej Brytanii został skierowany do struktur łączności Oddział VI Sztabu Naczelnego Wodza. Był kierownikiem i jednym z organizatorów pracy radiostacji „Marta” w Stanmore^[8], za pomocą której nawiązał jako jeden z pierwszych z terenu Anglii łączność radiową z Warszawą^[9]. Radiostacja ta wykorzystywana była do zapewniania łączności z okupowanym krajem oraz placówkami polskiej konspiracji^[10]. Następnie pełnił różne funkcje w jednostkach łączności Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Był m.in. kierownikiem ruchu radiowego w Oddziale Radio Sztabu Naczelnego Wodza oraz dowódcą plutonu korespondencyjnego^[11] 1 Kompanii Radiotelegraficznej Batalionu Łączności Sztabu Głównego. W 1943 roku został mianowany podporucznikiem czasu wojny, a w 1945 roku awansowany do stopnia porucznika czasu wojny^[12].

Po zakończeniu wojny pozostał na emigracji. W 1948 roku został zwolniony z Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia^[12]. W 1966 roku uzyskał obywatelstwo Stanów Zjednoczonych. Zmarł 26 lipca 1977 roku w Owings Mills w stanie Maryland.