Antoni Cebulski
 | |
 podpułkownik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
2 stycznia 1895 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 sierpnia 1964 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki |
Batalion KOP „Kleck” |
| Stanowiska |
dowódca batalionu piechoty |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Późniejsza praca | |
| Odznaczenia | |
        | |
Antoni Feliks Cebulski (ur. 2 stycznia 1895 w Wielkich Drogach, zm. 5 sierpnia 1964 w Krakowie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego z okresu II RP, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Tomasza i Marii z domu Morek[1]. Z wojskiem był związany od 16 sierpnia 1914, gdy po ukończeniu nauki w wadowickim gimnazjum, wstąpił do tworzących się Legionów Polskich, otrzymując wówczas przydział do 2 Pułku Piechoty[2]. Służąc w tej jednostce do 1918, awansował na stopień podporucznika. Przeniesiony do II Korpusu Polskiego na Wschodzie, dowodził kompanią 14 Pułku Strzelców Polskich i wziął udział w bitwie pod Kaniowem[2][3]. Następnie oddelegowany do działającej na terenie Ukrainy Polskiej Organizacji Wojskowej, gdzie prowadził swoją działalność do grudnia 1918.
Od stycznia 1919 do 1924, służył w stopniu kapitana w 2 Pułku Piechoty Legionów i 19 Pułku Piechoty[2]. W tym czasie awansował do stopnia majora. Pomiędzy grudniem 1924 a czerwcem 1925 służył w sztabie 5 Dywizji Piechoty. Z kolei od czerwca 1925 był ponownie w 19 PP na stanowisku kwatermistrza. 28 stycznia 1931 otrzymał przeniesienie do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy batalionu KOP „Kleck”[4][2]. W kwietniu 1934 został przeniesiony do 2 Pułku Piechoty Legionów w Sandomierzu na stanowisko dowódcy I batalionu detaszowanego w Staszowie[5]. Do marca 1939 pełnił służbę na stanowisku zastępcy dowódcy 2 PPL.
W marcu 1939 objął dowództwo 8 Pułku Piechoty Legionów w Lublinie. W czasie kampanii wrześniowej wraz ze swoim oddziałem wziął udział w bitwie pod Iłżą oraz w walkach na Zamojszczyźnie.
Po klęsce kampanii wrześniowej, dokonał udanej ucieczki z niemieckiego transportu i ukrywał się w podlubelskich wsiach. W tym czasie podjął próbę współorganizowania struktur konspiracyjnych na terenie Lubelszczyzny. W lutym 1940, został aresztowany i osadzony w Oflagu VI B Dössel-Warburg, gdzie przebywał do końca II wojny światowej.
Po zakończeniu wojny powrócił do kraju. W powojennych realiach podejmował się rozmaitych zajęć, na ogół urzędniczych jako księgowy. Ostatnim jego miejscem zatrudnienia na tym stanowisku było Wydawnictwo Literackie w Krakowie. Tam zmarł pozostawiając po sobie dwoje dzieci: Władysława Stefana (ur. 16 października 1923) oraz Marię Helenę (ur. 26 marca 1926)[6]. Został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC11, rząd 4, nr grobu 10)[7].
Awanse
- chorąży – 1 maja 1916[2]
- podporucznik – 1 listopada 1917[2]
- porucznik – 1 marca 1918[2]
- kapitan – 1 grudnia 1919[2]
- major – 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924[2] i 143 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty
- podpułkownik – 27 czerwca 1935 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 i 6 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6999 (17 maja 1922)[8][1][9]
- Krzyż Niepodległości (6 czerwca 1931)[10]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie: po raz pierwszy w 1921)[3][11]
- Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)[12]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[11]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[11]
- Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”) (zezwolenie Naczelnika Państwa w 1921)[13]
Przypisy
- 1 2 Kolekcja VM ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kolekcja VM ↓, s. 4.
- 1 2 „Na wniosek gen. br. Hallera Józefa za męstwo i odwagę wykazane w bitwie Kaniowskiej w składzie b. II Korpusu Wschodniego w dniu 11.5.18 r.”, Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2098 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 42, s. 1673)
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 30.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 181.
- ↑ Kolekcja VM ↓, s. 2.
- ↑ Parafia Najświętszego Salwatora: Śp. Antoni Cebulski. Cmentarz Parafialny w Krakowie. Grobonet. Ogólnopolska wyszukiwarka osób pochowanych. [dostęp 2025-11-06].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 26 stycznia 1923, s. 66.
- ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. oficerów i szeregowych z b. 2-go pułku piechoty Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (26 (305)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 25 czerwca 1922, s. 15 [dostęp 2025-10-27], Cytat: kpt. Cebulski Antoni.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 132, poz. 199 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- 1 2 3 Kolekcja VM ↓, s. 3.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
- ↑ Decyzja Naczelnika Państwa z 12 grudnia 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 270)
Bibliografia
- Cebulski Antoni Feliks. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; sygn. I.482.76-7162 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-12-23].
- Słownik Biograficzny Miasta Lublina, pod redakcją Tadeusza Radzika, Adama A. Witusika i Jana Ziółka, Tom drugi, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1996, s. 51.
- Roczniki Oficerskie: 1923, 1924, 1928, 1932.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-05-12].