Antoni Hajdecki

Antoni Hajdecki
Data i miejsce urodzenia

1 października 1927
Bochnia

Data i miejsce śmierci

1 sierpnia 1991
Kraków

Narodowość

polska

Alma Mater

Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie

Dziedzina sztuki

rzeźbiarstwo

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Antoni Hajdecki (ur. 1 października 1927 w Bochni, zm. 11 sierpnia 1991[1] w Krakowie) – polski rzeźbiarz.

Życiorys

Antoni Hajdecki, syn Antoniego i Stefanii[2], w latach 1946–1950 uczęszczał do Państwowego Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem. Następnie studiował na Wydziale Rzeźby w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, w pracowniach Franciszka Kalfasa, Stanisława Popławskiego i Xawerego Dunikowskiego. Dyplom uzyskał w 1956 roku.
W latach 1956–1991 był związany z macierzystą uczelnią, gdzie był pedagogiem. W 1977 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Pełnił funkcję prorektora ASP (1969–1978, 1987–1990)[3].
Był współzałożycielem grupy MARG (Malarstwo, Architektura, Rzeźba, Grafika)[4]. Od 1948 roku należał do PZPR[5].

W latach 1982-87 był przewodniczącym Komisji Kultury i Sztuki Rady Narodowej m. Krakowa. W latach 70. był prezesem Krakowskiego Oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków[2]

Pochowany został na cmentarzu Komunalnym w Bochni przy ul. Orackiej (sektor XXIII, rząd 7, nr grobu 47)[6].

Twórczość

Rzeźbił w kamieniu, drewnie, metalu i ceramice, formy figuralne, dekoracyjne i abstrakcyjne[3]. Jest autorem pomników, rzeźb plenerowych, mozaik architektonicznych.

Wybrane realizacje

Miasto Kraków podarowało statuę marszałka Iwana Koniewa obwodowi Kirowskiemu[8] W związku z pomnikiem marszałka Koniewa, ukazał się wywiad z Hajdeckim, którego fragment po latach śpiewał zespół Piwnicy pod Baranami do muzyki Zbigniewa Preisnera[8].

  • Brązowe popiersie Karola Świerczewskiego – os. Szkolne 37, przed Technikum Budowlanym (1979), zdemontowany w 1991 roku[7];
  • rzeźba plenerowa Spirala Kosmiczna – os. Tysiąclecia, Kraków – Nowa Huta (1974)[9];
  • rzeźba Abstrakcja wykonana z gliny pokrytej szkliwem ceramicznym – na dziedzińcu wewnętrznym Szpitala Specjalistycznego im. S. Żeromskiego w Krakowie, lata 60./70. XX wieku[9]
  • był współautorem (razem z Anielą Szatarą-Tymcik kilku realizacji z dziedziny ceramiki architektonicznej w Krakowie, Chrzanowie i Krynicy-Zdroju[10]:
    • mozaika ceramiczna na ścianie i filarach holu dworca kolejowego Kraków-Płaszów, Plac Braci Dudzińskich w Krakowie, wykonana w Spółdzielni „Kamionka” w Łysej Górze[11]
    • ceramiczne dekoracje w holu oraz w dawnym hotelu dziennym Domu Turysty PTTK (obecnie Hotel „Wyspiański”), ul. Westerplatte 15/16, Kraków (nieistniejące, prawdopodobnie przykryte ściankami gipsowymi)
    • kompozycja ceramiczna na ścianie kawiarni w Powiatowym Domu Kultury (obecnie Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji) w Chrzanowie (nieistniejące, prawdopodobnie przykryte ściankami gipsowymi)
    • kompozycja ceramiczna na ścianie dolnej stacji kolejki linowej na górę parkową w Krynicy-Zdroju.

Odznaczenia

Był odznaczony Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi[5]. Został laureatem Nagrody I stopnia Ministerstwa Kultury i Sztuki za całokształt działalności artystycznej i dydaktycznej[12].

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Patryk Oczko, Tychy: sztuka w przestrzeni miasta, Wydanie drugie, rozszerzone, Tychy: Miejskie Centrum Kultury w Tychach : Muzeum Miejskie w Tychach, 2020, s. 216, ISBN 978-83-927973-8-8, OCLC 1225231899.
  2. 1 2 Antoni Hajdecki. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2026-01-05].
  3. 1 2 Antoni Hajdecki. rzezba.asp.krakow.pl. [dostęp 2026-01-05].
  4. ↑ Monika Kozioł: Odnowienie rzeźby Antoniego Hajdeckiego. budzet.krakow.pl. [dostęp 2026-01-05].
  5. 1 2 Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 282. ISBN 83-223-2073-6.
  6. ↑ Lokalizator grobów. bochnia.grobonet.com. [dostęp 2026-01-05].
  7. 1 2 3 4 5 6 Encyklopedia Krakowa. T. 2. Kraków: Wydawnictwo Biblioteka Kraków i Muzeum Krakowa, 2023, s. 253-257, ISBN 978-83-66253-48-3.
  8. 1 2 9 stycznia 1991 r. Pomnik marszałka Iwana Koniewa wywieziony z Krakowa. historia.interia.pl. [dostęp 2026-01-05].
  9. 1 2 Monika Kozioł: Szlak plenerowych rzeźb i instalacji nowohuckich.. okn.edu.pl. [dostęp 2026-01-05].
  10. ↑ Bożena Kostuch: Kolor i blask. dlibra.kul.pl. [dostęp 2026-01-05].
  11. ↑ Leksykon Podgórza. Kraków: Wydawnictwo Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, 2024, s. 286, ISBN 978-83-67828-18-5.
  12. ↑ Antoni Hajdecki. rzezba-oronsko.pl. [dostęp 2026-01-05].

Linki zewnętrzne