Antoni Patla

Antoni Patla
Data i miejsce urodzenia

4 czerwca 1897
Głowienka

Data i miejsce śmierci

10 maja 1977
Augustów

Zawód, zajęcie

dziennikarz, muzeolog, pedagog

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920–1941, trzykrotnie) Srebrny Wawrzyn Akademicki
Krzyż Obrony Lwowa Krzyż Legionowy
Złota Honorowa Odznaka PTTK

Antoni Patla (ur. 4 czerwca 1897 w Głowience[1], zm. 10 maja 1977 w Augustowie[2]) – polski dziennikarz, muzeolog, pedagog, działacz niepodległościowy i społeczny, podporucznik rezerwy Wojska Polskiego, uczestnik ruchu oporu w trakcie II wojny światowej, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Franciszka i Marii z domu Jurczyk[3][4]. W Krośnie ukończył 4 klasy szkoły powszechnej, jednak na skutek ciężkiej sytuacji materialnej rodziny, zmuszony był do przerwania nauki[5]. Pracował fizycznie[5] w rozlewni piwa w Krośnie, następnie w cegielni w Polance, a od marca 1911 jako cieśla[4]. Od 1912 był członkiem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Ponadto od kwietnia tego roku należał do Związku Strzeleckiego[6].

W czasie I wojny światowej, 28 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich[7], gdzie otrzymał przydział do 3 pułku piechoty w składzie II Brygady[6], wraz z którym odbył całą kampanię karpacką, bukowińsko-besarabską oraz wołyńską[5]. W 1915 został ranny pod Rokitną[8]. W latach 1817–1918 uczestniczył w kursie maturalnym, który odbywały się w 3 pp[8] w Mamajowcach na Bukowinie[4]. W lutym 1918, podczas bitwy pod Rarańczą został wzięty do niewoli austriackiej[4] i przebywał w obozie w Szaldobos na Węgrzech[5]. W kwietniu 1918 został wcielony do armii austriackiej i wysłany na front włoski[5], gdzie przebywał do pierwszych dni listopada 1918[6].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego i otrzymał przydział do 4 pułku piechoty Legionów, w szeregach którego walczył w obronie Lwowa[9]. Następnie uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej[5] i w październiku 1920 został ciężko ranny ranny[8]. Będąc oficerem 4 pułku piechoty Legionów walczył m.in. pod Beresteczkiem. W latach 1921–1922 pełnił funkcję oficera oświatowego w 41 pułku piechoty im. Józefa Piłsudskiego w Suwałkach[4]. W 1927 po studiach w Warszawie uzyskał dyplom dziennikarza. Od 1927 jako osadnik wojskowy osiadł w okolicy Grodna, gdzie prowadził gospodarstwo rolne. Tam też od 1928 współpracował z kilkoma czasopismami, m.in. z „Gazetą Polską Ziemi Grodzieńskiej”[5]. W 1929 objął redakcję „Kuriera Nadniemeńskiego”. Od 1931 redagował miesięcznik naukowo-literacki poświęcony uzdrowisku Druskieniki[5]. W listopadzie 1930 otrzymał awans na podporucznika rezerwy[4].

W okresie dwudziestolecia międzywojennego aktywnie działał społecznie w wielu organizacjach, m.in. w Związku Legionistów, Kole Czwartaków, Towarzystwie Literatury i Sztuki oraz Związku Osadników Wojskowych[6].

Tuż przed wybuchem II wojny światowej powrócił do Krosna. Podczas wojny działał w strukturach AK ps. „Kuna”. Od 1945 do 1947 był organizatorem i kierownikiem Domu Dziecka dla sierot wojennych w Jackowie. Od 1947 do 1950 dyrektor Liceum Ogrodniczego w Suwałkach. Był także wiceprezesem Zarządu Okręgu PTTK w Białymstoku. Od 1955 tworzył we własnym mieszkaniu zaczątki Muzeum Regionalnego w Augustowie. Był także inicjatorem powołania rezerwatu na jeziorze Hańcza, a także twórcą założeń Suwalskiego Parku Krajobrazowego. W 1959 wydał przewodnik Piękno ziemi suwalsko-augustowskiej. Był też współzałożycielem Towarzystwa im. Marii Konopnickiej. Od 1962 honorowy przewodnik turystyki pieszej, a od 1972 członek honorowy PTTK[10].

Zmarł pracując, w trakcie pisania książki o Ziemi Krośnieńskiej na konkurs Miesięcznika Literackiego[2]. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Augustowie (sektor 2 grób 282)[11].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 4.
  2. 1 2 Biografia
  3. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  4. 1 2 3 4 5 6 Antoni Patla [online], spk.org.pl [dostęp 2026-08-08].
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 Kolekcja ↓, s. 4.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kolekcja ↓, s. 3.
  7. ↑ Kolekcja ↓, s. 5.
  8. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 2.
  9. ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 4.
  10. ↑ praca zbiorowa, W służbie zabytkom. Słownik biograficzny, w: Społeczna opieka nad zabytkami, PTTK, Brzozów-Warszawa, rocznik 1992, s.159, ISBN 83-900733-5-8
  11. ↑ Mogily.pl – Cmentarz Parafialny w Augustowie [online], mogily.pl [dostęp 2020-05-14].
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 26 marca 1921, s. 533.
  13. ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 94 (ISAP)
  14. ↑ M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 607 „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

  • Antoni Patla, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-12-20].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.