Antoni Siemaszko
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
17 lutego 1861 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Wanda Siemaszkowa (1888-1924) |
| Lata aktywności |
1879-1923 |
| Odznaczenia | |
  | |
Antoni Józef Siemaszko (ur. 17 stycznia 1861 w Krzewinie k. Poniewieżyka, zm. 24 października 1924 w Warszawie) syn Józefa i Hiacynty z Kulwieciów Siemaszków – polski działacz niepodległościowy, aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, oficer Legionów Polskich.
Życiorys
Ukończył gimnazjum w Kownie, następnie kształcił się w Warszawie u Emiliana Derynga; tam też debiutował na scenie 21 czerwca 1879 roku. Z zespołem Derynga występował następnie w Łodzi i Płocku, a w latach 1881–1882 otrzymał angaż w Warszawskich Teatrach Rządowych. Następnie grał w Petersburgu (1882-1983), Krakowie (1883–1884), Tarnowie (1883), Lwowie (1884-1885) i Warszawie (teatr Eldorado, 1885). W latach 1885-1893 występował w Krakowie, wyjeżdżając także do Warszawy, Poznania i Lwowa.
Kolejne lata spędził na scenach Lwowa (1893–1894), Poznania, Krakowa (Teatr Miejski 1894–1900, 1908, 1909–1914) Warszawy (Warszawskie Teatry Rządowe 1895, 1900–1906 oraz Teatr Mały 1906–1907), Kijowa (jako reżyser teatru Towarzystwa Miłośników Sztuki, 1907–1908) oraz Łodzi (1908–1909, również jako reżyser),
Podczas I wojny światowej walczył w szeregach I Brygadzie Legionów Polskich, gdzie dosłużył się stopnia chorążego kancelaryjnego. Po zakończeniu walk grał w Łodzi (Teatr Polski, 1918–1919), Warszawie (Teatr Polski, 1919–1923) oraz gościnnie w Bydgoszczy (1921).
Tworzył utwory dramatyczne (m.in. komedie Mąż w powijakach, Monogram) oraz adaptacje sceniczne (m.in. Pana Wołodyjowskiego Henryka Sienkiewicza). Był członkiem zasłużonym ZASP.
3 czerwca 1888 ożenił się z Wandą Sierpińską, z którą miał troje dzieci: Józefa (ur. 1890), chorążym prowiantowym Legionów Polskich, odznaczonym Krzyżem Niepodległości, Wojciecha (1897–1920), podporucznika kawalerii Wojska Polskiego, odznaczonego Orderem Virtuti Militari i Marię (1890–1956) zamężną z Kazimierzem Kling[1][2][3][4].
Siemaszkowie zostali pochowani Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 235, rząd 1, miejsce 8).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – pośmiertnie 4 listopada 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[5][6][7]
- Krzyż Walecznych[8]
Filmografia
- Przygody pana Antoniego (1913) – pan Antoni
- Pan Twardowski (1921) – stary bojar
- Car Dymitr Samozwaniec (1921)
- Gabby złote łóżko (1922)
- Karczma na rozdrożu (1923)
Przypisy
- ↑ Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 : Siemaszko Antoni Józef. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ M.P. z 1938 r. Nr 177, poz. 323 (ISAP)
- ↑ M.P. z 1933 r. Nr 255, poz. 273 (ISAP)
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-20].
Bibliografia
- Antoni Siemaszko, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2022-11-25].
- Antoni Józef Siemaszko. www.sejm-wielki.pl. [dostęp 2022-11-25]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Antoni Siemaszko w bazie filmpolski.pl