Aphanizomenon flos-aquae

*Aphanizomenon flos-aquae*
	Systematyka
Domena	bakterie
Podkrólestwo	Negibacteria
Typ	sinice
Klasa	Cyanophyceae
Podklasa	Nostocophycidae
Rząd	Nostocales
Rodzina	Aphanizomenonaceae
Rodzaj	Aphanizomenon
Gatunek	Aphanizomenon flos-aquae
	Nazwa systematyczna
	Aphanizomenon flos-aquae ; (L.) Ralfs ex Born. et Flath. 1888
Synonimy
	Byssus flos-aquae Linnaeus 1753, Conferva flos-aquae (Linnaeus) Roth 1806, Oscillatoria flos-aquae (Linnaeus) C.Agardh 1812, Nostoc flos-aquae (Linnaeus) Lyngbye 1819, Nostoc papyraceum S.F.Gray 1821, Trichodesmium flos-aquae Ehrenberg 1830, Sphaerozyga flos-aquae (Linnaeus) Corda 1836, Limnochlide flos-aquae (Linnaeus) Kützing 1843, Micraloa flos-aquae (Linnaeus) Trevisan 1845, Trichormus flos-aquae (Linnaeus) Ralfs 1850, Aphanizomenon cyaneum Ralfs ex Bornet & Flahault 1888, Aphanizomenon americanum E.G.Reinhard 1896, Aphanizomenon holsaticum P.G.Richter 1896
	Byssus flos-aquae Linnaeus 1753, Conferva flos-aquae (Linnaeus) Roth 1806, Oscillatoria flos-aquae (Linnaeus) C.Agardh 1812, Nostoc flos-aquae (Linnaeus) Lyngbye 1819, Nostoc papyraceum S.F.Gray 1821, Trichodesmium flos-aquae Ehrenberg 1830, Sphaerozyga flos-aquae (Linnaeus) Corda 1836, Limnochlide flos-aquae (Linnaeus) Kützing 1843, Micraloa flos-aquae (Linnaeus) Trevisan 1845, Trichormus flos-aquae (Linnaeus) Ralfs 1850, Aphanizomenon cyaneum Ralfs ex Bornet & Flahault 1888, Aphanizomenon americanum E.G.Reinhard 1896, Aphanizomenon holsaticum P.G.Richter 1896

Aphanizomenon flos-aquae – gatunek planktonowych sinic należący do rzędu trzęsidłowców (Nostocales).

Morfologia

Trychomy szerokie (4–6 μm), zwykle w wiązkach do długości 2 cm i szerokości 3 mm, rzadko pojedyncze, proste lub nieco zgięte. Zawierają pęcherzyki gazowe. W środku, przy ściankach poprzecznych są lekko wcięte, a ku szczytom powoli zwężają się. W środkowej części trychomów komórki mają 2–8 μm długości, ku końcom są bardziej cylindryczne, dochodząc do 35 μm długości. Komórka szczytowa i często 2-3 komórki do niej przylegające są bezbarwne, zwykle bez pęcherzyków gazowych lub z nielicznymi, najczęściej o szerokości 5–6,2 μm. Heterocyty są prawie cylindryczne, najczęściej o długości 8–18 μm i szerokości 5,5–8,5 μm. Akinety rozmieszczone są w trychomach niezależnie od heterocytów, są podłużnie cylindryczne i posiadają zaokrąglone końce, najczęściej 40–150 μm długości i 5,7–8,5 μm szerokości^[2]^[3]^[4].

Biologia i ekologia

Gatunek planktonowy występujący w wodach stojących i wolno płynących. Najliczniej rozwija się w miesiącach letnich i jesiennych^[3]. Jest jednym z najczęściej spotykanych gatunków w środkowoeuropejskich jeziorach, a specyficzne szczepy występują też w Morzu Bałtyckim^[5]. Często tworzy zakwity^[4]. Dzięki obecności aereotopów jego zakwity są bliskie powierzchni wody. Wytwarza niektóre toksyny sinicowe, np. cylindrospermopsynę, saksytoksyny^[5].

Notowany na całym świecie poza Afryką i Antarktydą^[1].

Przypisy

1 2 E.A. MolinariE.A.M. Novoa E.A. MolinariE.A.M., Aphanizomenon flos-aquae Ralfs ex Bornet & Flahault 1886 [online], AlgaeBase, 2022 [dostęp 2026-07-24] .
↑ Justyna Kobos: Zakwity wody – różnorodność fitoplanktonu. [w:] IV Ogólnopolskie Warsztaty Sinicowe Toksyczne zakwity sinic w wodach słodkich i słonawych [on-line]. 2009. [dostęp 2011-09-19]. (pol.).
1 2 Aphanizomenon flos-aquae. [w:] jezioro.com.pl [on-line]. Informator Turystyczno – Przyrodniczy. [dostęp 2011-09-19]. (pol.).
1 2 KarolK. Starmach KarolK., Cyanophyta – sinice, Glaucophyta – glaukofity, t. 2, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966, s. 457–460, Flora Słodkowodna Polski .
1 2 AgataA. Błaszczyk AgataA., AnnaA. Toruńska AnnaA., JustynaJ. Kobos JustynaJ., GrażynaG. Browarczyk-Matusiak GrażynaG., HannaH. Mazur-Marzec HannaH., Ekologia toksycznych sinic, „Kosmos. Problemy nauk biologicznych”, 59 (1–2), 2010, s. 173–198 .

[ab-1] 1 2 E.A. MolinariE.A.M. Novoa E.A. MolinariE.A.M., Aphanizomenon flos-aquae Ralfs ex Bornet & Flahault 1886 [online], AlgaeBase, 2022 [dostęp 2026-07-24] .

[2] Justyna Kobos: Zakwity wody – różnorodność fitoplanktonu. [w:] IV Ogólnopolskie Warsztaty Sinicowe Toksyczne zakwity sinic w wodach słodkich i słonawych [on-line]. 2009. [dostęp 2011-09-19]. (pol.).

[jezioro-3] 1 2 Aphanizomenon flos-aquae. [w:] jezioro.com.pl [on-line]. Informator Turystyczno – Przyrodniczy. [dostęp 2011-09-19]. (pol.).

[ks-4] 1 2 KarolK. Starmach KarolK., Cyanophyta – sinice, Glaucophyta – glaukofity, t. 2, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966, s. 457–460, Flora Słodkowodna Polski .

[blaszczyk-5] 1 2 AgataA. Błaszczyk AgataA., AnnaA. Toruńska AnnaA., JustynaJ. Kobos JustynaJ., GrażynaG. Browarczyk-Matusiak GrażynaG., HannaH. Mazur-Marzec HannaH., Ekologia toksycznych sinic, „Kosmos. Problemy nauk biologicznych”, 59 (1–2), 2010, s. 173–198 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]