Apolinary Skobelski

Apolinary Skobelski

starszy posterunkowy PP
Data i miejsce urodzenia	15 października 1896 Hadyńkowce
Data i miejsce śmierci	8–9 kwietnia 1940 Kalinin
Przebieg służby
Formacja	Policja Państwowa
Jednostki	Komisariat PP w Krzemieńcu
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa
Odznaczenia

Apolinary Skobelski (ur. 15 października 1896 w Hadyńkowcach, zm. 8–9 kwietnia 1940 w Twerze) – starszy posterunkowy Policji Państwowej, wachmistrz Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Józefa i Katarzyny z Gottmanów ur. 15 października 1896 w Hadyńkowcach, w ówczesnym powiecie husiatyńskim Królestwa Galicji i Lodomerii^[1][2][3]. Do 1912 uczęszczał do szkoły powszechnej w Jazłowcu. Ukończył w niej sześć klas. Od 1912 do 1915 pozostawał „przy rodzicach”. W 1914 został członkiem Drużyny Bartoszowej w Monasterzyskach. W czasie I wojny światowej (od 10 października 1915 do 31 października 1918) służył w armii austro-węgierskiej, w jednostce miotaczy min. W 1916 walczył na froncie włoskim, a od 1917 na froncie w Besarabii^[1].

25 grudnia 1918 wstąpił do 4 Dywizji Strzelców Polskich. W jej szeregach walczył z Ukraińcami. W czasie wojny z bolszewikami walczył w szeregach 5 szwadronu 2 pułku strzelców konnych. Wyróżnił się 21 maja 1920 w boju pod Kozianami. W listopadzie 1920 jego oddział został przemianowany na III dywizjon 4 pułku strzelców konnych i wyruszył na Litwę Środkową. Tam został wcielony do pułku ułanów grodzieńskich^[1]. 17 września 1921 został bezterminowo urlopowany^[1][4]. W 1923 został przyjęty jako podoficer zawodowy do 6 pułku ułanów w Stanisławowie i służył w nim do 31 grudnia tego roku^[1].

1 stycznia 1924 rozpoczął służbę w Policji Państwowej w powiecie tłumackim, w stopniu posterunkowego. 1 lipca 1927 awansował na starszego posterunkowego. Od 1929 do 12 lutego 1932 był komendantem Posterunku PP w Zalesiu. W międzyczasie (29 kwietnia 1931) został odkomenderowany na pięciomiesięczny kurs w Szkole Szeregowych PP w Żyrardowie. Po likwidacji Posterunku w Zalesiu został przeniesiony na Posterunek PP w Podwołoczyskach. W marcu 1939 został przeniesiony do Komisariatu PP w Krzemieńcu, gdzie służył do września 1939^[4][2].

W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli i został osadzony w obozie jenieckim NKWD w Kozielsku^[2]. 21 października 1939 został skierowany do obozu w Ostaszkowie, dokąd przybył pięć dni później^[2]. 6 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Kalinińskiego (lista nr 05/2 z 5 kwietnia 1940)^[2]. 8 lub 9 kwietnia 1940 został zamordowany w Kalininie (obecnie Twer) i pogrzebany w Miednoje^[2], gdzie od 2 września 2000 znajduje się Polski Cmentarz Wojenny^[5].

W 1923 ożenił się z Genewofą Kuliczkowską, z którą miał czworo dzieci: Zbigniewa (ur. 1924), Longina (ur. 1925), Emmę (ur. 1926) i Tadeusza (ur. 1931)^[1].

Postanowieniem Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień aspiranta Policji Państwowej. Awans został ogłoszony 10 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”^[6].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5213 – 28 lutego 1922^{[7][1][8][9][10][11]}
• Krzyż Walecznych nr 34399^[1][12]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[1]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[1]
• Brązowy Medal za Długoletnią Służbę^[4]

9 maja 1938 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia^[13].

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Kalininie

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
• Убиты в Калинине, захоронены в Медном : Книга памяти польских военнопленных – узников Осташковского лагеря НКВД, расстрелянных по решению Политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940. Лариса Еремина (red.). T. 2: Биограммы военнопленных M–Я. Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2019. ISBN 978-5-6041921-5-3.
• Andrzej Dereń: Lista kawalerzystów i artylerzystów konnych odznaczonych Orderem Wojennym „Virtuti Militari”. W: Księga Jazdy Polskiej. Bolesław Wieniawa-Długoszowski (red.) Bronisław Rakowski (red.) Władysław Dziewanowski (red.) Karol Koźmiński (red.) Stanisław Strumph-Wojtkiewicz (red.) Stanisław Ostoja-Chrostowski (red.) Stanisław Haykowski (ilust.). Warszawa: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1938.
• Jerzy Gliński, Franciszek Karassek: Zarys historji wojennej 4-go Pułku Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1932, seria: Zarys historii wojennej formacji polskich 1918–1920.
• Zuzanna Gajowniczek, Bernadetta Gronek, Bernard Kayzer: Miednoje. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Grzegorz Jakubowski (red.). T. 2 M–Ż. Warszawa: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2005. ISBN 83-89474-06-9.
• Franciszek Wiktor Karassek: Zarys historji wojennej 23-go pułku ułanów grodzieńskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1930, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
• Bożena Łojek: Pośmiertne awansowanie żołnierzy i funkcjonariuszy Rzeczypospolitej Polskiej zamordowanych w 1940 r. w ZSRR w wyniku zbrodni katyńskiej. W: Zeszyty Katyńskie. Marek Tarczyński (red.). T. 23: Zbrodnia katyńska między prawdą a kłamstwem. Warszawa: Stowarzyszenie Rodzina Katyńska, 2008. ISSN 1426-4064.