Apoyeque
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Położenie |
Półwysep Chiltepe, Managua |
| Pasmo |
Środkowoamerykański Łuk Wulkaniczny |
| Wysokość |
518 m n.p.m. |
Położenie na mapie Nikaragui  | |
 12°14,4′N 86°20,4′W/12,240000 -86,340000 | |
Apoyeque – kompleks wulkaniczny położony w zachodniej części Nikaragui, na półwyspie Chiltepe, który wcina się w południową część jeziora Managua. Znajduje się około 9–15 km na północny zachód od stolicy kraju, Managui[1].
Geologia
Apoyeque jest wulkanem poligenicznym, tworzącym szeroką tarczę piroklastyczną. Główną strukturą morfologiczną jest kaldera o szerokości około 2,8 km i głębokości rzędu 400–500 metrów. Jej dno wypełnia jezioro wulkaniczne – Laguna de Apoyeque, którego tafla znajduje się na wysokości około 40 m n.p.m.. Kolor wody w jeziorze jest często określany jako turkusowy lub zielonkawy[1].
W bezpośrednim sąsiedztwie Apoyeque, po jego południowo-wschodniej stronie, znajduje się maar Xiloá, również wypełniony jeziorem[1]. Obie struktury są częścią większego kompleksu wulkanicznego Chiltepe, który obejmuje co najmniej 11 struktur wulkanicznych powstałych w plejstocenie i holocenie[2].
Skład skał wulkanicznych Apoyeque obejmuje dacyty i andezyty[1]. Historyczna aktywność wskazuje na ewolucję od erupcji wylewnych do eksplozywnych[2].
Historia erupcji
Apoyeque charakteryzuje się historią gwałtownych erupcji. W ciągu ostatnich 30 tysięcy lat w obrębie pola wulkanicznego, do którego należy Apoyeque, miały miejsce 23 erupcje, z których 13 było eksplozywnych[1].
Wulkanolodzy wiążą również działalność Apoyeque ze słynnymi "Śladami z Acahualinca" – odciskami stóp ludzkich zachowanymi w osadach wulkanicznych w pobliżu Managui. Znajdują się one pod warstwami pumeksu, który prawdopodobnie pochodzi z Apoyeque lub pobliskiego otworu erupcyjnego[1].
Aktywność sejsmiczna
Mimo braku potwierdzonych erupcji w czasach historycznych, obszar Apoyeque wykazuje znaczącą aktywność sejsmiczną[1].
- Roje sejsmiczne – obserwowano m.in. w 2001, 2007, 2009 i 2012 roku. Rój z 2012 roku obejmował ponad 20 wstrząsów, z których najsilniejszy miał magnitudę 3,8[1].
- Trzęsienie ziemi w 2014 roku – 10 kwietnia 2014 roku w regionie wystąpiło trzęsienie ziemi o magnitudzie 6,1 Mw. Choć główne ognisko znajdowało się pod jeziorem Managua, zarejestrowano oddzielny klaster wstrząsów wtórnych bezpośrednio pod wulkanem Apoyeque. Analiza wykazała, że aktywność ta miała charakter typowych wstrząsów tektonicznych, a nie roju wulkanicznego[3].
Aktywność ta jest związana ze złożonym układem tektonicznym, w tym z subdukcją płyty kokosowej pod płytę karaibską oraz lokalnymi uskokami (takimi jak system uskoków Nejapa-Miraflores), które przecinają ten obszar[2].
Zagrożenia
Ze względu na bliskość gęsto zaludnionej aglomeracji Managui (ponad 1,3 mln mieszkańców w promieniu 30 km), Apoyeque uznawany jest za wulkan stwarzający poważne zagrożenie[2].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Global Volcanism Program | Apoyeque [online], Smithsonian Institution | Global Volcanism Program [dostęp 2025-12-23] (ang.).
- 1 2 3 4 Greyci Aldana González, Simulaciones de caída de tefra para el volcán Apoyeque aplicando el programa TephraProb, „Revista Tierra”, 3 (1), Universidad Nacional Autónoma de Nicaragua (UNAN-Managua), 2023, s. 27 (hiszp.).
- ↑ Gerardo Suárez i inni, The 10 April 2014 Nicaraguan Crustal Earthquake: Evidence of Complex Deformation of the Central American Volcanic Arc, „Pure and Applied Geophysics”, 173 (10-11), 2015, s. 3305-3315, DOI: 10.1007/s00024-015-1201-z, Bibcode: 2016PApGe.173.3305S (ang.).