Archie (internet)

Archie (ang. Archie) – mechanizm wyszukiwawczy dla usługi FTP (zwłaszcza anonimowego FTP), pozwalający przeszukiwać nazwy plików i ścieżki katalogów na serwerach FTP, bez indeksowania zawartości plików[1][2][3]. Pierwotną implementację przygotowali w 1990 roku Alan Emtage, Peter J. Deutsch oraz Bill Heelan – wówczas związani z Uniwersytetem McGill w Montrealu[1][4].

W początkowej fazie Archie automatyzowało pobieranie list plików z serwerów FTP (w formie listingów katalogów), które następnie były gromadzone lokalnie i przeszukiwane m.in. przy użyciu uniksowego polecenia grep[5]. Wraz z rozwojem usługi zbudowano centralną bazę indeksów (zasilaną listingami wielu serwerów) i udostępniano ją na wielu serwerach Archie; typowo aktualizacje realizowano cyklicznie (np. raz w miesiącu), aby ograniczać obciążenie sieci i hostów[2][6].

Interfejs zapytań wspierał m.in. wyszukiwanie nazw plików (dokładne, częściowe, z uwzględnianiem lub ignorowaniem wielkości liter oraz z użyciem wyrażeń regularnych), a także zapytania do bazy opisów pakietów (polecenie whatis), jeśli administratorzy serwerów dostarczali takie opisy[2][1]. Wyniki zwracały m.in. nazwę hosta, ścieżkę katalogu, rozmiar i datę modyfikacji pliku[1][2].

Serwery Archie były dostępne na wiele sposobów: przez Telnet (zwykle z loginem archie i poleceniem wyszukiwania prog), przez zapytania wysyłane pocztą elektroniczną oraz przez lokalnych klientów (w tym klienta tekstowego archie i graficznego xarchie dla X Window System)[1][2][3][7]. W ramach dystrybucji usługi uruchamiano kolejne instalacje (tzw. shadow sites); według relacji Petera Deutscha pierwsze takie węzły uruchomiono m.in. w Australii i Finlandii w 1992, a sieć osiągnęła szczytowo 63 instalacje w 1995[5][6].

W Polsce działał serwer Archie w ICM Uniwersytetu Warszawskiego (archie.icm.edu.pl) – uruchomiony w 1994 roku[3][8]. W połowie lat 90. był opisywany jako serwer gromadzący dane z polskiej przestrzeni FTP i Gopher, z dodatkowymi mechanizmami (m.in. parsowanie listingów Novella); podawano też, że we wrześniu 1995 baza obejmowała ponad 850 serwerów anonimowego FTP i blisko 2,5 mln unikatowych plików, a dane były wymieniane m.in. z serwerami w Luleå i Wiedniu[9].

Nazwa Archie bywa kojarzona z bohaterami komiksowymi (w kontekście nazw pokrewnych narzędzi, takich jak Veronica i Jughead), jednak w literaturze wskazywano, że Archie jest skrótem od archives (archiwa)[6].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 RFC 1580: Guide to Network Resource Tools [online], RFC Editor, marzec 1994 [dostęp 2026-03-02] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 Archie FAQ [online], The University of Oklahoma (electron.ou.edu) [dostęp 2026-03-02] (ang.).
  3. 1 2 3 Andrzej Zgódka, Piotr Perka. Jaki Internet? cz. 7 - Archie. „Bajtek”. 4/95 (116), s. 16-17, kwiecień 1995. [dostęp 2026-03-17].
  4. ↑ The first internet search engine [online], McGill University, 2021 [dostęp 2026-03-02] (ang.).
  5. 1 2 Peter Deutsch, Archie—A Darwinian Development Process [online], IEEE Computer Society (IEEE Internet Computing), 2000 [dostęp 2026-03-02] [zarchiwizowane z adresu 2005-03-05] (ang.).
  6. 1 2 3 Chris Sherman, Gary Price, The Invisible Web: Uncovering Information Sources Search Engines Can't See (sample), CyberAge Books; Information Today, Inc., 2001, s. 4–6, ISBN 0-910965-51-X [dostęp 2026-03-02] (ang.).
  7. ↑ Electronic Frontier Foundation, Big Dummy's Guide to the Internet [online], Project Gutenberg, 1 marca 1994 [dostęp 2026-03-02] (ang.).
  8. ↑ Wydarzenia w polskim internecie - kalendarium [online], ICM, Uniwersytet Warszawski [dostęp 2026-03-02] (pol.).
  9. ↑ SunSITE Poland - archives [online], ICM, Uniwersytet Warszawski (SunSITE Poland) [dostęp 2026-03-02] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.