Arkadź Smolicz
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
29 września 1891 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
17 czerwca 1938 |
| Premier Białoruskiej Republiki Ludowej | |
| Okres |
od 1920 |
| Poprzednik | |
Arkadź Smolicz (biał. Аркадзь Антонавіч Смоліч, Arkadź Antonawicz Smolicz, ur. 17 września?/29 września 1891 w Bacewiczach koło Bobrujska, zm. 17 czerwca 1938 w Omsku) – białoruski działacz narodowy, polityk socjaldemokratyczny, geograf i kartograf, minister rolnictwa w rządzie BRL, premier BRL w 1920 roku, działacz społeczny i naukowy na Białorusi radzieckiej.
Życiorys
Kształcił się na seminarium duchownym w Mińsku, później w Nowoaleksandryjskim Instytucie Rolnictwa i Leśnictwa (obecnie Puławy) i Politechnice Kijowskiej.
Od 1910 roku członek Białoruskiej Socjalistycznej Hramady, zaangażowany w działalność Biełorusskoj chatki w Mińsku. Pisywał do gazet „Ranica” („Раніца”) i „Łuczynka” („Лучынка”).
W marcu 1917 roku wybrany do Białoruskiego Komitetu Narodowego (Беларускі нацыянальны камітэт). W grudniu wziął udział w I Zjeździe Wszechbiałoruskim w Mińsku, jako członek Rady BRL przyczynił się do wydania przez nią aktu niepodległości 25 marca 1918 roku.
W pierwszym rządzie BRL objął tekę sekretarza oświaty, wyjeżdżał w misjach dyplomatycznych do Kijowa, Warszawy i Berlina, by lobbować za uznaniem niezależności BRL.
Po rozłamie w Hramadzie organizował Białoruską Partię Socjaldemokratyczną, przyczynił się do stworzenia jej programu ideowo-politycznego. W lecie 1919 roku objął urząd wicepremiera w rządzie Antona Łuckiewicza oraz resort rolnictwa.
W 1921 roku wyjechał do Wilna, gdzie zakładał Towarzystwo Szkoły Białoruskiej – został jego pierwszym prezesem.
W 1919 roku wydał w Wilnie Geografię Białorusi, która po drobnym opracowaniu stała się w 1922 roku podręcznikiem w szkołach na terenie BSRR. Pracował jako nauczyciel w gimnazjum białoruskim w Wilnie, wykładał geografię na kursach dla nauczycieli.
W sierpniu 1922 roku wyjechał do BSRR, gdzie podjął pracę w komisariacie rolnictwa, wykładał geografię i agronomię na Białoruskim Uniwersytecie Państwowym oraz w Instytucie Kultury Białoruskiej. W 1924 roku stworzył czasopismo „Płuh” („Плуг”) oraz białoruskie towarzystwo krajoznawcze.
W 1930 roku aresztowany pod zarzutem białoruskiego nacjonalizmu i więziony do sierpnia 1935 roku w centralnych obwodach Rosji. Ponownie aresztowany w czerwcu 1937 roku, rok później skazany na karę śmierci i rozstrzelany w omskim więzieniu. Rehabilitowany odpowiednio w 1957 i 1988 roku.
Publikacje
- Географія Беларусі, Wilno 1919
- Эканамічнае становішча Беларусі перад вайной і рэвалюцыяй
- Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка і яе акругі
- Тыпы геаграфічных ляншафтаў Беларусі (dysertacja naukowa)
- Арганізацыя сялянскай гаспадаркі ў раёнах Цэнтральнай Беларусі
- Геаграфічны і тапаграфічны нарыс Заходняй Беларусі
- Насельніцтва Заходняй Беларусі, яго нацыянальны і прафэсіянальны склад