Arno Schirokauer

Arnold „Arno“ Fritz Kurt Schirokauer (ur. 20 lipca 1899 w Chociebużu, zm. 24 maja 1954 w Baltimore) – niemiecki pisarz i germanista pochodzenia żydowskiego[1][2].

Życiorys

W czasie pierwszej wojny światowej zgłosił się w roku 1917 do służby w niemieckim lotnictwie, został ranny. W latach 1918–1921 studiował germanistykę na Uniwersytetach w Berlinie, Halle i Monachium. Doktorat na podstawie rozprawy o języku poetyckim w okresie średnio-wysoko-niemieckim uzyskał w 1928 w Monachium[1].

Przez krótki czas pracował w bawarskiej komisji słownikowej. Był nauczycielem domowym, pracował (1924–1926) w Deutsche Bücherei w Lipsku. Został niezależnym pisarzem, równolegle prowadził też zajęcia dydaktyczne na jednej z uczelni w Lipsku. Jako publicysta występował przeciwko militaryzmowi, rasizmowi, nacjonalizmowi, opowiadał się za pacyfizmem. Zaczął pisać biografie znanych ludzi, w tym czasie powstała jego głośna biografia Lassalle`a, zniszczona w trakcie palenia książek przez nazistów w roku 1933[1].

Tworzył słuchowiska radiowe. Od 1929 pracował w Rozgłośni Środkowo-Niemieckiej (Mitteldeutscher Rundfunk) w Lipsku, w 1930 został tam kierownikiem działu kultury[1].

W 1936 niemieckie ministerstwo propagandy zabroniło rozpowszechniania jego książek. Dyskryminowany z powodu swych poglądów przeniósł się z rodziną do Włoch. W roku 1937 powrócił do Niemiec, żeby przedłużyć paszport, jako przeciwnik polityczny został aresztowany i do 1939 przebywał w obozach koncentracyjnych w Dachau i Buchenwaldzie. W 1939 wyemigrował przez Kubę do USA. W 1940 odebrano mu niemieckie obywatelstwo i stopień doktora. Powrócił do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował na kilku uczelniach, od roku 1946 jako profesor Uniwersytetu w Baltimore. W roku 1953 otrzymał propozycję pracy na stanowisku profesora Uniwersytetu we Frankfurcie, przez jeden semestr był tam na profesurze gościnnej, jednak zrezygnował z przyjęcia całego etatu. Wrócił do USA, gdzie zmarł 24 maja 1954 roku[1].

Badania naukowe

Badania naukowe dotyczyły historii literatury i języka niemieckiego, głównie okresu średnio-wysoko-niemieckiego i wczesno-nowo-wysoko-niemieckiego, a również historii niemieckiej leksykografii.

Publikacje (wybór)

  • Studien zur mhd. Reim­grammatik (1921)
  • Lassalle. Die Macht der Illusion, die Illusion der Macht, Leipzig (1928)
  • Deutsche Kulturepochen (1940)
  • Frühe Hörspiele, red. Wolfgang Paulsen (1976)
  • Germanistische Studien. Ausgewählt u. eingeleitet von Fritz Strich. Dr. Ernst Hauswedell, Hamburg (1957)
  • Dasypodius-Studien, w: Studien zur frühneuhochdeutschen Lexikologie und zur Lexikographie des 16. Jahrhunderts, zum Teil aus dem Nachlaß hrsg. von Klaus-Peter Wegera, Heidelberg, s. 38–121 (1987).

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Arno Schirokauer - Verfolgte deutschsprachige Sprachforscher [online], www.zflprojekte.de [dostęp 2026-02-16].
  2. ↑ In Memoriam: Arno Schirokauer on JSTOR

Linki zewnętrzne