Artzin
Artzin (ang. art magazine – magazyn sztuki) – rodzaj pisma alternatywnego o tematyce literackiej lub artystyczno-literackiej[1].
Historia artzinów w Polsce
Idea tego rodzaju wydawnictw w Polsce ma swoje korzenie w działaniach nowofalowców, z przełomu lat 60. i 70., którzy nielegalnie powielali swoje wydawnictwa książkowe. Nosiły one nazwę samizdatów i pozwalały istnieć poza cenzurą.
W latach 80. stanowiły filar trzeciego obiegu. Dominowały w nim niezależne fanziny: muzyczne, ekologiczne, anarchistyczne.
Artziny zrobiły karierę w latach 90. jako prywatne arkusze „preparowane manufakturowo przez swoich autorów, najczęściej odbijane na ksero”, czasem też drukowane. Dystrybuowane były głównie za pośrednictwem poczty, ale też sprzedawane w punktach stacjonarnych. Są tworzone przez amatorów, często na zasadzie handmade, co podkreśla tym samym koncepcję samowystarczalności, osobności i niezależności artzinów.
Na początku XXI w. ich istnienie podważył powszechny dostęp do Internetu[1]. To właśnie na jego witrynach można znaleźć publikacje przypominające artziny (zwykle w postaci plików do ściągnięcia).
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Leksykon terminów medialnych: A-L, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2024, s. 58, ISBN 978-83-8180-650-3.
Bibliografia
- Krzysztof Varga, Paweł Dunin-Wąsowicz: Parnas bis. Słownik literatury polskiej urodzonej po 1960 roku. Warszawa: Lampa i Iskra Boża, 1998. ISBN 83-86735-29-5.
- Paweł Dunin-Wąsowicz: Xerofeeria 2.0 : antologia artzinów. Polskie alternatywne pisma literackie 1980–2000 : wersja beta. Warszawa: Lampa i Iskra Boża, 2002. ISBN 83-86735-90-2.