Atak na parlament Armenii

Atak na parlament Armenii
Ilustracja
Tłumy mieszkańców Erywania i wojsko przed budynkiem parlamentu w czasie oblężenia
Państwo

 Armenia

Miejsce

Erywań

Data

27 października 1999

Godzina

5:15

Liczba zabitych

8

Liczba rannych

30+

Typ ataku

strzelanina

Sprawca

Armeńska Federacja Rewolucyjna

Położenie na mapie Erywania
Mapa konturowa Erywania, w centrum znajduje się punkt z opisem „miejsce zdarzenia”
Położenie na mapie Armenii
Mapa konturowa Armenii, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „miejsce zdarzenia”
40°11′24″N 44°30′33″E/40,190000 44,509167

Zamach na parlament w Armenii – zamach terrorystyczny przeprowadzony w armeńskim parlamencie 27 października 1999 roku w stolicy Armenii – Erywaniu. W wyniku ataku dokonanego przez pięciu mężczyzn śmierć poniosło ośmiu urzędników państwowych[1][2]. Zabity został między innymi premier Wazgen Sarkisjan oraz przewodniczący parlamentu – Karen Demirczian. Strzelanina przyczyniła się do licznych zmian politycznych w kraju oraz stała się obiektem wielu teorii spiskowych[3][4].

Zamach został przeprowadzony przez członków Armeńskiej Federacji Rewolucyjnej. Brał w nim udział Nairi Hunanjan, jeden z liderów ruchu[3][5].

Szczegóły ataku

Pojazdy opancerzone przed budynkiem parlamentu w czasie oblężenia
Kartka pocztowa z 2000 roku przedstawiająca ofiary zamachu

Około 17:15 do budynku parlamentu Armenii wkroczyło pięciu mężczyzn uzbrojonych w AK-47. Broń mieli ukrytą pod płaszczami[6]. Wtargnęli do sali obrad i rozpoczęli ostrzał zgromadzonych tam polityków, raniąc śmiertelnie osiem osób, w tym premiera Sarkisjana oraz przewodniczącego parlamentu Demirczjana. Łącznie rany odniosło trzydziestu ludzi[7].

Po zamachu do stolicy ściągnięte zostały oddziały policyjne[6]. Operacji przewodził bezpośrednio ówczesny prezydent Armenii – Robert Koczarian[8]. Zamachowcy zażądali helikoptera oraz czasu antenowego w państwowej telewizji w celu wygłoszenia manifestu politycznego[9]. W budynku uwięzionych było około 50 zakładników[6]. Po całonocnych negocjacjach prezydenta z terrorystami zgodzili się oni na uwolnienie zakładników i złożyli broń nad ranem. Główną przyczyną ustępstw zamachowców było to, że przez kilkanaście godzin nie osiągnęli oni żadnego znaczącego efektu[7][10]. W międzyczasie siły zbrojne Armenii zablokowały wszystkie drogi prowadzące do miasta.

Procesy

29 października cała piątka zamachowców została oskarżona o akt terrorystyczny. Dochodzenie prowadzone przez Gagika Dżangirjana[11] zakończyło się 12 lipca 2000 roku[12]. Wszyscy oskarżeni zostali skazani na dożywotnią karę pozbawienia wolności[11].

Dżangirjan wykazywał, że prezydent Koczarian był bezpośrednio powiązany z kręgiem terrorystów. Potwierdziły to zeznania Hunanjana, który przekonywał, że w zamach zaangażowany był szef administracji prezydenta. Winy jednak jednoznacznie nie stwierdzono[3][13].

Przypisy

  1. ↑ Massacre In Armenian Parliament Still Echoes. RadioFreeEurope/RadioLiberty. [dostęp 2022-03-22]. (ang.).
  2. ↑ Strzały w parlamencie – Archiwum Rzeczpospolitej. archiwum.rp.pl. [dostęp 2022-03-22].
  3. 1 2 3 Wraca sprawa ataku na parlament w 1999 r.. Kaukaz Kaukaz, 2020-01-18. [dostęp 2022-03-22]. (pol.).
  4. ↑ Armenia-atak na parlament to spisek. www.rmf24.pl. [dostęp 2022-03-22]. (pol.).
  5. ↑ KEY ARMENIAN LEADERS ASSASSINATED. Jamestown. [dostęp 2022-03-22]. (ang.).
  6. 1 2 3 Michael Wines. Prime Minister and Others Slain in Armenian Siege. „The New York Times”, 1999-10-28. ISSN 0362-4331. [dostęp 2022-03-22]. (ang.).
  7. 1 2 BBC News | Europe | Killers lacked coherent goals. news.bbc.co.uk. [dostęp 2022-03-22].
  8. ↑ Petya Magdashian: Terror in parliament. SFGATE, 1999-10-27. [dostęp 2022-03-22]. (ang.).
  9. ↑ Twitter, Instagram, Facebook: Gunmen Kill Premier in Armenian Attack. Los Angeles Times, 1999-10-28. [dostęp 2022-03-22]. (ang.).
  10. ↑ Michael Wines, October 24-30; Assassination in Armenia, The New York Times, 31 października 1999, ISSN 0362-4331 [dostęp 2022-03-22] (ang.).
  11. 1 2 Prosecutor Says Oct. 27 Terrorism Was Guided By Unknown Forces. Asbarez.com. [dostęp 2022-03-22]. (ang.).
  12. ↑ October 27 Case Sent to Court. Asbarez.com. [dostęp 2022-03-22]. (ang.).
  13. ↑ ISBN 978-1-4128-5008-7.