Atheris

Atheris[1]
Cope, 1862[2]
Ilustracja
Gałęźnica szorstkołuska (A. squamigera)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Infrarząd

Alethinophidia

Nadrodzina

Elapoidea

Rodzina

żmijowate

Podrodzina

żmije właściwe

Rodzaj

Atheris

Typ nomenklatoryczny

Vipera chlorechis Pel, 1851

Synonimy
Gatunki

18 gatunków – zobacz opis w tekście

Atheris – rodzaj jadowitych węży z podrodziny żmij właściwych (Viperinae) w rodzinie żmijowatych (Viperidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce Subsaharyjskiej (Gwinea, Sierra Leone, Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghana, Togo, Nigeria, Kamerun, Republika Środkowoafrykańska, Gwinea Równikowa, Gabon, Kongo, Demokratyczna Republika Konga, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenia, Tanzania, Malawi, Zambia, Angola i Mozambik)[6][7].

Systematyka

Etymologia

  • Chloroechis: gr. χλωρος khlōros „zielony”[8]; εχις ekhis, εχεως ekheōs „żmija”[9].
  • Atheris: gr. αθηρ athēr „kłos kukurydzy”; w aluzji do spiczastych łusek[10].
  • Poecilostolus: gr. ποικιλος poikilos „barwny, kolorowy”[11]; στολη stolē „szata”[12]. Gatunek typowy: Poecilostolus burtonii Günthern 1863 (= Echis squamigera Hallowell, 1854).
  • Adenorhinos: gr. αδην adēn, αδενος adenos „gruczoł”[13]; ῥις rhis, ῥινος rhinos „nos, pysk”[14]. Gatunek typowy: Atheris barbouri Loveridge, 1930.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[6]:

  • Atheris acuminata Broadley, 1998
  • Atheris anisolepis Mocquard, 1887
  • Atheris barbouri Loveridge, 1930
  • Atheris broadleyi Lawson, 1999
  • Atheris ceratophora Werner, 1896 – gałęźnica górska[15]
  • Atheris chlorechis (Pel, 1852)
  • Atheris desaixi Ashe, 1968
  • Atheris hetfieldi Ceríaco, Marques & Bauer, 2020
  • Atheris hirsuta Ernst & Rödel, 2002
  • Atheris hispida Laurent, 1955 – gałęźnica kongijska[15]
  • Atheris katangensis de Witte, 1953
  • Atheris mabuensis Branch & Bayliss, 2009
  • Atheris matildae Menegon, Davenport & Howell, 2011
  • Atheris mongoensis Collet & Trape, 2020
  • Atheris nitschei Tornier, 1902 – gałęźnica pospolita[15]
  • Atheris rungweensis Bogert, 1940
  • Atheris squamigera Hallowell, 1854 – gałęźnica szorstkołuska[15][16]
  • Atheris subocularis Fischer, 1888

Przypisy

  1. ↑ Atheris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ E.D. Cope. Notes upon some reptiles of the Old World. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 14, s. 337, 1863. (ang.).
  3. ↑ Ch.-L. Bonaparte. On the Lorine genus of Parrots, Eclectus, with the description of a new species, Eclectus cornelia. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 17, s. 145, 1849. (ang.).
  4. ↑ A.C.L.G. Günther. On new Species of Snakes in the Collection of the British Museum. „The Annals and Magazine of Natural History”. Third series. 11, s. 25, 1863. (ang.).
  5. ↑ H. Marx & G.B. Rabb. Relationships and zoogeography of the viperine snakes (Family Viperidae). „Fieldiana. Zoology”. 44 (21), s. 186, 1965. (ang.).
  6. 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Atheris. The Reptile Database. [dostęp 2025-06-06]. (ang.).
  7. ↑ R. Midtgaard: Genus Atheris. RepFocus. [dostęp 2025-06-06]. (ang.).
  8. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 49.
  9. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 77.
  10. ↑ P. Uetz & J. Hallermann: Atheris chlorechis (Pel, 1852). The Reptile Database. [dostęp 2025-06-06]. (ang.).
  11. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 180.
  12. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 222.
  13. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 6.
  14. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 197.
  15. 1 2 3 4 W. Jaroniewski: Jadowite węże świata. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1984, s. 71. ISBN 83-02-00977-6.
  16. ↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 412. ISBN 83-01-14344-4.

Bibliografia