Auberon Herbert

Auberon Edward William Molyneux Herbert (ur. 18 czerwca 1838, zm. 5 listopada 1906) – brytyjski arystokrata, polityk, pisarz oraz filozof polityczny. Jest znany przede wszystkim jako twórca i główny popularyzator woluntaryzmu w znaczeniu politycznym – doktryny opierającej się na koncepcji rządu finansowanego w pełni z dobrowolnych składek[1].

Życiorys

Auberon Herbert urodził się w arystokratycznej rodzinie jako syn trzeciego hrabiego Carnarvon. W młodości odebrał tradycyjne wykształcenie, a następnie służył w armii brytyjskiej, stacjonując między innymi w Indiach.

Po zakończeniu służby wojskowej zaangażował się w politykę. W 1870 roku został wybrany na posła do Izby Gmin, reprezentując okręg Nottingham. Szybko jednak rozczarował się realiami polityki partyjnej, systemem parlamentarnym oraz zakulisowymi grami interesów. Przełomowym momentem w jego życiu było spotkanie w 1873 roku z wybitnym filozofem i ewolucjonistą, Herbertem Spencerem. Pod wpływem idei Spencera, Herbert odrzucił wiarę w to, że państwo za pomocą legislacji i aparatu przymusu może skutecznie i moralnie rozwiązywać problemy społeczne[2].

Po wycofaniu się z aktywnej polityki parlamentarnej przeniósł się do posiadłości The Old House w regionie New Forest. Miejsce to stało się ośrodkiem spotkań europejskich i amerykańskich intelektualistów, wolnomyślicieli oraz radykałów politycznych.

Poglądy i filozofia (woluntaryzm)

Herbert jako pierwszy zastosował termin „woluntaryzm” (ang. voluntaryism) do opisania spójnego systemu polityczno-filozoficznego, który zakładał radykalne ograniczenie przymusu państwowego.

Rola państwa i dobrowolne podatki

Głównym założeniem filozofii Herberta było twierdzenie, że użycie siły (nawet jeśli dysponuje nią większość parlamentarna) przeciwko pokojowo nastawionym jednostkom jest zawsze niemoralne. Z tego powodu uważał on przymusowe opodatkowanie za zalegalizowaną formę kradzieży. Według jego koncepcji, państwo powinno być utrzymywane wyłącznie z dobrowolnych składek obywateli[3].

Herbert nie odrzucał jednak całkowicie instytucji państwa. Uważał, że scentralizowany aparat sprawiedliwości (obejmujący sądy, policję oraz wojsko) jest niezbędny do obrony praw jednostki przed agresją z zewnątrz oraz przestępczością. Wymagał jedynie, by aparat ten nie zmuszał nikogo do finansowania swoich działań.

Stosunek do anarchizmu

Mimo radykalnych poglądów na temat wolności i własności, Herbert stanowczo odrzucał określanie go mianem anarchisty, co doprowadziło do jego słynnej debaty z amerykańskim myślicielem Benjaminem Tuckerem. Herbert uważał, że w systemie konkurencyjnych, prywatnych agencji ochrony (postulowanym przez anarchistów) zapanowałby chaos i „prawo silniejszego”. Jego koncepcja zakładała istnienie jednego, centralnego rządu jako ostatecznego arbitra, ale pozbawionego prawa do stosowania przymusu fiskalnego[4].

Prywatyzacja edukacji

Herbert był zaciętym krytykiem państwowego szkolnictwa. Argumentował, że przymusowa edukacja służy władzy do narzucania obywatelom określonego sposobu myślenia i formatowania ich na posłusznych poddanych. Postulował całkowite oddzielenie edukacji od państwa i oparcie jej na prywatnych inicjatywach oraz wolnym rynku.

Działalność publicystyczna i dziedzictwo

Aby propagować swoje idee, Herbert założył i wydawał czasopismo „The Free Life” (Wolne Życie), które stanowiło główną platformę wymiany myśli dla ruchu woluntarystycznego. Swoje poglądy wyłożył w wielu esejach, z których najbardziej znany to The Right and Wrong of Compulsion by the State (Słuszność i niesłuszność przymusu państwowego, 1885).

Choć idee Herberta były za jego życia traktowane często jako utopijne, wywarły one znaczący wpływ na rozwój myśli wolnościowej w XX wieku. Z jego prac obficie czerpali późniejsi przedstawiciele libertarianizmu i anarchokapitalizmu.

Wybrane publikacje

  • The Right and Wrong of Compulsion by the State (1885)
  • A Politician in Sight of Haven: Being a Protest Against the Government of Man by Man (1890)
  • The Principles of Voluntaryism and Free Life (1897)
  • The Voluntaryist Creed (1908, wydane pośmiertnie)

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Mack, Eric (1978). Introduction [w:] Auberon Herbert, The Right and Wrong of Compulsion by the State, and Other Essays. Indianapolis: Liberty Fund.
  2. ↑ Harris, S. Hutchinson (1943). Auberon Herbert: Crusader for Liberty. Londyn: Williams and Norgate.
  3. ↑ Mises Institute. Voluntaryism: The Political Thought of Auberon Herbert. Journal of Libertarian Studies.
  4. ↑ Mack, Eric (1978). Introduction [w:] Auberon Herbert, The Right and Wrong of Compulsion by the State, and Other Essays. Indianapolis: Liberty Fund.

Bibliografia

  • Harris, S. Hutchinson (1943). Auberon Herbert: Crusader for Liberty. Londyn: Williams and Norgate.
  • Mack, Eric (1978). Introduction [w:] Auberon Herbert, The Right and Wrong of Compulsion by the State, and Other Essays. Indianapolis: Liberty Fund.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.