Audie Murphy

Audie Murphy
Ilustracja
Imię i nazwisko

Audie Leon Murphy

Data i miejsce urodzenia

20 czerwca 1925
Kingston (Teksas)

Data i miejsce śmierci

28 maja 1971
Brush Mountain (Wirginia)

Zawód

żołnierz, aktor

Współmałżonek

Wanda Hendrix
(1949–1951; rozwód)
Pamela Opal Lee Archer
(1951–1971; jego śmierć)

Lata aktywności

1948–1969

Odznaczenia
Combat Infantryman Badge
Medal Honoru (Stany Zjednoczone) Krzyż Wybitnej Służby  (Stany Zjednoczone)
Srebrna Gwiazda - dwukrotnie (Stany Zjednoczone)
Legionista Legii Zasługi (USA)
Brązowa Gwiazda z odznaką waleczności - dwukrotnie (Stany Zjednoczone)
Purpurowe Serce - trzykrotnie (Stany Zjednoczone)
Medal za Dobre Zachowanie Sił Lądowych (USA) Presidential Unit Citation – baretka wojsk lądowych Medal Kampanii Amerykańskiej (USA) Medal Kampanii Europy-Afryki-Bliskiego Wschodu (USA) Medal Zwycięstwa w II Wojnie Światowej (USA) Medal Armii Okupacyjnej (USA) Medal Rezerwy Sił Zbrojnych Department of the Army Outstanding Civilian Service Award Texas Legislative Medal of Honor Krzyż Wojenny z brązową palmą (Belgia) (1940–1945) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Krzyż Wojenny 1939–1945 z brązową palmą (Francja)
Medal Wyzwolenia Francji
podpis
Strona internetowa
Ilustracja
Audie Murphy z odznaczeniami, 1948
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia

20 czerwca 1925
Kingston↗

Data śmierci

28 maja 1971

Przebieg służby
Lata służby

1942–1969

Siły zbrojne

 US Army

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa:

Późniejsza praca

aktor

Audie Leon Murphy (ur. 20 czerwca 1925 w Kingston, zm. 28 maja 1971 na Brush Mountain w stanie Wirginia) – amerykański wojskowy i aktor.

W 1949 opublikował autobiografię To Hell and Back[1], zekranizowaną w 1955 jako Do piekła i z powrotem, Murphy zagrał w niej samego siebie[2].

Służba wojskowa

Urodził się w Kingston, niewielkiej wiejskiej społeczności w hrabstwie Hunt w północno-wschodnim Teksasie jako syn ubogich farmerów. Był siódmym z dwanaściorga dzieci Josie Bell Murphy (z domu Killian) i Emmetta Berry’ego Murphy’ego[3]. Rodzina Murphy’ch utrzymywała się z połownictwa i miała korzenie angielskie, irlandzkie, szkocko-irlandzkie, szkockie oraz niemieckie.

Audie Murphy stał się bohaterem narodowym w czasie II wojny światowej jako najbardziej uhonorowany żołnierz. Wśród jego 33. oznaczeń jest Medal Honoru – najwyższe odznaczenie za odwagę, jakie może otrzymać amerykański żołnierz. Ponadto za odwagę był odznaczony przez rządy Francji i Belgii. Przypisuje mu się zabicie ponad 240 niemieckich żołnierzy, a rannych i wziętych przez niego do niewoli było wielu więcej.

Murphy próbował zaciągnąć się do wojska w rodzinnym Teksasie, ale został odrzucony przez komisję, ponieważ był zbyt młody. Dzięki pisemnemu oświadczeniu swojej starszej siostry Corinne, w którym stwierdziła pełnoletniość brata, podając fałszywą datę jego urodzenia, ponownie zgłosił się do komisji poborowej i tym razem został przyjęty. Po przejściu podstawowego przeszkolenia wojskowego został wysłany do Tunezji, a następnie na Sycylię i do Europy Zachodniej, gdzie walczył w dziewięciu dużych kampaniach i w ciągu trzech lat awansował z rangi szeregowego do podporucznika.

Dla wielu osób powodem odrzucenia Murphy’ego przez komisję było to, że nie pasował on do „wizerunku” bohatera wojennego. Był niewielkim, kruchym, nieśmiałym młodym człowiekiem o łagodnym głosie, którego chłopięcy wygląd (coś, czego nigdy nie stracił przez całe życie, zawsze wyglądał dużo młodziej niż w rzeczywistości) często szokował ludzi, kiedy ci dowiadywali się, że na przykład, w czasie bitwy w kotle kolmarskim w styczniu 1945 r. wskoczył do płonącego czołgu wypełnionego paliwem i amunicją (który w każdej chwili mógł eksplodować) i za pomocą karabinu maszynowego w nim zamontowanego powstrzymał falę atakujących żołnierzy niemieckich, zabijając wielu napastników i tym sposobem ratując swój oddział przed niechybną zagładą.

We wrześniu 1945 został zwolniony z czynnej służby wojskowej. Po wybuchu wojny koreańskiej w czerwcu 1950 wstąpił w randze kapitana do 36 Dywizji Piechoty Gwardii Narodowej Teksasu, ale na front nie został wysłany.

Zginął 28 maja 1971 w katastrofie lotniczej w wieku 46 lat.

Filmografia

Filmy fabularne
  • Texas, Brooklyn and Heaven (1948) jako pomocnik w redakcji gazety
  • Beyond Glory (1948) jako Thomas
  • Bad Boy (1949) jako Danny Lester
  • The Kid from Texas (1950) jako William Bonney
  • Sierra (1950) jako Ring Hassard
  • Kansas Raiders (1950) jako Jesse James
  • Szkarłatne godło odwagi (The Red Badge of Courage, 1951) jako Henri Fleming
  • The Cimarron Kid (1951) jako Bill Doolin
  • Pojedynek nad Silver Creek (The Duel at Silver Creek, 1952) jako Luke Cromwell
  • Gunsmoke (1953) jako Reb Kittridge
  • Column South (1953) jako por. Jed Sayre
  • Tumbleweed (1953) jako Jim Harvey
  • Ride Clear of Diablo (1954) jako Clay O’Mara
  • Drums Across the River (1954) jako Gary Brannon
  • Destry (1954) jako Tom Destry
  • Do piekła i z powrotem (To Hell and Back, 1955) jako Audie Murphy
  • World in My Corner (1956) jako Tommy Shea
  • Walk the Proud Land (1956) jako John Philip Clum
  • Joe Butterfly (1957) jako szer. John Woodley
  • The Guns of Fort Petticoat (1957) jako por. Frank Hewitt
  • Nocne przejście (Night Passage, 1957) jako Lee McLaine
  • Spokojny Amerykanin (The Quiet American, 1958) jako Alden Pyle
  • Ride a Crooked Trail (1958) jako Joe Maybe
  • The Gun Runners (1958) jako Sam Martin
  • No Name on the Bullet (1959) jako John Gant
  • The Wild and the Innocent (1959) jako Yancy Hawks
  • Cast a Long Shadow (1959) jako Matt Brown
  • Nie do przebaczenia (The Unforgiven, 1960) jako Cash Zachary
  • Hell Bent for Leather (1960) jako Clay
  • Seven Ways from Sundown (1961) jako Seven Jones
  • Posse from Hell (1961) jako Banner Cole
  • Battle at Bloody Beach (1961) jako Craig Benson
  • Sześć karych koni (Six Black Horses, 1962) jako Ben Lane
  • War Is Hell (1962) jako narrator
  • Showdown (1963) jako Chris Foster
  • Strzelanina w Comanche Creek (Gunfight at Comanche Creek, 1963) jako Bob Gifford
  • The Quick Gun (1964) jako Clint Cooper
  • Zabić Logana Kelihera (Bullet for a Badman, 1964) jako Logan Keliher
  • Strzelby Apaczów (Apache Rifles, 1964) jako kpt. Jeff Stanton
  • Obrońcy Arizony (Arizona Raiders, 1965) jako Clint Stewart
  • Gunpoint (1966) jako Chad Lucas
  • The Texican (1966) jako Jess Carlin
  • Trunk to Cairo (1966) jako Mike Merrick
  • 40 karabinów (40 Guns to Apache Pass, 1967) jako kpt. Bruce Coburn
  • A Time for Dying (1969) jako Jesse James
Seriale
  • General Electric Theater (1958) jako Tennessee
  • Startime (1960) jako Howard Wilton
  • Whispering Smith (1961) jako Tom „Whispering” Smith

Odznaczenia

Wyróżnienia

8 lutego 1960 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 1601 Vine Street[4][5].

Przypisy

  1. ↑ Audie Murphy: To Hell and Back. St. Martin’s Press, 1949, s. 288. ISBN 0-8050-7086-9.
  2. ↑ Audie Murphy. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-07-25]. (ang.).
  3. ↑ RPD2: Audie Murphy (1925–1971). Find a Grave. [dostęp 2026-07-25]. (ang.).
  4. ↑ Audie Murphy. Walk of Fame. [dostęp 2026-07-25]. (ang.).
  5. ↑ Paul Houston, Dorothy Townsend, Hollywood Star Walk: Audie Murphy, Actor, „Los Angeles Times”, 5 czerwca 1971 [dostęp 2026-07-25] (ang.).

Bibliografia