August Hohenzollern
 Książę August (około 1817 roku) | |
 General der Infanterie | |
| Data i miejsce urodzenia |
19 grudnia 1779 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
19 lipca 1843 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1807-1843 |
| Siły zbrojne |
|
| Stanowiska |
Generalny inspektor i szef artylerii |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
           | |
August, właśc. Fryderyk Wilhelm Henryk August (niem. Friedrich Wilhelm Heinrich August; ur. 19 grudnia 1779 w Berlinie-Friedrichsfelde, zm. 19 lipca 1843 w Bydgoszczy) – książę Prus z dynastii Hohenzollernów, generał piechoty.
Życiorys
Książę August był synem Augusta Ferdynanda, najmłodszego syna króla Fryderyka Wilhelma I, i Anny Elżbiety von Brandenburg-Schwedt z bocznej linii domu Hohenzollernów, bratankiem Fryderyka Wielkiego i szwagrem ks. Antoniego Radziwiłła. W wieku 18 lat otrzymał rangę kapitana, w 1803 roku został majorem, a w 1806 roku podpułkownikiem. Na czele swego batalionu grenadierów wziął udział w bitwie pod Auerstedt, w przededniu której poległ jego starszy brat Ludwik Ferdynand, i po przegranej Prusaków dostał się do niewoli francuskiej, z której powrócił pod koniec 1807 roku.
W 1808 roku książę August udał się do Królewca i otrzymał od kuzyna Fryderyka Wilhelma III stopień generała brygady i dowództwo wschodniopruskiego pułku artylerii. W pułku służył wówczas rówieśnik Augusta, późniejszy polski generał Józef Sowiński, i uzyskał przyjacielską przychylność księcia, który mu potem parę razy pomógł (przy udzieleniu abszytu z armii pruskiej w 1811 roku oraz przy zwolnieniu z niewoli rosyjskiej w 1813 roku.
Do 1813 roku książę August zajmował się wspólnie z generałem Gerhardem von Scharnhorstem reorganizacją pruskiej artylerii, na jesieni tego roku wziął udział w bitwie narodów pod Lipskiem. W roku 1814 był dowódcą jednego z pruskich korpusów w czasie inwazji aliantów na Francję, potem był jednym z pruskich uczestników kongresu wiedeńskiego. W czasie 100 dni Napoleona przydzielono mu dowództwo pruskich wojsk na froncie północnym.
Po ostatecznej klęsce Napoleona książę August powrócił do Prus, gdzie w stopniu generała piechoty (niem. General der Infanterie) został generalnym inspektorem i szefem artylerii[1]. Do śmierci zajmował się inspekcjami jednostek artylerii w różnych miastach garnizonowych. W czasie jednej z takich podróży zmarł nagle w Bydgoszczy. Pochowano go w grobach Hohenzollernów w berlińskiej katedrze.
Książę August był najbogatszym właścicielem ziemskim w ówczesnych Prusach. Nie miał legalnego potomstwa, dlatego większa część jego posiadłości powróciła do dóbr Hohenzollernów, lecz pokaźne dobra uzyskali też spowinowaceni z nim Radziwiłłowie.
Książę nigdy się nie ożenił, jednak z dwiema towarzyszkami życia miał jedenaścioro nieślubnych dzieci: czworo z Karoliną Fryderyką Wichmann (1781–1844), później nobilitowaną jako baronowa von Waldenburg, i siedmioro z Augustą Arend (1801–1834), później także uszlachconą jako baronowa von Prillwitz (od majątku Prillwitz, dziś: Przelewice koło Pyrzyc, który został jej podarowany przez Augusta).
Odznaczenia
Odznaczenia księcia Augusta to między innymi[1]:
- Order Orła Czarnego
- Krzyż Żelazny II klasy
- Krzyż Wielki Orderu Henryka Lwa (Brunszwik)
- Order Świętego Jerzego (Hanower)
- Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana (Austria)
- Kawaler Orderu Marii Teresy (Austria)
- Order Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętego Jerzego II klasy (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętego Włodzimierza II klasy (Imperium Rosyjskie)
- Order Annuncjaty (Sardynia)
- Order Świętego Januarego (Sycylia)
Przypisy
- 1 2 Rangliste 1842 ↓, s. 10.
Bibliografia
- Allgemeine Deutsche Biographie, Band 1., Leipzig 1875, s. 671–674.
- Georg von Alten,Handbuch für Heer und Flotte, Band IV, Berlin 1911.
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1842, Berlin: E. S. Mittler, 1842.