August Karl von Goeben
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1833–1880 |
| Siły zbrojne |
|
| Jednostki | |
| Stanowiska |
Dowódca VIII Korpusu Armijnego |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna karlistowska, |
| Odznaczenia | |
August Karl Christian Friedrich von Goeben (ur. 10 grudnia 1816 w Stade, zm. 13 listopada 1880 w Koblencji)[1] – generał piechoty Armii Cesarstwa Niemieckiego, uczestnik wojny prusko-austriackiej i wojny francusko-pruskiej.
Życiorys
W 1833 roku rozpoczął służbę w 26. Pułku Piechoty, gdzie w 1835 roku uzyskał stopień podporucznika (niem. Lieutnant)[2]. W 1836 roku zrezygnował ze służby w Armii Pruskiej i wyemigrował do Hiszpanii, gdzie dołączył do oddziałów wiernych Karolowi V. Po przegranej Karlistów, w 1840 roku, powrócił do Niemiec. Swoje wspomnienia z czasów walk na półwyspie Iberyjskim opisał w książce Cztery lata w Hiszpanii, która ukazała się w 1841 roku[1]. W tym samym roku ponownie wstąpił do pruskiego wojska i trafił do 8. Pułku Piechoty, z przydziałem do Sztabu Generalnego[3], gdzie awansowano go do stopnia porucznika (niem. Premierelieutnant) w 1844 roku[4].
W 1848 roku, będąc już kapitanem (niem. Hauptmann), został członkiem sztabu IV Korpusie Armijnym, którego szefem był wówczas Helmuth von Moltke[5]. W tym czasie uczestniczył między innymi w tłumieniu powstania badeńskiego[1]. W 1850 roku został przeniesiony do Wielkiego Sztabu Generalnego z jednoczesnym przydziałem do 16. Pułku Piechoty, a rok później awansował na majora[6].
Po awansie na podpułkownika (niem. Oberstleutnant) w 1855 roku został szefem sztabu IV Korpusu Armijnego[7], a w 1858 roku objął identyczne stanowisko w VIII Korpusie Armijnym[8]. Niecały rok później wysłany do Maroka, gdzie obserwował zmagania trwającej tam wojny hiszpańsko-marokańskiej[9]. Do Prus powrócił w stopniu pułkownika (niem. Oberst) na wcześniej zajmowane stanowisko[10].
W 1863 roku, w stopniu generała majora (niem. Generalmajor), objął dowództwo nad 26. Brygadą Piechoty[11], z którą rok później uczestniczył w wojnie duńskiej, w tym w bitwie pod Dybbøl[9]. W 1866 roku, w trakcie wojny prusko-austriackiej, już w stopniu generała porucznika (niem. Generalleutnant), dowodził 13. Dywizją Piechoty[12]. Na jej czele walczył w bitwach pod Kissingen i Dermbach, a za udział w całej kampanii nad Menem otrzymał Order Pour le Mérite[9].
Przed wybuchem wojny z Francją w 1870 roku, w stopniu generała piechoty (niem. General der Infanterie), stanął na czele VII Korpusu Armijnego. Podczas konfliktu dowodził nim w bitwie pod Spirchen i w bitwie pod Gravelotte. W 1871 roku został dowódcą I Armii i był autorem zwycięstwa niemieckiego w bitwie pod Saint-Quentin, co uniemożliwiło Francuzom przedarcie się do obleganego przez prusaków Paryża. Za ten sukces został odznaczony Krzyżem Wielkim Krzyża Żelaznego[1]. Po zakończeniu konfliktu ponownie objął dowództwo nad VIII Korpusem oraz został mianowany szefem 28. Pułku Piechoty, a także otrzymał prawo do noszenia munduru 55. Pułku Piechoty[13]. W 1878 roku reprezentował cesarza Wilhelma I na ślubie następcy hiszpańskiego tronu Alfonsa[9]. Zmarł w trakcie pełnienia służby wojskowej w 1880 roku.
Odznaczenia
Odznaczenia gen. von Goebena to między innymi[14]:
- Order Orła Czarnego na łańcuchu
- Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego z liśćmi dębu
- Gwiazda Wielkiego Komtura Orderu Hohenzollernów z mieczami
- Komtur Orderu Hohenzollernów z mieczami na pierścieniu
- Order Pour le Mérite z liśćmi dębu
- Krzyż Wielki Krzyża Żelaznego
- Order Orła Czerwonego II klasy z mieczami na pierścieniu
- Order Królewski Korony II klasy z mieczami
- Kawaler Orderu Zasługi Wojskowej Karola Fryderyka (Badenia)
- Medal Zasługi Wojskowej (Schaumburg-Lippe)
- Krzyż Zasługi Wojskowej II klasy (Meklemburgia)
- Krzyż Wielki Orderu Leopolda z dekoracją wojenną (Austro-Węgry)
- Krzyż Wielki Orderu Domowego i Zasługi Księcia Piotra Fryderyka Ludwika (Oldenburg)
- Order Świętego Jerzego III klasy (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętego Jerzego IV klasy (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętego Stanisława II klasy (Imperium Rosyjskie)
- Komandor I klasy Orderu Wojskowego Świętego Henryka (Saksonia)
- Komandor I klasy Orderu Ernestyńskiego (Saksonia)
- Krzyż Wielki Orderu Świętego Ferdynanda (Hiszpania)
- Krzyż Wielki Orderu Karola III z koroną (Hiszpania)
- Krzyż Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania)
- Krzyż Zasługi (Hiszpania)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Wirtembergia)
Upamiętnienie
- Współcześnie w Świnoujściu znajduje się Bateria Goeben (niem. Batterie Goeben) wybudowana w latach trzydziestych XX wieku.
- ulice nazwane nazwiskiem Goebena (niem. Goebenstrasse) znajdują się m.in. dwie w Berlinie (w okręgu Steglitz-Zehlendorf oraz w okręgu Tempelhof-Schöneberg), w Hamburgu (w dzielnicy Eimsbüttel), w Hanowerze (w okręgu Vahrenwald-List), w Bremie, w Wiesbaden, w Herford oraz w Düren.
- w roku 1911 zwodowano krążownik SMS „Goeben”.
Przypisy
- 1 2 3 4 Rohr 1964 ↓, s. 505–506.
- ↑ Rangliste 1835 ↓, s. 100.
- ↑ Rangliste 1842 ↓, s. 64.
- ↑ Rangliste 1844 ↓, s. 22.
- ↑ Rangliste 1849 ↓, s. 46.
- ↑ Rangliste 1852 ↓, s. 22.
- ↑ Rangliste 1856 ↓, s. 50.
- ↑ Rangliste 1858 ↓, s. 65.
- 1 2 3 4 Glasenapp 1880 ↓, s. 43.
- ↑ Rangliste 1861 ↓, s. 82.
- ↑ Rangliste 1864 ↓, s. 81.
- ↑ Rangliste 1866 ↓, s. 69.
- ↑ Rangliste 1871 ↓, s. 75.
- ↑ Rangliste 1879 ↓, s. 66.
Bibliografia
- Goeben, August von. W: Wilhelm Rohr: Neue Deutsche Biographie 6. 1964. (niem.).
- Gustav von Glasenapp: Ergänzung zum Generalstabswerk 1866 und 1870 - 71. Berlin: Verlag "Militaria", 1880. [dostęp 2026-01-08]. (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1835, Berlin: E. S. Mittler, 1835 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1842, Berlin: E. S. Mittler, 1842 [dostęp 2026-01-03] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1844, Berlin: E. S. Mittler, 1844 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1849, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1849 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1852, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1852 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1856, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1856 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1858, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1858 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1861, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1861 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1864, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1864 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1866, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1866 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1871, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1871 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1879, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1879 [dostęp 2026-01-08] (niem.).
