Aureoboletus mirabilis

Aureoboletus mirabilis
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

borowikowce

Rodzina

borowikowate

Rodzaj

złotoborowik

Gatunek

Aureoboletus mirabilis

Nazwa systematyczna
Aureoboletus mirabilis (Murrill) Halling[1]
Aust. Syst. Bot. 28: 19 (2015)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]

Hymenofor Aureoboletus mirabilis
Zbliżenie na hymenofor

Aureoboletus mirabilis (Murrill) Halling – gatunek grzybów należący do rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Aureoboletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1912 William Alphonso Murrill, nadajac mu nazwę Ceriomyces mirabilis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum, nazwę nadał mu w 2015 r. Roy E. Halling, przenosząc go do rodzaju Aureoboletus[1].

Synonimy nazwy naukowej[3]:

  • Ceriomyces mirabilis Murrill 1912
  • Boletus mirabilis (Murrill) Murrill 1912
  • Xerocomus mirabilis (Murrill) Singer 1940
  • Boletellus mirabilis (Murrill) Singer 1945
  • Heimioporus mirabilis (Murrill) E. Horak 2004

Występujące w nazwie naukowej łacińskie słowo mirabilis oznacza godny podziwu lub cudowny[4].

Morfologia

Kapelusz

Ma średnicę od 7 do 14 centymetrów. Zwykle jest barwy bordowobrązowej do ciemno- lub czerwonobrązowej. Kształt kapelusza początkowo jest wypukły, później bardziej płasko-wypukły. Powierzchnia kapelusza jest matowa[5].

Hymenofor

Owalne, kanciaste rurki o długości do 2,5 centymetrów. Dają się łatwo oddzielić od miąższu kapelusza. Pory o długości od 1 do 2 milimetrów. Pory i rurki u młodych owocników są barwy kremowożółtej, u starszych owocników koloru żółtawozielonawego. Nie sinieją po uszkodzeniu[5].

Trzon

Ma wysokość od 7 do 14 centymetrów, a grubość od 2 do 4 centymetrów. Zwykle jest barwy tej samej co kapelusz. Trzon jest maczugowaty. Posiada siateczkę[5].

Miąższ

Miąższ mięsisty, kremowożółty, różowawy u podstawy. Zapach ma przyjemny, a smak opisywany jako cytrynowy[5].

Zarodniki

Mają 14–22 × 6,5–8 µm średnicy, kształt od elipsoidalnych do wrzecionowatych, gładkie. Zwykle są barwy oliwkowobrązowej[5].

Gatunki podobne

Może być mylony z takimi grzybami jak: Boletellus ananas[6], Strobilomyces strobilaceus[6], Boletus coniferarum[7], Aureoboletus projectellus[8], Boletellus chrysenteroides[9], Xerocomellus atropurpureus[9].

Występowanie i siedlisko

Tworzy mykoryzę z drzewami iglastymi, zwłaszcza z Tsuga heterophylla oraz z Tsuga mertensiana, czasami także z Pseudotsuga menziesii i Thuja plicata[8].

Owocniki pojawiają się od późnego lata do jesieni, występuje w Ameryce Północnej na pasmach górskich Gór Nadbrzeżnych od północnej Kalifornii po Alaskę, a także w lasach śródlądowych, np. w Manitobie[5][10][11]. Jego stanowiska podano również w Japonii i na Tajwanie[12]. W Polsce nie podano żadnych stanowisk[13].

Znaczenie

Naziemny grzyb mykoryzowy, według Williama Alphonso Murrilla jest to grzyb jadalny, ale o niskiej wartości spożywczej[6]. Natomiast współczesne atlasy sugerują, że gatunek ten jest „wyśmienity” w smaku[14][15][16][5][17]. W jednej z książek stwierdzono, że jedynie borowik szlachetny przewyższa go smakiem[18].

Często atakowany przez pasożyty z gatunków Sepedonium ampullosporum[4] oraz Hypomyces chrysospermus[19].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Index Fungorum – Names Record [online], www.indexfungorum.org [dostęp 2025-11-11].
  2. ↑ Aureoboletus mirabilis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  3. ↑ Species Fungorum – GSD Species [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2025-11-11].
  4. 1 2 Alexander Hanchett Smith, Nancy S. Weber, The Mushroom Hunter’s Field Guide, University of Michigan Press, 1980, s. 108, ISBN 978-0-472-85610-7 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 CA Boletes -- Boletus mirabilis [online], www.mykoweb.com [dostęp 2025-11-11].
  6. 1 2 3 William A. Murrill, William A. Murrill, Polyporaceae and Boletaceae of the Pacific Coast, „Mycologia”, 4 (2), 1912, s. 91–100 [dostęp 2025-11-11].
  7. ↑ Boletus mirabilis [online], bcmushrooms.forrex.org [dostęp 2025-11-11] [zarchiwizowane z adresu 2009-11-04].
  8. 1 2 David W. Fischer, Alan E. Bessette, Edible Wild Mushrooms of North America: A Field-to-kitchen Guide, University of Texas Press, 1 marca 2010, s. 97–98, ISBN 978-0-292-79248-7 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  9. 1 2 National Audubon Society, National Audubon Society Mushrooms of North America, National Geographic Books, 11 kwietnia 2023, s. 320, ISBN 978-0-593-31998-7 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  10. ↑ L.O. Overholts, Mycological Notes for 1936–38, „Mycologia”, 32 (2), 1940, s. 251–263, DOI: 10.1080/00275514.1940.12017409, ISSN 0027-5514 [dostęp 2025-11-11].
  11. ↑ Walter H. Snell, Notes on Boletes. V, „Mycologia”, 28 (5), 1936, s. 463–475, DOI: 10.1080/00275514.1936.12017161, ISSN 0027-5514 [dostęp 2025-11-11].
  12. ↑ n2:0029-0289 – Search Results [online], search.worldcat.org [dostęp 2025-11-11].
  13. ↑ Aureoboletus mirabilis (Murrill) Halling [online], www.gbif.org [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  14. ↑ Michael Wood, California Fungi: Aureoboletus mirabilis [online], www.mykoweb.com [dostęp 2025-11-11].
  15. ↑ Aureoboletus mirabilis (“Admirable Bolete”) [online], The Bolete Filter, 23 lipca 2015 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  16. ↑ Aureoboletus mirabilis [online], redlist.info [dostęp 2025-11-11].
  17. ↑ Kent H. McKnight, Vera B. McKnight, A Field Guide to Mushrooms: North America, Houghton Mifflin Harcourt, 1987, s. 106, ISBN 978-0-395-91090-0 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  18. ↑ Robert Strybel, Maria Strybel, Polish Heritage Cookery, Hippocrene Books, 2005, s. 398, ISBN 978-0-7818-1124-8 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  19. ↑ Steve Trudell, Joe Ammirati, Mushrooms of the Pacific Northwest, Timber Press, 1 września 2009, s. 217–218, ISBN 978-1-60469-141-2 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.