Ave Maria (Schubert)

Ave Maria (Ellens dritter Gesang)
Ilustracja
Wykonawca utworu
różni wykonawcy
Wydany

1826 (z tekstem z poematu Waltera Scotta)

Gatunek

pieśń

Długość

zależnie od utworu

Twórca

Ave Maria (tekst), Walter Scott w tłum. Adama Storcka (pierwotny tekst), Franz Schubert (muzyka)

Ave Maria, Ellens dritter Gesang – utwór skomponowany przez Franza Schuberta w 1825 jako część Opusu 52, składającego się z siedmiu pieśni z popularnego poematu Waltera Scotta z 1810 pt. The Lady of the Lake, w luźnym tłumaczeniu na język niemiecki.

Utwór jest jedną z najpopularniejszych kompozycji Schuberta. Oprócz wykonań z oryginalnym tekstem, zaczerpniętym z poematu Scotta, jest śpiewany z tekstem chrześcijańskiej modlitwy Ave Maria. Początkowe słowa antyfony Maryjnej stanowią również refren pieśni Ellen z poematu The Lady of the Lake, będącej modlitwą do Maryi Panny.

„The Lady of the Lake” i „Ave Maria”

Utwór został skomponowany jako melodia do pieśni (wers XXIX z „Pieśni Trzeciej”) z poematu narracyjnego szkockiego poety Waltera Scotta The Lady of the Lake (pol. Pani Jeziora)[1] w niemieckim tłumaczeniu Adama Storcka[2] (1780–1822) i tym samym stanowi część Liederzyklus vom Fräulein vom See Schuberta. W poemacie Scotta postać Ellen Douglas, Pani Jeziora (Loch Katrine w szkockich Highlands), udała się ze swoim wygnanym ojcem do jaskini Goblina, ponieważ odmówił on przyłączenia się do ich poprzedniego pana, Rodericka Dhu, w buncie przeciwko królowi Jakubowi. Roderick Dhu, wódz klanu Alpine, wyrusza w góry ze swoimi wojownikami, ale zatrzymuje się i słyszy odległy dźwięk harfisty Allan-bane’a, towarzyszącego Ellen, która śpiewa modlitwę o pomoc skierowaną do Matki Bożej. Roderick Dhu zatrzymuje się, a następnie rusza do bitwy[3].

Jak wynika z zachowanej korespondencji kompozytora, utwór wykonano po raz pierwszy w zamku hrabiny Sophie Weissenwolff w austriackim miasteczku Steyregg[4].

Pierwsze słowa znanej antyfony Maryjnej i refren „pieśni Ellen”, czyli Ave Maria (pol. Zdrowaś Maryjo), mogły być impulsem do zaadaptowania melodii Schuberta do pełnego tekstu tradycyjnej modlitwy katolickiej. Łacińska wersja „Ave Maria” jest obecnie tak często wykonywana z melodią Schuberta, że ​​można odnieść wrażenie, iż skomponował on melodię do starej antyfony Maryjnej.

Kompozycja Schuberta

W 1825 roku Schubert skomponował melodie do wybranych siedmiu pieśni z poematu Scotta „The Lady of the Lake”. Zostały one opublikowane w 1826 roku jako jego Opus 52[5].

Utwory nie są przeznaczone dla jednego wykonawcy: trzy pieśni Ellen przeznaczone są na głos żeński z akompaniamentem fortepianu, natomiast pieśni Normana i Malcolma Graeme’a przeznaczone są na baryton (w zamyśle dla Johanna Michaela Vogla). Z pozostałych dwóch utworów jeden przeznaczony był na męski ansambl, a drugi na ansambl kobiecy[5].

  • "Ellens Gesang I", D. 837, Raste Krieger, Krieg ist aus
  • "Ellens Gesang II", D. 838, Jäger, ruhe von der Jagd
  • "Bootgesang", D. 835, Triumph, er naht – na męski zespół wokalny[6]
  • "Coronach", D. 836, Er ist uns geschieden – na żeński zespół wokalny
  • "Normans Gesang", D. 846, Die Nacht bricht bald herein
  • "Ellens Gesang III" (Hymne an die Jungfrau), D. 839, Ave Maria! Jungfrau mild[7]
  • "Lied des gefangenen Jägers", D. 843, Mein Roß so müd

Schubert skomponował pieśni do tekstów niemieckich[5]. Jednakże, z wyjątkiem nr 5, pieśni te miały zostać opublikowane również z oryginalnymi tekstami angielskimi. Oznaczało to konieczność znalezienia odpowiedników dla niekiedy dość swobodnych tłumaczeń Storcka, a to wiązało się ze znacznymi trudnościami.

Konotacje w kulturze

Walt Disney wykorzystał melodię Schuberta w końcowej części swojego filmu Fantazja z 1940 roku, w którym powiązał ją z Nocą na Łysej Górze Modesta Musorgskiego, tworząc jeden ze swoich najsłynniejszych pastiszów[8].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Sigmund Spaeth: Stories Behind the World’s Great Music. Whitefish: Kessinger Publishing, 2005, s. 114. ISBN 978-1-4191-1331-4.
  2. ↑ Adam Storck: Das Fräulein vom See: Ein Gedicht in sechs Gesängen von Walter Scott. Aus dem Englischen, und mit einer historischen Einleitung und Anmerkungen von D. Adam Storck, Professor in Bremen. Essen: G.D. Baedeker, 1819. [dostęp 2025-12-02]. (niem.).
  3. ↑ Wiersze XXVIII–XXX, Pani Jeziora, Pieśń trzecia.
  4. ↑ Songs – Deutsch Numbers 801 and up. franzschubert.org.uk. [dostęp 2025-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).
  5. 1 2 3 Seven songs from Walter Scott’s ‘The Lady of the Lake’. schubertsong.uk. [dostęp 2025-12-02]. (ang.).
  6. ↑ Bootgesang, D 835. schubertsong.uk. [dostęp 2025-12-02]. (ang.).
  7. ↑ Ellens Gesang III (Hymne an die Jungfrau / Ave Maria), D 839. schubertsong.uk. [dostęp 2025-12-02]. (ang.).
  8. ↑ Molto Animato! Music and Animation. Fantasia, 1940. loc.gov. [dostęp 2025-12-02]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.