Awalonia

Współczesne położenie fragmentów dawnego mikrokontynentu Awalonii

Awalonia – terran, będący oddzielnym mikrokontynentem przez stosunkowo krótki okres wczesnego paleozoiku. Części Awalonii współcześnie rozrzucone są w Europie (północne Niemcy, południowa część Wysp Brytyjskich) i Ameryce Północnej (część Nowej Anglii).

Definicja, zasięg czasowy i przestrzenny

Rekonstrukcja paleogeograficzna dla ordowiku: Awalonia jako samodzielny mikrokontynent, obwiedziona linią czerwoną (Awalonia wschodnia) i brudnopomarańczową (Awalonia zachodnia)

Awalonia oderwała się od Gondwany na przełomie kambru i ordowiku i stanowiła samodzielny mikrokontynent do czasu kolizji z Baltiką pod koniec ordowiku[1]. Kolizja ta (ang. Shelveian Orogeny)[2] nie miała większych skutków orogenicznych[1], natomiast jej wynikiem było zamknięcie Oceanu Tornquista. Szew Baltika–Awalonia nazywany jest szwem Thora[3].

W sylurze Baltika–Awalonia (czasem nazywana Balonią)[3], a dokładniej jej część należąca do dawnej Baltiki, zderzyła się z Laurencją, czego wynikiem było powstanie Eurameryki, zamknięcie oceanu Japetus i orogeneza kaledońska. Kolizję zachodniej Awalonii z Laurencją określa się mianem orogenezy akadyjskiej; miała ona miejsce w najpóźniejszym sylurze i najwczesniejszym dewonie[1].

W karbonie do Awalonii, będącej częścią Eurameryki, dołączyła Armoryka. Kolizja ta odpowiada orogenezie hercyńskiej[1].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Trond H. Torsvik, Leonard Robert Morrison Cocks, Earth history and palaeogeography, Cambridge: Cambridge university press, 2017, ISBN 978-1-107-10532-4.
  2. ↑ P. Toghill, The Shelveian event, a late Ordovician tectonic episode in Southern Britain (Eastern Avalonia), „Proceedings of the Geologists' Association”, 103 (1), 1992, s. 31–35, DOI: 10.1016/S0016-7878(08)80196-4 [dostęp 2026-07-11] (ang.).
  3. 1 2 Marek Narkiewicz, Geologiczna historia Polski, Wydanie 1, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2020, ISBN 978-83-235-4258-2, OCLC 1164120435.