Awdet

Awdet – gazeta społeczno-polityczna i kulturalna wydawana w języku krymskotatarskim i rosyjskim na Krymie przez Tatarów krymskich.

Pomysł wydawania gazety mieli jeszcze w 1981 roku członkowie grupy inicjatywnej im. Musy Mamuta. Gdy ze swoim pomysłem na jednym z zebrań Mustafę Dżmilewa, nie tylko spodobał mu się pomysł, ale zaproponował też tytuł pisma Awdet co po tatarsku znaczy Powrót. Nie udało się jednak w tamtym wydać pisma. Grupa w latach 1983–1986.wydawala Biuletyn informacyjny grupy inicjatywnej imienia Musy Mamuta^[1].

W 1990 roku pismo noszące tytuł Awdet zaczęła wydawać Organizacja Krymskotatarskiego Ruchu Narodowego. Pierwszy numer ukazał się 15 lipca 1990 roku. W październiku 2009 powstała strona internetowa pisma. Została ona zablokowana w 2016 roku i redakcja musiała stworzyć nową^[2].

Redakcja pisma mieści się w Symferopolu. Początkowo na ulicy Żydkowa 40, potem do 2014 roku w budynku Fundacji Krym przy ulicy Szmidta 2^[1]. Po 2014 roku pismo nie ma swojej siedziby^[3]. Od listopada 2021 roku musiano zawiesić druk gazety ograniczając się do publikacji na stronie internetowej gazety^[4].

Pierwszy numer w nakładzie 10 tys. egzemplarzy został wydrukowany w półlegalnej drukarni w Rydze^[3]. Pismo ukazywało się w nakładzie około 5 tysięcy egzemplarzy. Po aneksji Krymu nie zostało zarejestrowane i nakład musiano zmniejszyć do 999 egzemplarzy. Zgodnie z art. 12 ustawy Federacji Rosyjskiej czasopisma o nakładzie poniżej tysiąca egzemplarzy mogą być wydawane bez rejestracji^[2]. Pismo nie mogło być rozprowadzane oficjalnie^[1]. Było wydawane w języku krymskotatarskim i rosyjskim^[4].

W 2005 roku utworzono dział Untuma, w którym publikowano wspomnienia o deportacji Tatarów Krymskich wspierając w ten sposób ogólnonarodowa akcję zbierania świadectw deportacji. Pismo publikując na okładkach tatarskie rodziny wielodzietne wspiera akcję Dört bizni qurtaracaq zapobiegania zmniejszania się liczebności Tatarów Krymskich. Zakłada ona, że jeśli w ciągu piętnastu lat 30-procent młodych rodzin będzie miało po czworo dzieci uda się ten proces zatrzymać^[1].

• 1990–1997 Rustem Dżelilow^[1]
• 1997–2003 nie było redaktora naczelnego^[1]
• 2003 (od kwietnia) – 24 (do marca) Enwer Ibragimow^[1]
• 2007 (od grudnia) – Szewket Kajbułłajew^[1]