Awitaminoza
 Język typowy dla niedoboru witaminy B12 | |
| Klasyfikacje | |
| ICD-10 | |
|---|---|
Awitaminoza – schorzenie strukturalne lub funkcjonalne spowodowane całkowitym brakiem lub znaczącym niedoborem określonej witaminy w organizmie[1][2].
Przyczyny
Różne awitaminozy mogą być skutkiem zarówno niedoboru witamin w pokarmie, jak również zaburzeniem wchłaniania lub metabolizmu (np. przekształcanie prowitamin w witaminy)[1]. Na przykład częsta w krajach rozwijających się awitaminoza witaminy A jest zazwyczaj spowodowana niezróżnicowaną dietą, w tym może być wtórna do niedoboru cynku. W krajach rozwiniętych dominuje niedobór na skutek chorób układu pokarmowego, zwłaszcza chorób zapalnych jelita grubego lub przewlekłej niewydolności wątroby[3]. Ciężki niedobór witaminy B12 z kolei często jest spowodowany mechanizmami autoimmunizacyjnymi, np. w niedokrwistości Addisona-Biermera, może też bardzo rzadko wystąpić na skutek chorób o podłożu genetycznym[4].
Rodzaje
Do najistotniejszych klinicznie niedoborów witamin należą[5]:
- Awitaminoza witaminy A prowadzi do ślepoty zmierzchowej (tzw. kurzej ślepoty), częstych infekcji przewodu pokarmowego i zespołu suchego oka[3]
- Awitaminoza kwasu foliowego (B9) prowadzi do niedokrwistości, a także może spowodować wady wrodzone u dziecka, jeżeli niedobór dotyczy kobiety ciężarnej[4]
- Awitaminoza witaminy B12 prowadzi do niedokrwistości, różnorodnych objawów neurologicznych (parestezje, zaburzenia czucia i chodu), zaburzeń funkcji poznawczych[4]
- Awitaminoza witaminy C prowadzi do szkorbutu[6]
- Awitaminoza witaminy D
- Awitaminoza witaminy E
- Awitaminoza witaminy K
Zobacz też
- hiperwitaminoza (nadmiar witaminy)
- hipowitaminoza (niedobór witaminy)
Przypisy
- 1 2 Marzena Popielarska, awitaminozy, [w:] Marzena Popielarska, Robert Konieczny, Grzegorz Góralski, Słownik szkolny. Biologia, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2008, s. 25, ISBN 978-83-7435-692-3.
- ↑ awitaminoza. Słownik terminów biologicznych PWN. [dostęp 2017-12-22].
- 1 2 Christopher Hodge; Christopher Taylor: Vitamin A Deficiency. [w:] StatPearls [on-line]. 2023. [dostęp 2025-11-09]. (ang.).
- 1 2 3 Piotr Gajewski: Interna Szczeklika. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2019, s. 1744-1747. ISBN 978-83-7430-591-4.
- ↑ Liliane Diab, Nancy F Krebs. Vitamin Excess and Deficiency. „Pediatr Rev”. 39(4), Kwiecień 2018. DOI: 10.1542/pir.2016-0068.
- ↑ Adina Alberts i in.. Vitamin C: A Comprehensive Review of Its Role in Health, Disease Prevention, and Therapeutic Potential. „Molecules”. 30(3), 2025.02.06. DOI: 10.3390/molecules30030748. (ang.).
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.