Azotan wapnia
| |||||||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||||||
| białe, higroskopijne kryształy[1] | |||||||||||||||||||||||||
| Wzór chemiczny |
Ca(NO3)2 | ||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| • zapis Hilla |
CaN2O6 | ||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa |
164,09 g/mol | ||||||||||||||||||||||||
| Minerały |
nitrokalcyt | ||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS |
10124-37-5 (bezwodny) | ||||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||
Azotan wapnia, saletra wapniowa, saletra norweska, nazwa Stocka: azotan(V) wapnia, Ca(NO3)2 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy azotanów (tzw. saletr), sól kwasu azotowego i wapnia.
Azotan wapnia występuje naturalnie w niewielkich ilościach jako minerał nitrokalcyt, Ca(NO3)2·4H2O[3]. Do celów przemysłowych otrzymuje się go m.in. w wyniku działania kwasu azotowego na wapień[3]:
Druga z metod została wdrożona do produkcji w norweskim mieście Odda w roku 1927. Syntetyczny azotan wapnia znany jest jako saletra norweska[3].
Azotan wapnia jest białym, krystalicznym ciałem stałym. Jest silnie higroskopijny. Tworzy tetrahydrat, Ca(NO3)2·4H2O, który zaczyna tracić wodę krystalizacyjną w ok. 40 °C[1].
Azotan wapnia ma właściwości utleniające, w kontakcie z materiałami palnymi może spowodować zapłon. Działa drażniąco na oczy.
Zastosowanie
Saletra wapniowa jest używana głównie jako nawóz azotowy (zawiera 15,5% azotu). Dostarcza azot w formie azotanowej i rozpuszczalny w wodzie wapń, dwa życiowo ważne dla roślin elementy. Saletra wapniowa stosowana jest do nawożenia pogłównego w uprawach rolniczych i ogrodniczych prowadzonych na różnych typach gleb i w różnych warunkach klimatycznych. Ponieważ zarówno wapń, jak i azot są składnikami wykorzystywanymi przez rośliny, przy odpowiednim stosowaniu tego nawozu nie pozostają w strefie systemu korzeniowego żadne szkodliwe substancje, nie ma też groźby zasolenia składnikami balastowymi. Przy tym azot azotanowy aktywnie uczestniczy w pobieraniu towarzyszącego mu wapnia przez korzenie i w ten sposób sprzyja maksymalnemu zaopatrzeniu roślin w ten pierwiastek. Dzięki swojej higroskopijności saletra wapniowa szybko rozpuszcza się po zastosowaniu, np. w wyniku obecności mgły lub rosy. Saletra wapniowa rzadko powoduje oparzenia liści, nawet w warunkach wysokiej temperatury lub suszy.
Rzadko dokumentowane są przypadki chorób zawodowych polegających na zmianach skórnych w miejscu kontaktu z tym nawozem[4]. Niewłaściwie stosowany i przechowywany nawóz należy do jednej z głównych przyczyn zanieczyszczania wód powierzchniowych i gruntowych związkami azotu, powodującego eutrofizację.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-54, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
- ↑ Azotan wapnia [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 202967 [dostęp 2020-06-30].
- 1 2 3 4 Wolfgang Laue, Michael Thiemann, Erich Scheibler, Karl Wilhelm, Nitrates and Nitrites, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, s. 10–13, DOI: 10.1002/14356007.a17_265 (ang.).
- ↑ Radosław Śpiewak, Przyczyny zawodowych chorób skóry u rolników inne niż środki ochrony roślin, [w:] Ryzyko Zdrowotne Stosowania Pestycydów – Problemy Teoretyczne i Praktyczne, S. Toś-Luty (red.), Lublin: Instytut Medycyny Wsi, 2001, s. 65–75.