Bambusik

Bambusik
	Tylonycteris
	W. Peters, 1872
	; Wypchany okaz bambusika mniejszego (T. pachypus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	nietoperze
Podrząd	mroczkokształtne
Nadrodzina	Vespertilionoidea
Rodzina	mroczkowate
Podrodzina	mroczki
Plemię	mroczaki
Rodzaj	bambusik
	Typ nomenklatoryczny
	Vespertilio pachypus Temminck, 1840
Gatunki
	6 gatunków – zobacz opis w tekście
	6 gatunków – zobacz opis w tekście

Bambusik^[2] (Tylonycteris) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowo-wschodniej i południowej Azji^[3]^[4]^[5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 28,8–45 mm, długość ogona 19,8–34 mm, długość ucha 2,8–11 mm, długość tylnej stopy 3,8–7,6 mm, długość przedramienia 22,9–29,8 mm; masa ciała 2,5–8,5 g^[4]^[6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1872 roku niemiecki zoolog Wilhelm Peters w artykule zatytułowanym O Vespertilio calcaratus Prinz z Wied i nowym rodzaju nietoperzy Tylonycteris, opublikowanym na łamach „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”^[1]. Peters wymienił dwa gatunki – Vespertilio pachypus Temminck, 1840 i Tylonycteris meyeri^[a] W.C.H. Peters, 1872 – z których gatunkiem typowym jest Vespertilio pachypus Temminck, 1840 (bambusik mniejszy).

Etymologia

Tylonycteris: gr. τυλος tulos ‘wypukłość, węzeł’; νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’^[7].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[8]^[6]^[3]^[2]:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[2]	Podgatunki^[4]^[3]^[6]	Rozmieszczenie geograficzne^[4]^[3]^[6]	Podstawowe wymiary^[4]^[6]^[b]	Status IUCN^[9]
Tylonycteris pygmaeua	Feng Qing, Li Song & Wang Yingxiang, 2008	bambusik karłowaty	gatunek monotypowy	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: znany tylko z południowo-środkowego Junnanu; zakres wysokości: około 670 m n.p.m.	DC: 2,8–3,4 cm DO: 2,3–2,7 cm DP: 2,4–2,6 cm MC: 2,5–3,5 g	DD
Tylonycteris fulvida	(E. Blyth, 1859}		2 podgatunki	południowe, wschodnie i północno-wschodnie Indie, Bangladesz, północna Chińska Republika Ludowa, kontynentalna Azja Południowo-Wschodnia oraz Andamany; prawdopodobnie Bhutan; zakres wysokości: 0–1260 m n.p.m.	DC: 3,4–4,3 cm DO: 2–3,2 cm DP: 2,3–2,8 cm MC: 3,1–3,5 g	NE
Tylonycteris pachypus	(Temminck, 1840)	bambusik mniejszy	3 podgatunki	Sumatra, Borneo, Jawa, Bali, Lombok, Filipiny, wstępnie Moluki (Ambon); zakres wysokości: 0–500 m n.p.m.	DC: 3,1–4,1 cm DO: 2,1–3,1 cm DP: 2,4–2,9 cm MC: 2,7–4,8 g	LC
Tylonycteris tonkinensis	Vuong Tan Tu, Csorba, Ruedi, Furey, Nguyen Truong Son, Vu Dinh Thong, Bonillo & Hassanin, 2017		gatunek monotypowy	południowa Chińska Republika Ludowa (Junnan, Kuejczou, Kuangsi i Hajnan), północny Wietnam oraz północno-wschodni Laos; być może Mjanma; zakres wysokości: 500–1285 m n.p.m.	DC: 3,6–4,5 cm DO: 1,9–3,4 cm DP: 2,4–2,9 cm MC: 4,1–6,6 g	NE
Tylonycteris malayana	Chasen, 1940		2 podgatunki	północno-wschodnie Indie (Mizoram), kontynentalna Azja Południowo-Wschodnia oraz Andamany (Andaman Północny); być może Chińska Republika Ludowa (Junnan); zakres wysokości: do 1000 m n.p.m.	DC: 3,6–3,7 cm DO: 2,6–2,8 cm DP: 2,3–2,7 cm MC: 6,5–8,5 g	NE
Tylonycteris robustula	O. Thomas, 1915	bambusik większy	gatunek monotypowy	Filipiny (Luzon, Negros, Calauit i Palawan), Sumatra, zachodnie i północno-zachodnie Borneo, Jawa, Bali, Lombok, Timor i Celebes; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.	DC: 4–4,5 cm DO: 2,8–3,1 cm DP: 2,5–3 cm MC: 5–7,8 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

↑ Podgatunek T. pachypus.
↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 W. Peters. Uber den Vespertilio calcaratus Prinz zu Wied und eine neue Gattung der Flederthiere, Tylonycteris. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1872, s. 703, 1873. (niem.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 124. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 220. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 786–788. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Tylonycteris. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-28]. (ang.).
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 532. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 698, 1904. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).
↑ Taxonomy: Tylonycteris – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).

[7] Podgatunek T. pachypus.

[10] DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

[Peters-1] 1 2 W. Peters. Uber den Vespertilio calcaratus Prinz zu Wied und eine neue Gattung der Flederthiere, Tylonycteris. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1872, s. 703, 1873. (niem.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 124. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 220. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Moratelli&inni-4] 1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 786–788. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Tylonycteris. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-28]. (ang.).

[amw-6] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 532. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[Palmer-8] T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 698, 1904. (ang.).

[mdd-9] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).

[11] Taxonomy: Tylonycteris – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[a]

[7]

[8]

[b]

[9]