Banda (sport)
Banda – stosowany w sporcie element ograniczający pole gry lub tor, a w niektórych dyscyplinach także krawędź stołu[1][2]. W zależności od dyscypliny pełni funkcję ochronną, odbojową lub amortyzującą[3][4].
Funkcje
Banda wyznacza granice pola gry, zapobiega opuszczaniu go przez krążek, piłkę lub bilę, a także może ograniczać skutki zderzeń zawodników z otoczeniem[3][4][2].
Zastosowanie w różnych dyscyplinach
Hokej na lodzie

W hokeju na lodzie banda (ang. boards) otacza lodowisko i stanowi stały element pola gry. Zgodnie z przepisami IIHF jest to biała ściana wykonana z drewna lub tworzywa sztucznego o wysokości od 1,20 do 1,22 m ponad poziomem lodu; jej powierzchnia od strony tafli powinna być gładka i pozbawiona elementów mogących powodować urazy. Przy dolnej krawędzi znajduje się żółta listwa odbojowa (kick plate)[3].
Bandy

W grze bandy stosuje się znacznie niższą bandę niż w hokeju na lodzie. Przepisy międzynarodowe przewidują ruchomą bandę biegnącą wzdłuż linii bocznych, która zapobiega zsuwaniu się piłki z lodu. Wykonuje się ją z drewna, tworzywa sztucznego, aluminium lub innego dopuszczonego materiału. Standardowa wysokość takiej bandy wynosi 15 cm, a element nie powinien być na stałe przymocowany do lodu, aby mógł przesuwać się przy kontakcie z zawodnikami lub piłką[5]. W odmianie rink bandy przepisy odwołują się również do bocznych band (sideboards), od których piłka może się odbijać i przy których wykonuje się część wznowień gry[5].
W anglojęzycznej dokumentacji na określenie tego rodzaju bandy używa się terminu border[5].
Żużel

W wyścigach motocyklowych na żużlu banda (ang. safety fence[6]) pełni przede wszystkim funkcję ochronną. Polski Związek Motorowy wymaga, aby tor na prostych posiadał bandę absorbującą, natomiast na nowo projektowanych torach była ona zamontowana na całym obwodzie. Regulamin przewiduje również stosowanie band pneumatycznych zgodnych z przepisami FIM i posiadających homologację tej federacji[4].
Bilard

W bilardzie banda (ang. cushion) ma postać gumowego elementu otaczającego powierzchnię gry stołu. W zależności od odmiany gry wyznacza granice pola gry, wpływa na sposób odbicia bili oraz stanowi element zasad gry. W stołach kieszeniowych bandy współtworzą również wloty łuz[7][8][9][2].
Przypisy
- ↑ banda [online], Wielki słownik języka polskiego PAN [dostęp 2026-04-07] (pol.).
- 1 2 3 World rules of carom billiard, Union Mondiale de Billard, 1989 [dostęp 2026-04-07] (ang.).
- 1 2 3 Ice Rink. Section 1 [online], International Ice Hockey Federation, s. 11 [dostęp 2026-04-07] (ang.).
- 1 2 3 Regulamin Torów dla Zawodów Motocyklowych na Żużlu [online], Polski Związek Motorowy, s. 4 [dostęp 2026-04-07] (pol.).
- 1 2 3 Bandy Playing Rules [online], Federation of International Bandy, s. 5,48 [dostęp 2026-04-07] (ang.).
- ↑ FIM standards for Track Racing circuits [online], Fédération Internationale de Motocyclisme, 2025 [dostęp 2026-04-07] (ang.).
- ↑ Rules of Play [online], World Pool-Billiards Association, 15 września 2025 [dostęp 2026-04-07] (ang.).
- ↑ Recommended Equipment Specifications [online], World Pool-Billiards Association, 2001, s. 2–3 [dostęp 2026-04-07] (ang.).
- ↑ Official Rules of the Games of Snooker and English Billiards [online], World Professional Billiards and Snooker Association, 2022 [dostęp 2026-04-07] (ang.).