Barbara Buczek
| Imię i nazwisko |
Barbara Buczek |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
9 stycznia 1940 |
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci |
17 stycznia 1993 |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód |
Barbara Buczek, znana też jako Barbara Buczkówna (ur. 9 stycznia 1940 w Krakowie, zm. 17 stycznia 1993 tamże)[1] – polska kompozytorka, pianistka i pedagożka.
Życiorys
Po ukończeniu 1959 Państwowego Liceum Muzycznego w Krakowie w klasie fortepianu Marii Bilińskiej-Riegerowej kontynuowała w latach 1959–1965 naukę gry na fortepianie pod kierunkiem Ludwika Stefańskiego w warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej. W latach 1969–1974 studiowała kompozycję w klasie Bogusława Schaeffera. Oba kierunki ukończyła z wyróżnieniem[1].
Prowadziła wykłady z zakresu gry fortepianowej, kontrapunktu i kompozycji w Akademii Muzycznej w Krakowie[2]. W 1990 obroniła pracę doktorską na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie na podstawie pracy Spotkania współczesnej twórczości muzycznej ze sztukami plastycznymi jako problem filozofii kultury. Lata 1945–1990[1].
Należała do stowarzyszenia artystycznego Grupa Krakowska oraz międzynarodowego stowarzyszenia Frau und Musik[1].
Nagrody i wyróżnienia
W 1970 uzyskała III nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. G. Fitelberga w Katowicach za Dwie impresje, a w 1982 wyróżnienie na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim im. N. Paganiniego w Rzymie za Koncert skrzypcowy. W 1985 III nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim w Wiedniu za II Kwartet smyczkowy „Transgressio”[1].
Twórczość
Kompozytorka wyróżniła trzy okresy w swojej twórczości[1]:
- I – 1968–1974 – krystalizacja stylu – zakończony utworem Anekumena. Koncert na 89 instrumentów (1974)
- II – 1974–1979 – penetracje twórcze w zakresie brzmień i faktury – zakończony Koncertem skrzypcowym (1979)
- III – 1979–1992 – twórczość bardziej wysublimowana i stonowana wyrazowo.
Utwory Buczkówny charakteryzuje gęsty, misternie skonstruowany materiał dźwiękowy. Ważną rolę pełni rodzaj brzmienia utworzonego z kilku lub kilkunastu ściśle ze sobą zespolonych partii instrumentalnych, tworzących warstwy zróżnicowane pod względem struktury i barwy. Częstym pomysłem konstrukcyjnym jest kontrast oraz wieloplanowa faktura instrumentów solowych[1].
Język harmoniczny bazuje na pełnym 12-dźwiękowym materiale. Dominują ostro dysonujące akordy, brzmiące jednak łagodnie dzięki stonowanej dynamice i modyfikacjom barwowym. Takie skupienie uwagi na brzmieniu i przewaga dynamiki piano wskazuje na związki ze stylem Debussy’ego, jednakże Buczek stworzyła własny idiom wyróżniający się wysublimowaną ekspresją[1].
Stosowała technikę nowej złożoności[3], pisząc utwory tak skomplikowane fakturalnie i tak trudne do wykonania, że precyzyjna realizacja wszystkich detali kompozycji jest prawie niemożliwa[1].
Kompozycje
(na podstawie materiałów źródłowych[4])
- Sonata breve per pianoforte (1968)
- Wariacje na fortepian (1968)
- Mikrosonata na skrzypce solo (1968)
- Studium nr 1 na flet (1968)
- I Kwartet smyczkowy (1968)
- Trzy utwory na orkiestrę kameralną (1968)
- Fuga na zespół jazzowy (1969)
- Intermezzo na fortepian i instrumenty towarzyszące (1969)
- Kwintet na instrumenty dęte (1969)
- Koncert wokalny na 12 głosów solowych (1969)
- Studium na skrzypce solo (1970)
- Metafonie na wielką orkiestrę (1970)
- Utwór dla dwóch wykonawców (wersja A oraz B) na flet, fortepian i wiolonczelę (1970)
- Dwie impresje na orkiestrę (1970)
- Osiem łatwych preludiów i osiem diatonicznych kanonów (wersja I) na 2 klarnety (1971)
- Osiem łatwych preludiów i osiem diatonicznych kanonów (wersja II) na fortepian (1971)
- Kwintet na flet, saksofon, róg, wiolonczelę i wibrafon (1971)
- Musica per tredeci strumenti (1971)
- Labirynt na wielką orkiestrę (1974)
- Anekumena. Koncert na 89 instrumentów (1974)
- Sekstet na flet, skrzypce, wiolonczelę, sopran i dwa fortepiany (1974)
- Assemblage na flet altowy i orkiestrę smyczkową (1975)
- Simplex na orkiestrę (1976)
- Duodecet smyczkowy (1976)
- Eidos I na skrzypce solo (1977)
- Eidos II (wersja I) na tubę (1977)
- Hipostaza I, kwintet na sopran, flet, saksofon, wiolonczelę i wibrafon (1978)
- Eidos III na fagot solo (1979)
- Koncert skrzypcowy (1979)
- Figury unikursalne na flet, wiolonczelę i wibrafon (1980)
- Désunion na sopran i kontrabas (1982)
- Eidos II (wersja II) na tubę i fortepian (1984)
- Motet na instrumenty, recytatorów, baryton i taśmę (1984)
- II Kwartet smyczkowy „Transgressio” (1985)
- Primus inter pares na róg i 6 instrumentów lub flet, saksofon sopranowy, klarnet basowy, skrzypce i kontrabas (1985)
- Dikolon na orkiestrę (1985)
- Koncert na wiolonczelę, chór i orkiestrę (1986)
- Fantasmagorie na sopran i zespół kameralny (1989)
- Les sons ésotériques na flet, komputer i taśmę (1989)
- Hipostaza II na sekstet smyczkowy (1990)
- Waltornia kontra kwartet na róg, skrzypce, 2 altówki i wiolonczelę (ok. 1991?)
- Les accords ésotériques na fortepian (1991)
- Eidos IV na fortepian (1991)
- Hipostaza III na mezzosopran i zespół kameralny (1991)
- Intermezzo na fortepian (1992)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Katarzyna Stępniewska, Buczek Barbara, [w:] Elżbieta Dziębowska (red.), Encyklopedia muzyczna PWM, wyd. I, t. 1 AB suplement, Kraków: PWM, 2012, s. 83, ISBN 978-83-224-0492-8.
- ↑ Barbara Buczek, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-21].
- ↑ nowa złożoność [online], Map of Polish Composers [dostęp 2020-10-18] (pol. • ang.).
- ↑ Buczek, Barbara [online], Polska Biblioteka Muzyczna [dostęp 2025-11-09].
Linki zewnętrzne
- Barbara Buczek w bazie AllMusic (ang.)
- Dyskografia Barbary Buczek w bazie MusicBrainz (ang.)
- Barbara Buczek w bazie Discogs.com (ang.)