Barbara Massalska
| Data i miejsce urodzenia |
22 stycznia 1927 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
20 marca 1980 |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |

Barbara Massalska, ps. Małgosia[1] (ur. 22 stycznia 1927 w Warszawie, zm. 20 marca 1980 Gdańsku) – polska malarka, pedagog PWSSP w Gdańsku.
Życiorys
Urodziła się w rodzinie Stanisława Massalskiego (1899–1941 w Auschwitz), adwokata, i Marii z domu Popławskiej (1904–1983), starsza siostra Elżbiety (1930–1982)[2][3], architekta, żony Kazimierza Mikołaja Gutkowskiego[4].
Barbara Massalska okres okupacji niemieckiej spędziła w Warszawie. Uczęszczała do Gimnazjum Handlowego, jednocześnie pracowała w firmie chemiczno-szklarskiej oraz pobierała lekcje rysunku u Bogny Krasnodębskiej-Gardowskiej. Działała w konspiracji w Polskim Związku Powstańczym - Okręg Warszawski Armii Krajowej – Oddział V – batalion łączności. Jako członkini Szarych Szeregów w powstaniu warszawskim była telefonistką-łączniczką w stopniu strzelca, ps. Małgosia[1]. Po upadku powstania została wywieziona przez Niemców do obozu Bergen-Belsen w Dolnej Saksonii[2], matka i młodsza siostra trafiły do obozu Ravensbrück.
Do Warszawy wróciła jesienią 1946 roku, później wyjechała z matką i siostrą na Wybrzeże. W 1947 roku ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Marii Curie Skłodowskiej w Sopocie, zdała maturę i rozpoczęła studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych, dyplom uzyskała w 1951 roku. Podczas studiów należała do Bratniej Pomocy oraz ZAKA (Związek Akademickich Kół Artystycznych). W latach 1950–1951 była kierownikiem Ogniska Kultury Plastycznej w Pucku. W 1951 roku wstąpiła do ZPAP. W latach 1951–1980 pracowała w gdańskiej uczelni. Do 1955 roku pełniła funkcję asystenta, później adiunkta, a do 1965 roku docenta. Pod koniec 1963 roku przebywała na trzymiesięcznym stypendium w Paryżu. W latach 1964–1970 prowadziła pracownię malarstwa ściennego na Wydziale Malarstwa, a następnie na Zaocznym Studium Wychowania Plastycznego[5].
Artystka brała udział w tworzeniu polichromii kamienic przy ulicy Długiej i Długim Targu w Gdańsku. W latach 70. zrealizowała według własnych projektów witraże do wielu kościołów, m.in.: św. Teresy w Dźbowie, św. Józefa i św. Barbary w Gdańsku, św. Jana Ewangelisty w Szczecinie, Chrystusa Króla w Poznaniu[5], a także w Laskowicach i Górczynie[6] i kaplicy pałacowej Sapiehów w Kodeniu. Brała również udział przy dekoracji wnętrz transatlantyka MS Batory (1957)[5].
Uprawiała malarstwo sztalugowe, monumentalne, projektowała mozaiki, malarstwo ścienne i witraże. Wielkoformatowe obrazy Massalskiej, charakteryzujące się stonowaną kolorystyką. Przedstawiają monumentalne sceny o tematyce biblijnej i mitologicznej (m.in. Arka Noego, Grób, Dolina Jozafata, Sąd Ostateczny, Thanatos, Rycerz i smok), pejzaże (Przedwiośnie, Wiosna) i abstrakcje (cykl Kompozycje).
Była żoną Stanisława Mizerskiego (1922–1980), grafika, malarza i rzeźbiarza. Dzieci nie mieli[2].
Zmarła w Gdańsku, pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 176-2-31,32)[3].
Wystawy indywidualne
- 1961 – Muzeum Narodowe w Koszalinie
- 1961 – BWA w Sopocie
- 1968 – BWA w Sopocie
- 1968 – Dom Plastyka w Warszawie
- 1973 – BWA w Sopocie
- 1982 – Muzeum Narodowe w Gdańsku
- 1983 – Galeria Zapiecek w Warszawie
- 2007 – Galeria Sztuki Współczesnej w Łomży[7]
Odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi (1973)
- Krzyż Walecznych (1967)
- Medal Wojska (1969)
- Krzyż Armii Krajowej (1969)
- Odznaka „Za zasługi dla Gdańska” (1974)
Źródło:[5].
Nagrody i wyróżnienia
- Wyróżnienie (wspólnie z Zofią Lipińską) na II Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki w Warszawie za obraz Powrót z nowej szkoły (1952)
- Wyróżnienie (wspólnie z Ewą Hoffman, Eleonorą Jagaciak i Urszulą Ruhnke) na IV Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki w Warszawie za dzieło Strajk tkaczy w Żyrardowie (1954)
- Wyróżnienie na Wystawie Współczesnej Sztuki Religijnej w Warszawie (1959)
- Nagroda Wojewody Gdańskiego (1967)[2]
- Nagroda Rektora PWSSP (zespołowa) za opracowanie i projekt programu kształcenia dla studium zaocznego dla nauczycieli wychowania plastycznego (1977)
Źródło:[5].
Przypisy
- 1 2 Powstańcze Biogramy - Barbara Massalska [online], www.1944.pl [dostęp 2025-11-08].
- 1 2 3 4 MASSALSKA BARBARA, malarka, pedagog – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2025-11-08].
- 1 2 Cmentarz Stare Powązki: MASSALSCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-19].
- ↑ Barbara Massalska (1927–1980) [online], www.geni.com [dostęp 2025-11-08].
- 1 2 3 4 5 Barbara Massalska [online], Zbrojownia Sztuki [dostęp 2025-11-08].
- ↑ Józefa Wnukowa. U źródeł szkoły talentów i charakterów. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 184, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-08].
- ↑ OBRAZY Barbary Massalskiej [online], ::4lomza.pl:: Regionalny Portal [dostęp 2025-11-08].
Linki zewnętrzne
- ASP w Gdańsku·strona 401 katalogu · Barbara Massalska. asp.gda.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-19)].