Barbara Massalska

Barbara Massalska
Data i miejsce urodzenia

22 stycznia 1927
Warszawa

Data i miejsce śmierci

20 marca 1980
Gdańsk

Alma Mater

Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Gdańsku

Dziedzina sztuki

malarstwo

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Walecznych (1920–1941) Krzyż Armii Krajowej Medal Wojska
Grób Barbary Massalskiej na cmentarzu Powązkowskim

Barbara Massalska, ps. Małgosia[1] (ur. 22 stycznia 1927 w Warszawie, zm. 20 marca 1980 Gdańsku) – polska malarka, pedagog PWSSP w Gdańsku.

Życiorys

Urodziła się w rodzinie Stanisława Massalskiego (1899–1941 w Auschwitz), adwokata, i Marii z domu Popławskiej (1904–1983), starsza siostra Elżbiety (1930–1982)[2][3], architekta, żony Kazimierza Mikołaja Gutkowskiego[4].

Barbara Massalska okres okupacji niemieckiej spędziła w Warszawie. Uczęszczała do Gimnazjum Handlowego, jednocześnie pracowała w firmie chemiczno-szklarskiej oraz pobierała lekcje rysunku u Bogny Krasnodębskiej-Gardowskiej. Działała w konspiracji w Polskim Związku Powstańczym - Okręg Warszawski Armii Krajowej – Oddział V – batalion łączności. Jako członkini Szarych Szeregów w powstaniu warszawskim była telefonistką-łączniczką w stopniu strzelca, ps. Małgosia[1]. Po upadku powstania została wywieziona przez Niemców do obozu Bergen-Belsen w Dolnej Saksonii[2], matka i młodsza siostra trafiły do obozu Ravensbrück.

Do Warszawy wróciła jesienią 1946 roku, później wyjechała z matką i siostrą na Wybrzeże. W 1947 roku ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Marii Curie Skłodowskiej w Sopocie, zdała maturę i rozpoczęła studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych, dyplom uzyskała w 1951 roku. Podczas studiów należała do Bratniej Pomocy oraz ZAKA (Związek Akademickich Kół Artystycznych). W latach 1950–1951 była kierownikiem Ogniska Kultury Plastycznej w Pucku. W 1951 roku wstąpiła do ZPAP. W latach 1951–1980 pracowała w gdańskiej uczelni. Do 1955 roku pełniła funkcję asystenta, później adiunkta, a do 1965 roku docenta. Pod koniec 1963 roku przebywała na trzymiesięcznym stypendium w Paryżu. W latach 1964–1970 prowadziła pracownię malarstwa ściennego na Wydziale Malarstwa, a następnie na Zaocznym Studium Wychowania Plastycznego[5].

Artystka brała udział w tworzeniu polichromii kamienic przy ulicy Długiej i Długim Targu w Gdańsku. W latach 70. zrealizowała według własnych projektów witraże do wielu kościołów, m.in.: św. Teresy w Dźbowie, św. Józefa i św. Barbary w Gdańsku, św. Jana Ewangelisty w Szczecinie, Chrystusa Króla w Poznaniu[5], a także w Laskowicach i Górczynie[6] i kaplicy pałacowej Sapiehów w Kodeniu. Brała również udział przy dekoracji wnętrz transatlantyka MS Batory (1957)[5].

Uprawiała malarstwo sztalugowe, monumentalne, projektowała mozaiki, malarstwo ścienne i witraże. Wielkoformatowe obrazy Massalskiej, charakteryzujące się stonowaną kolorystyką. Przedstawiają monumentalne sceny o tematyce biblijnej i mitologicznej (m.in. Arka Noego, Grób, Dolina Jozafata, Sąd Ostateczny, Thanatos, Rycerz i smok), pejzaże (Przedwiośnie, Wiosna) i abstrakcje (cykl Kompozycje).

Była żoną Stanisława Mizerskiego (1922–1980), grafika, malarza i rzeźbiarza. Dzieci nie mieli[2].

Zmarła w Gdańsku, pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 176-2-31,32)[3].

Wystawy indywidualne

  • 1961 – Muzeum Narodowe w Koszalinie
  • 1961 – BWA w Sopocie
  • 1968 – BWA w Sopocie
  • 1968 – Dom Plastyka w Warszawie
  • 1973 – BWA w Sopocie
  • 1982 – Muzeum Narodowe w Gdańsku
  • 1983 – Galeria Zapiecek w Warszawie
  • 2007 – Galeria Sztuki Współczesnej w Łomży[7]

Odznaczenia

Źródło:[5].

Nagrody i wyróżnienia

  • Wyróżnienie (wspólnie z Zofią Lipińską) na II Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki w Warszawie za obraz Powrót z nowej szkoły (1952)
  • Wyróżnienie (wspólnie z Ewą Hoffman, Eleonorą Jagaciak i Urszulą Ruhnke) na IV Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki w Warszawie za dzieło Strajk tkaczy w Żyrardowie (1954)
  • Wyróżnienie na Wystawie Współczesnej Sztuki Religijnej w Warszawie (1959)
  • Nagroda Wojewody Gdańskiego (1967)[2]
  • Nagroda Rektora PWSSP (zespołowa) za opracowanie i projekt programu kształcenia dla studium zaocznego dla nauczycieli wychowania plastycznego (1977)

Źródło:[5].

Przypisy

  1. 1 2 Powstańcze Biogramy - Barbara Massalska [online], www.1944.pl [dostęp 2025-11-08].
  2. 1 2 3 4 MASSALSKA BARBARA, malarka, pedagog – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2025-11-08].
  3. 1 2 Cmentarz Stare Powązki: MASSALSCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-19].
  4. ↑ Barbara Massalska (1927–1980) [online], www.geni.com [dostęp 2025-11-08].
  5. 1 2 3 4 5 Barbara Massalska [online], Zbrojownia Sztuki [dostęp 2025-11-08].
  6. ↑ Józefa Wnukowa. U źródeł szkoły talentów i charakterów. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 184, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-08].
  7. ↑ OBRAZY Barbary Massalskiej [online], ::4lomza.pl:: Regionalny Portal [dostęp 2025-11-08].

Linki zewnętrzne