Baza lotnicza Humajmim

Baza lotnicza Humajmim
Ilustracja
Su-25 i Su-34 w Humajmim
Państwo

 Syria

Miejscowość

Humajmim

Rodzaj bazy

baza lotnicza

Historia
Używana od

2015

Dane taktyczne
Personel bazy

≈1000 osób

Bazująca broń

Su-24, Su-35 i inne samoloty,
bateria przeciwlotnicza S-400

Użytkownicy
Siły Powietrzne Federacji Rosyjskiej
Położenie na mapie Syrii
Mapa konturowa Syrii, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Baza lotnicza Humajmim”
Ziemia35°24′06″N 35°56′58″E/35,401667 35,949444

Baza lotnicza Humajmim (arab. ‏قاعدة حميميم‎, Ka’idat Humajmim; ros. Авиабаза Хмеймим, Awiabaza Chmiejmim) – baza lotnicza położona w Syrii, przy porcie lotniczym Latakia. Stanowiła ona bazę rosyjskich sił powietrznych i główny ośrodek działań wojsk rosyjskich uczestniczących w syryjskiej wojnie domowej[1].

Historia

Informacje o bazie przygotowywanej w Syrii przez Rosjan pojawiły się w mediach we wrześniu 2015 roku w oparciu o doniesienia wywiadu amerykańskiego[2]. Pod koniec września tego roku strona rosyjska i syryjska zawarły w Damaszku porozumienie regulujące użytkowanie przez Rosję za darmo bazy w Humajmim, aczkolwiek rząd rosyjski zatwierdził je dopiero rok później 29 lipca 2016 roku, po czym zostało ratyfikowane przez Dumę[3]. Rosyjscy saperzy wydłużyli pas startowy i położyli nową nawierzchnię oraz zbudowali nową infrastrukturę[4]. W bazie wybudowano między innymi wieżę kontroli lotów i postawiono obiekty mieszkalne z prefabrykatów zdolne pomieścić 1000 ludzi[2].

Pierwszy lot bojowy z Humajmim wykonano 30 września 2015 roku; zaatakowano wówczas cele na terenie muhafaz Hama i Hims[4][5]. Oficjalnie zbombardowane zostało tzw. Państwo Islamskie (ISIS), lecz ze strony innych rebeliantów wrogich Baszszarowi al-Asadowi pojawiły się oskarżenia, że to właśnie oni (między innymi Wolna Armia Syrii) byli celem nalotów[5].

W listopadzie 2015 roku do obrony przestrzeni powietrznej wokół bazy rozmieszczono w niej baterię systemu przeciwlotniczego S-400 Triumf[6].

30 stycznia 2016 roku do Humajmim przebazowano cztery myśliwce wielozadaniowe Su-35S, będące dopiero na etapie wstępnej gotowości operacyjnej w rosyjskim lotnictwie[7]. Również przynajmniej część samolotów tworzących komponent lotniczy działającego w listopadzie na Morzu Śródziemnym rosyjskiego lotniskowca „Admirał Kuzniecow” (myśliwce Su-33 i MiG-29KR/KUBR) operuje z bazy Humajmim, a nie z okrętu macierzystego[8]. Z Humajmim operowały także myśliwce Su-30SM i bombowce frontowe Su-24M i Su-35 oraz śmigłowce[3].

Operacje lotnicze w wykonaniu kontyngentu syryjskiego prowadzono ze zmienną intensywnością. W okresie od 25 grudnia 2016 do 15 stycznia 2017 roku – około 460 samolotolotów (średnio 21 dziennie)[7]. W okresie poprzedzającym średnia wynosiła około 60 samolotolotów dziennie[7]. W ostatnim tygodniu stycznia 2017 roku wykonano 468 samolotolotów (średnio 67 dziennie)[7].

W styczniu 2017 roku Rosja i Syria podpisały umowę, na której mocy rosyjska grupa lotnicza będzie mogła stacjonować w bazie Humajmim i korzystać z jej infrastruktury przez 49 lat (z możliwością przedłużenia o kolejne dwadzieścia pięć)[9]. W państwach NATO umowę krytykowano jako układ nierówny i „kolonialny”[10]. Strona syryjska zapewnia zewnętrzną ochronę miejsc stacjonowania sił rosyjskich w bazie, tymczasem strona rosyjska odpowiada za obronę przestrzeni powietrznej i samego terenu bazy[9]. W 2017 roku miała się rozpocząć znaczna rozbudowa i modernizacja bazy, z budową schronohangarów i nowej wieży kontroli lotów, aby mieściła nawet kilka eskadr lotnictwa taktycznego oraz była zdolna do przyjmowania bombowców strategicznych Tu-160[3].

Źródłem zaopatrzenia dla bazy jest punkt zabezpieczenia materiałowo-technicznego w Tartusie[10].

21 lipca 2020 roku podpisano porozumienie, na podstawie którego Syria przekazała bezpłatnie Rosjanom dodatkowe 16 hektarów terenów lądowych i wodnych wokół bazy. Celem tego przedsięwzięcia było rozbudowanie i utworzenie ośrodka zdrowia i centrum rehabilitacyjnego dla żołnierzy[11].

Utracone samoloty i śmigłowce

Bombowiec frontowy Su-24 zestrzelony 24 listopada 2015 roku przez tureckiego F-16 Fighting Falcona po krótkotrwałym naruszeniu tureckiej przestrzeni powietrznej (według strony rosyjskiej do naruszenia nie doszło) był w drodze powrotnej do bazy Humajmim.

Do bazy Humajmim wracał także śmigłowiec Mi-8 strącony w muhafazie Idlib 1 sierpnia 2016 roku. Zginęło pięć osób obecnych na pokładzie[12].

10 października 2017 roku podczas startu rozbił się samolot Su-24. Obaj członkowie załogi zginęli[13].

6 marca 2018 roku podczas podejścia do lądowania w bazie rozbił się samolot transportowy An-26; zginęły 32 osoby[14]. Do bazy Humajmim leciał również rosyjski Tu-154, który rozbił się w Morzu Czarnym 25 grudnia 2016 roku[15].

Ataki na przełomie 2017 i 2018 roku

Na przełomie 2017 i 2018 roku baza Humajmim stała się celem szeregu ataków. Wskutek ostrzału moździerzowego w dniu 31 grudnia 2017 roku baza poniosła straty w ludziach i sprzęcie. Informacje o wysokości strat są rozbieżne. Wg niektórych źródeł zniszczone zostały cztery Su-24, dwa Su-35, jeden An-72 oraz magazyn amunicji, a dziesięciu żołnierzy zostało rannych. Inne źródła, powołujące się na stanowisko Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej, mówią o dwóch zabitych żołnierzach, ale podają, że żaden samolot nie uległ zniszczeniu[16][17]. W internecie pojawiły się jednak fotografie ciężko uszkodzonych rosyjskich samolotów w Humajmim[18].

Kolejna seria ataków, tym razem z użyciem uzbrojonych dronów, nastąpiła 6 lub 5 i 6 stycznia 2018 roku. W nocy z 5 na 6 stycznia, rój trzynastu aparatów bezzałogowych zaatakował bazę. Tuzin z nich przenosił uzbrojenie, jeden kamerę cyfrową mającą posłużyć do dokumentacji ataku. Trzy z uzbrojonych aparatów miał zaatakować bazę w Tartus. Wszystkie aparaty zostały zniszczone lub przechwycone, bez strat własnych. Siedem zniszczono ogniem przeciwlotniczych zestawów Pancyr-S/2S. Sześć przechwycono z wykorzystaniem kompleksów walki radioelektronicznej, trzy w stanie nieuszkodzonym a trzy zdetonowano w trakcie przyziemienia. 12 stycznia rosyjskie ministerstwo obrony poinformowało o eliminacji grupy odpowiedzialnej za przeprowadzenie ataku z wykorzystaniem bezzałogowych aparatów latających oraz zniszczeniu miejsca ich przechowywania i montażu. Przechwycone aparaty zostały zaprezentowane podczas konferencji prasowej[19]. Inną informację podało ugrupowanie, które przyznało się do przeprowadzenia ataku. Twierdzi ono, iż zniszczeniu uległy elementy systemu przeciwlotniczego S-400[20].

Przypisy

  1. ↑ Bashar al-Assad visits Russian air base in Syria after US warning. The Telegraph, 27 czerwca 2017. [dostęp 2017-10-10]. (ang.).
  2. 1 2 Rob Crilly: Russia 'is building military base in Syria'. The Telegraph, 5 września 2015. [dostęp 2017-10-10]. (ang.).
  3. 1 2 3 Michał Buslik. Krótkotrwałe irańskie otwarcie – rosyjska interwencja wojskowa w Syrii. „Nowa Technika Wojskowa”. 9/2016. s. 13-14.
  4. 1 2 Renaud Mayers: Hmeimim: Russian Airbase In Syria. defensionem.com, 24 października 2016. [dostęp 2017-10-10]. (ang.).
  5. 1 2 Patrick J. McDonnell, W.J. Hennigan, Nabih Bulos: Russia launches airstrikes in Syria amid U.S. concern about targets. latimes.com, 30 września 2015. [dostęp 2017-10-10]. (ang.).
  6. ↑ Andrzej Pawłowski: Druga bateria S-400 w Syrii. konflikty.pl, 30 września 2017. [dostęp 2017-10-11].
  7. 1 2 3 4 Michał Buslik. Rosyjska interwencja wojskowa w Syrii – Su-35S w Chmejmim. „Nowa Technika Wojskowa”. 2/2016. s. 6-7.
  8. ↑ Paweł Behrendt: Samoloty Kuzniecowa operują z lądu. konflikty.pl, 28 listopada 2016. [dostęp 2017-10-11].
  9. 1 2 Moscow cements deal with Damascus to keep 49-year presence at Syrian naval and air bases. tass.com, 20 stycznia 2017. [dostęp 2017-10-10]. (ang.).
  10. 1 2 Witold Rodkiewicz: Russia strengthens its presence in the Middle East. osw.waw.pl, 25 stycznia 2017. [dostęp 2017-10-11]. (ang.).
  11. ↑ Agnieszka Rogozińska, Aleksander Ksawery Olech: Zagraniczne bazy wojskowe Federacji Rosyjskiej. Raport. Warszawa: Fundacja Instytut Nowej Europy, 2020, s. 94.
  12. ↑ Ivan Nechepurenko: Russian Military Helicopter Is Shot Down in Syria, Killing 5. New York Times, 1 sierpnia 2016. [dostęp 2017-10-10]. (ang.).
  13. ↑ Łukasz Golowanow: W Syrii rozbił się rosyjski Su-24. konflikty.pl, 10 października 2017. [dostęp 2017-10-10].
  14. ↑ Российский транспортный самолет разбился в Сирии, 32 человека погибли. 6 marca 2018. [dostęp 2018-03-06]. (ros.).
  15. ↑ Ivan Nechepurenko: Singers in Russian Military Choir Among 92 Feared Dead After Plane Crashes Into Black Sea. New York Times, 25 grudnia 2016. [dostęp 2017-10-10]. (ang.).
  16. ↑ Atak na rosyjską bazę w Syrii.
  17. ↑ Syrian rebel shelling destroys at least seven Russian planes, report says.
  18. ↑ Report Says Multiple Aircraft At Russia's Air Base In Syria Destroyed In Attack (Updated).
  19. ↑ Michał Buslik. Asymetryczna odpowiedź - atak na rosyjskie obiekty wojskowe w Syrii. „Nowa Technika Wojskowa”. 2/2018. s. 28-31. ISSN 1230-1655.
  20. ↑ Syryjska opozycja informuje o zniszczeniu S-400.