Benedykt Chłusewicz

Benedykt Chłusewicz
Ilustracja
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia

22 marca?/3 kwietnia 1895
Wilno, gubernia wileńska, Imperium Rosyjskie

Data i miejsce śmierci

28 września 1951
Londyn

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne

Jednostki

43 Pułk Strzelców Legionu Bajończyków
Dowództwo Okręgu Korpusu Nr III
1 Dywizja Piechoty
Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich
Batalion Strzelców Podhalańskich

Stanowiska

dowódca pułku piechoty
szef sztabu okręgu korpusu
dowódca batalionu
dowódca piechoty dywizyjnej
dowódca półbrygady

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
bitwa o Narwik

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920–1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja) Medal Zwycięstwa (międzyaliancki)
Wręczenie sztandaru 43 pp w Dubnie. Gen. Jan Romer wręcza sztandar d-cy pułku płk Benedyktowi Chłusewiczowi
Uroczystość wręczenia sztandaru Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich – Malestroit, 1940-04-10

Benedykt Chłusewicz (ur. 22 marca?/3 kwietnia 1895 w Wilnie[1][2], zm. 28 września 1951 w Londynie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Wincentego i Konstancji z Szynkowiczów[3]. Uczęszczał do gimnazjum realnego w Wilnie[4].

Po ukończeniu szkoły średniej w 1912 roku wstąpił do Wileńskiej Wojskowej Szkoły Piechoty[5]. Do 2 września 1917 roku służył w Armii Imperium Rosyjskiego[6]. W 1914 roku mianowano go na stopień podporucznika, z przydziałem do 204 pułku piechoty[5]. Walczył na froncie zachodnim, jako dowódca kompanii i baonu[5]. W 1915 roku był dwukrotnie ranny: pod Lubaczowem i Grabowcem[4]. W tym też roku uzyskał awans na porucznika[5]. Otrzymał szereg odznaczeń bojowych[5]. W 1916 roku został mianowany podkapitanem, a w 1917 roku kapitanem[5]. Po rewolucji rosyjskiej w 1917 roku pracował nad zorganizowaniem wojskowych Polaków i w kwietniu tego roku został prezesem Związku Wojskowych Polaków X Amii rosyjskiej[5]. Od 2 listopada 1917 roku do 31 października 1918 roku służył w I Korpusie Polskim gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego[6]. W lipcu 1918 roku brał udział w powstaniu przeciwko bolszewikom w okręgu uralskim[5]. W sierpniu tego roku przystąpił do formacji polskich w Ufie[5]. W kwietniu 1919 roku zostaje mianowany na stopień majora[5]. Do marca 1920 roku służył w formacjach Wojska Polskiego na Syberii[5], gdzie był m.in. przedstawiciel W.P. przy głównodowodzącym wojskami Aliantów na tym obszarze[5].

24 maja 1920 roku wrócił drogą okrężną do Polski[5]. Od czerwca do lipca 1920 roku służył w II. Oddz. Naczelnego Dowództwa[5]. W czasie wojny polsko-bolszewickiej, od sierpnia 1920 roku do kwietnia 1921 roku, był szefem sztabu w Brygadzie Syberyjskiej[3], z którą brał udział w bitwie o Warszawę i rozgromieniu armii konnej Gaja[5][7]. W 1921 roku odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy[8], a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.[9]:

Po zakończonej 20 sierpnia operacji uwieńczonej zajęciem Makowa, gdzie Brygada zadała cios armji czerwonej. Syberyjska Brygada otrzymała rozkaz operacyjny iść w kierunku na Przasnysz i 21 sierpnia miała zajmować punkty na północ od Przasnysza. Major Chłusewicz orientując się w sytuacji przedłożył plan posunięcia Brygady z rejonu Makowa odrazu w rejon Chorzele-Janów do samej granicy pruskiej dla odcięcia od wschodu 15-ej i 4-ej armji bolszewickiej operującej w rejonie Ciechanów-Mława i zamknięcia im drogi odwrotu do Rosji.

Pod wsiami Krzynowłoga Wielka-Mała, Grabowo-Janowo, Chorzele-Myszyniec Brygada Syberyjska trzykrotnie stawiała czoło atakującej Kolumnami czerwonej armji Gaja i choć nie mogła odrazu rozbić doszczętnie – doprowadziła jednak przeważające siły bolszewickie do depresji derorganizując je kompletnie co spowodowało ich rosproszenie jak że armja jako takowa przestała faktycznie istnieć.

We wszystkich tych bojach major Chłusewicz włożył całą swa energie, wiedzę i doświadczenie bojowe i jako Szef Sztabu we wszystkich tych operacjach położył wielkie zasługi, za które bezwzględnie zasłużył na wyższe odznaczenie.

2 listopada 1923 roku został przydzielony z Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie, do 80 pułku piechoty z jednoczesnym odkomenderowaniem na jednoroczny kurs doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie[4], w latach 1923–1924. 15 października 1924 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do dowództwa 29 Dywizji Piechoty w Grodnie na stanowisko szefa sztabu[5]. 1 grudnia 1924 roku awansował na podpułkownika[5] ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 48. lokatą w korpusie oficerów piechoty[10]. 28 lutego 1927 roku został przeniesiony do 1 pułku piechoty Legionów w Wilnie na stanowisko dowódcy II batalionu[11]. 23 maja 1927 roku otrzymał przeniesienie do 5 pułku piechoty Legionów[6] w tym samym garnizonie na stanowisko dowódcy II batalionu[12].

28 stycznia 1928 roku został przeniesiony do 43 pułku piechoty w Dubnie na stanowisko dowódcy pułku[13][14][4]. Na pułkownika został awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku i 6. lokatą w korpusie oficerów piechoty[15]. Pułkiem dowodził do 22 września 1937 roku.

Po wybuchu II wojny światowej w okresie kampanii wrześniowej w stopniu pułkownika piechoty pełnił funkcję szefa sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie[16.1][17]. Następnie przedostał się do Francji, wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych i został dowódcą piechoty dywizyjnej w 1 Dywizji Piechoty. Był dowódcą 1 Półbrygady w Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich[16.1], która brała udział w bitwie o Narwik[16.2][18], trwającej od kwietnia do czerwca 1940. Po bitwie zgrupowanie płk. Chłusewicza jako jedyne ewakuowało się i dotarło do Wielkiej Brytanii[19][16.3][20]. 18 listopada 1941 roku został przeniesiony do Wojskowego Trybunału Orzekającego na stanowisko członka[21].

Na przełomie 1941/1942 był dowódcą Batalionu Strzelców Podhalańskich.

Zmarł 28 września 1951 roku i został pochowany na cmentarzu Saint Mary's w Londynie[22][23].

Jego żoną była Zofia z domu Iżycka-Herman, z którą miał dwoje dzieci[4]: Marię (1923–2018) 1 voto Barr, 2 voto Grabowską i Stanisława (1925–2003)[24][25].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Znani Polacy urodzeni w Wilnie C-F. [dostęp 2020-02-20].
  2. ↑ Wojskowe Biuro Historyczne Benedykt Chłusewicz
  3. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 1.
  4. 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 2.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Kolekcja ↓, s. 4.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Kolekcja ↓, s. 3.
  7. ↑ "Złota Orda" Gaj-Chana w Polsce | HISTORIA.org.pl - historia, kultura, muzea, matura, rekonstrukcje i recenzje historyczne [online], HISTORIA.org.pl, 3 października 2010 [dostęp 2025-12-02].
  8. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921, s. 1723 – wskazany jako mjr. Husewicz Benedykt.
  9. ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
  10. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 732.
  11. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 28 lutego 1927 roku, s. 63.
  12. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 148.
  13. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 25.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 59, 164.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 18, 573.
  16. Juliusz S. Tym: Polska Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich w kampanii norweskiej 1940 r.. [dostęp 2015-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-18)].
    1. 1 2 S. 120.
    2. ↑ S. 141, 145.
    3. ↑ S. 166.
  17. ↑ 18 września. [dostęp 2015-04-07].
  18. ↑ Zbigniew Wawer: Połowiczne zwycięstwo i odwrót. Rzeczpospolita, 2009-01-23. [dostęp 2015-04-07].
  19. ↑ Piotr Potomski: Generałowie II RP: gen. dyw. Zygmunt Piotr Bohusz-Szyszko. 2013-01-27. [dostęp 2015-04-07].
  20. ↑ Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich. [dostęp 2015-04-07].
  21. ↑ Rozkazy dzienne 1941 ↓, s. 98.
  22. ↑ Karolina Grodziska Polskie groby na cmentarzach Londynu. Tom 1, wyd. PAU, Kraków 1995, s. 135.
  23. ↑ South Ealing Cemetery. polishheritage.co.uk. [dostęp 2022-06-02]. (ang.).
  24. ↑ Nowe informacje ws. Polki, której szukał IPN
  25. ↑ Chłusewicz Stanisław
  26. 1 2 3 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 59.
  27. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 178, poz. 260 (ISAP)
  28. ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 23.
  29. ↑ Monitor Polski Nr 100 z 2 maja 1922. polona.pl. s. 7. [dostęp 2025-05-13].
  30. ↑ M.P. z 1936 r. Nr 66, poz. 131 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”.
  31. ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 1, s. 1, 19 marca 1936.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.