Beograd-Glavna

Beograd-Glavna
Београд–Главна
{{{alt zdjęcia}}}
Państwo

 Serbia

Miejscowość

Belgrad

Data otwarcia

23 sierpnia 1884

Data zamknięcia

1 lipca 2018

Dane techniczne
Liczba peronów

7

Liczba krawędzi
peronowych

14

Kasy

czynne

Położenie na mapie Belgradu
Mapa konturowa Belgradu, w centrum znajduje się punkt z opisem „Beograd-Glavna”
Położenie na mapie Serbii
Mapa konturowa Serbii, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Beograd-Glavna”
Ziemia44°48′30,17″N 20°27′19,94″E/44,808381 20,455539

Dworzec Belgrad-Glavna (serb. Београд-Главна, Beograd-Glavna) – nieczynny gmach dworca kolejowego w Belgradzie, który w latach 1884–2018 pełnił funkcję głównej stacji kolejowej miasta. Budynek, wzniesiony w latach 1882–1885 według projektu architekta Dragišy Milutinovicia, ma status pomnika kultury o dużym znaczeniu.[1] Po zamknięciu dla ruchu kolejowego, budynek przechodzi rekonstrukcję w celu adaptacji na nową siedzibę Muzeum Historycznego Serbii.[2]

Historia

Prezentacja wagonu motorowego na stacji w 1937 r.

Budowa dworca była bezpośrednio związana z powstaniem pierwszej serbskiej linii kolejowej Belgrad–Nisz, będącej częścią międzynarodowej trasy Wiedeń–Stambuł. Gmach wzniesiono w stylu akademizmu na terenie dawnych mokradeł, znanych jako Bara Venecija.

Pierwszy pociąg odjechał z dworca 1 września (20 sierpnia według starego kalendarza) 1884 roku do Zemunu. Pierwszymi pasażerami byli król Milan I Obrenowić, królowa Natalia i następca tronu Aleksander.[3]

W okresie swojego funkcjonowania dworzec był świadkiem wielu ważnych wydarzeń historycznych. W 1888 roku stał się przystankiem na trasie Orient Expressu. W 1980 roku przejeżdżał tędy pociąg z trumną Josipa Broza Tity. W 2015 roku, podczas europejskiego kryzysu migracyjnego, dworzec stał się jednym z centralnych punktów na tzw. trasie bałkańskiej.

Zamknięcie i przyszłość budynku

Kasy biletowe po zamknięciu dworca, 2019 r.

W ramach projektu deweloperskiego Belgrad na wodzie (Beograd na vodi) podjęto decyzję o przeniesieniu głównego węzła kolejowego miasta na nową stację Beograd Centar. Ruch pociągów był stopniowo ograniczany, a 1 lipca 2018 roku, po odjeździe ostatniego pociągu do Budapesztu, dworzec został ostatecznie zamknięty.[4]

Po zamknięciu zdecydowano, że zabytkowy budynek zostanie przekształcony w nową siedzibę Muzeum Historycznego Serbii.[5]

Architektura

Gmach dworca jest jednym z najbardziej monumentalnych budynków XIX-wiecznego Belgradu. Zaprojektowany w duchu akademizmu, w kompozycji architektonicznej dominuje centralny ryzalit w stylu klasycyzmu, zwieńczony trójkątnym tympanonem. Od 1983 roku budynek jest chroniony jako pomnik kultury o dużym znaczeniu.[1]

Galeria

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Железничка станица (Dworzec kolejowy). Instytut Ochrony Zabytków Kultury Miasta Belgradu. [dostęp 2025-07-16]. (serb.).
  2. ↑ Istorijski muzej Srbije u zgradi Glavne železničke stanice (Muzeum Historyczne Serbii w budynku Głównego Dworca Kolejowego). Politika Online, 2020-11-21. [dostęp 2023-06-17]. (serb.).
  3. ↑ Branko Bujović: Beograd u prošlosti i sadašnjosti. Belgrad: Draganić, 2003, s. 242. ISBN 86-441-0014-9. (serb.).
  4. ↑ Gašenje glavne stanice štetno za putnike i grad. Danas, 2018-06-12. [dostęp 2025-07-16]. (serb.).
  5. ↑ Železnička stanica postaje muzej, potpuna obnova očekuje još dve zgrade. Blic, 2020-06-05. [dostęp 2025-07-16]. (serb.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.