Betty Webb

Betty Webb
Charlotte Elizabeth Vine-Stevens
sierżant sierżant
Data i miejsce urodzenia

13 maja 1923
Richard's Castle

Data śmierci

31 marca 2025

Przebieg służby
Lata służby

1939–1945

Formacja

Auxiliary Territorial Service

Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Imperium Brytyjskiego od 1936 (wojskowy)

Charlotte Elizabeth „Betty” Webb de domo Vine-Stevens (ur. 13 maja 1923 w Richard's Castle zm. 31 marca 2025 w Wythall) – brytyjska kryptolożka pracująca w ośrodku w Bletchley Park, należąca do Pomocniczej Służby Terytorialnej (ang. Auxiliary Territorial Service, ATS).

Życiorys

Młodość

Webb urodziła się 13 maja 1923 roku w Richard's Castle w hrabstwie Herefordshire. Imię otrzymała po matce, jednak częściej zwracano się do niej zdrobnieniem „Betty”[1]. Wraz z bratem odbywała edukację w ramach nauczania domowego[1]. Jej matka, z zawodu lingwistka uczyła ją m.in. języka niemieckiego. W 1937 roku Betty w ramach wymiany uczniowskiej spędziła trzy miesiące Niemczech[2][3].

II wojna światowa i praca w Bletchley Park

W momencie wybuchu II wojny światowej uczęszczała na zajęcia praktyczno-techniczne w Radbrook College w Shrewsbury, gdzie uczyła się gotować. Te jednak wydawały jej się nudne, więc w maju 1941 roku, w wieku 18 lat wstąpiła w szeregi Pomocniczej Służby Terytorialnej (ang. Auxiliary Territorial Service, ATS)[2]. Odbyła podstawowe szkolenie w koszarach Królewskich Strzelców Walijskich (ang. Royal Welch Fusiliers, od 2006 roku The Royal Welsh[4]) w Wrexham. Po ukończeniu szkolenia została zaproszona do Londynu na rozmowę, w wyniku której została skierowana do Bletchley Park. Duży wpływ na przyjęcie Webb do brytyjskiego ośrodka kryptologicznego miał fakt, że była ona osobą dwujęzyczną; języka niemieckiego uczyła się od najmłodszych lat[3].

Zaraz po dotarciu do Bletchley Park, Webb została przydzielona do sekcji F, w której pod kierownictwem majora Ralpha Testera katalogowała przechwycone przez Brytyjczyków, szyfrowane maszyną Lorenza niemieckie depesze przesyłane przez jednostki SS i Gestapo[2][5][6]. W 1943 roku Webb została przeniesiona do należącego do sekcji F zespołu zajmującego się parafrazowaniem szyfrów japońskich, gdzie pracowała do maja 1945 roku[7]. Następnie z tym samym zadaniem, została wysłana do Waszyngtonu, gdzie do września 1945 roku wspomagała swoim doświadczeniem amerykański wysiłek wojenny[5][2].

W Bletchley Park, poza pracą opatrzoną klauzulą tajności pracownicy znajdowali również miejsce na rozrywki. Betty należała do towarzystwa gramofonowego, chóru, a także grywała w tenisa stołowego, badmintona i szachy[2].

Po wojnie

Po zakończeniu wojny, które wyznaczało również koniec kryptologicznej działalności Betty Webb, zatrudniła się ona jako sekretarka w college’u w Ludlow. Ułatwił jej to fakt, że dyrektor, który również pracował w Bletchley Park, rozpoznał ją[2]. Później w strukturach brytyjskich sił rezerwowych zajmowała się rekrutacją[2].

Dopiero pod koniec lat 70. XX wieku działalność pracowników Bletchley Park zaczęła być stopniowo ujawniana (podpisana przez Webb klauzula tajności wygasła w 1975 roku, jednak ona sama nie czuła potrzeby chwalenia się swoimi dokonaniami)[2]. Przed przyjęciem do ośrodka kryptologicznego, każdy był zobowiązany podpisać zobowiązanie do zachowanie pełnej tajemnicy dotyczącej charakteru i efektów pracy w Bletchley Park[8].

W 2015 roku Webb została odznaczona Orderem Imperium Brytyjskiego „za zasługi w upamiętnianiu i podkreślanie znaczenia pracy Bletchley Park”[9][7]. W 2021 roku działalność Webb została uhonorowana przez francuski rząd, odznaczono ją Orderem Narodowym Legii Honorowej[10].

Od 2020 roku Betty Webb była ambasadorką Operation Bletchley, formy gry miejskiej, w której zadania związane są z aktywnością Bletchley Park w okresie II wojny światowej[2]. Wydarzenie to organizowane jest przez Army Benevolent Fund – organizację dobroczynną brytyjskiej armii[2]. W 2023 roku Webb została zaproszona na koronację Karola III, gdzie zajmowała honorowe miejsce w pierwszym rzędzie[11][12]. W tym samym roku w Bletchley Park obchodzono setne urodziny Betty Webb – uroczystość uświetniła defilada bombowców Avro Lancaster[13].

Betty Webb zmarła 31 marca 2025 roku w wieku 101 lat[11].

Przypisy

  1. 1 2 B. Webb, No More Secrets: My part in codebreaking at Bletchley Park and the Pentagon, Ad Lib Publishers Limited, 2023, ISBN 978-1837700219.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 G. Rees, Being a Bletchley Park codebreaker was the best time of my life [online], The Telegraph, 18 listopada 2023 [dostęp 2025-06-07] (ang.).
  3. 1 2 R. Smith, ‘I wanted to do something more for the war effort than bake sausage rolls. Betty Webb, British intelligence, „National Geographic”, 7 maja 2020 [dostęp 2025-06-25] (ang.).
  4. ↑ The Royal Welch Fusiliers. [w:] National Army Museum [on-line]. [dostęp 2025-08-06]. (ang.).
  5. 1 2 Charlotte Elizabeth "Betty" Vine-Stevens (Webb), [w:] Roll of honour, Bletchley Park [dostęp 2025-07-12].
  6. ↑ B. Rossi, Women in IT Awards winners revealed at glitzy ceremony [online], information age, 30 stycznia 2015 [dostęp 2025-07-13] (ang.).
  7. 1 2 A. Lusher, ‘I helped defeat the Nazis in 1941, and I'm ready to fight fascism again in 2017’ [online], Independent, 1 lutego 2018 [dostęp 2025-07-21] (ang.).
  8. ↑ Charlotte Elizabeth “Betty” Webb, née Vine-Stevens, Bletchley Park Trust, 2022, s. 1 [dostęp 2025-08-15] (ang.).
  9. ↑ Birthday Honor List - United Kingdom, „The London Gazette” (61256), 13 czerwca 2015, B27, ISSN 0374-3721 [dostęp 2025-07-21] (ang.).
  10. ↑ T. Harris, Wythall's Bletchley Park veteran Betty Webb MBE is officially presented with the Légion d’Honneur by the French government [online], Bromsgrove Standard, 3 lipca 2021 [dostęp 2025-07-22] (ang.).
  11. 1 2 J. Rawlins, Bletchley Park WWII codebreaker Betty Webb MBE dies aged 101 [online], Bromsgrove Advertiser, 1 kwietnia 2025 [dostęp 2025-07-22] (ang.).
  12. ↑ T. Edwards, Code-breaker Betty Webb's joy at 'magnificent' Coronation [online], BBC, 9 maja 2023 [dostęp 2025-07-22] (ang.).
  13. ↑ K. Stanczyszyn, C. Gall, Betty Webb: Thousands wish codebreaker, 100, happy birthday [online], BBC, 13 maja 2023 [dostęp 2025-07-22] (ang.).